Defining How Our Lives Are Spent
چگونه زندگي ما سپري مي شه

 

Life changes through events
And the choices that we make
Each person touches another
All of this seems to seal our fate

زندگي در خلال لحظه ها در حال تغيير هست

و موقعيت هايي که ما به وجود مياريم

که يه  نفر ديگري رو ملاقات کنه

 همه اين ها به نظر مياد که سرنوشت ماهارو رقم ميزنه

و کارمون رو ميسازه
 

So is it any wonder
How seemingly
Inconsequential events
Can make an impact in the way we live
Defining how our lives are spent

پس آيا عجيبه که چه جوري در ظاهر يه سري حوادث بي ربط ميتونن

باعث برخوردهايي تو زندگي ما بشن و تعيين کنن

که زندگي ما چه جوري سپري بشه
 

 

The realization of thinking back
Of all the things
That gave our life more meaning

 درک و فکر به گذشته و تمام چيزهايي که معني به زندگي ما داده اند 

 

From all the steps we took
Hopefully
We find no regrets
When we stop and take a look

 از تمام اون پله هايي رو که با اميد به آينده طي کرده ايم

  ما ميفهميم که متاسف و شرمنده نيستيم  وقتي ميايستيم و يه نگاهي

 به گذشته مي ندازيم  
 

 

Life's journey is like tree branches
Each one has a different path

سفر زندگي مث شاخه هاي درخت ميمونه

 هر کدوم از اونا به سويي ميرن  
 

 

The ones we choose to follow
Does not always seem defined
We never know until we pass
Just what it is that we will find

و اون راهي که ما  براي طي کردن انتخاب ميکنيم

 هميشه آخرش معلوم و معين نيست

ما هيچوقت نخواهيم فهميد مگر اين که اونو طي کنيم

و ببينيم چه اتفاقاتي در انتظارمونه
 

 

If we chose a different branch
Life may not have been the same

 

 و اگه ما يه راه و شاخه ديگه رو انتخاب ميکرديم

شايد نتيجه و زندگيمون اين نبود که الان هست 

 
We accept the choice
that we made
And journey down the lane

 

ما  قبول داريم که اين راه رو خودمون انتخاب کرديم و سفرمون

رو خودمون رقم زده ايم

   

 I have realized that

The good life is inspired by love and guided by knowledge.

من فهميده ام که

يه زندگي خوب با عشق روح ميگيره و با معلومات وعلم

راهنمايي ميشه 0

    

 and In three words I can sum up everything I've learned about life: it goes on.

و در سه کلمه من ميتونم همه چيزي که از زندگي آموخته ام

جمع بندي کنم.......

ايــــن نيـــــز بــگذرد

==============

Why God Made Mothers
 

By the time the Lord made mothers, he was into his sixth day of working overtime.
An Angel appeared and said "Why are you spending so much time on this one"?

وقتي خدا مادران را مي آفريد در روز ششم تا ديروقت كار مي كرد.
فرشته‌اي اومد و پرسيد: چرا اينقدر روي اين يكي وقت مي گذاري؟
و خدا پاسخ داد :
مي دوني چه خصوصياتي در نظر گرفتم تا درستش كنم ؟

   
She has to be completely washable, but not plastic, have 200 movable parts, all replaceable, run on black coffee and leftovers, have a lap that can hold three children at one time , have a kiss that can cure anything from a scraped knee to a broken heart, and do these things only with two  hands."

بايد قابل شستشو باشه ولي پلاستيكي نباشه. بيش از 200 قسمت قابل حركت داشته باشه كه قابل تعويض باشند. و بايد بتونه از همه جور غذا استفاده كنه. .بايد بتونه هم زمان سه تا بچه رو در آغوش بگيره . با يه بوسه  كه از زانوي زخمي تا قلب شكسته رو شفا بده. و همه اينها رو بايد فقط با دو تا دست انجام بده.
 

 the angel was impressed" just two hands..impossible""
"And that's just on the standard model?" the Angel asked.
"This is too much work for one day. Wait until tomorrow to finish."

فرشته تحت تأثير قرار گرفته بود .
فقط دو تا دست غير ممكنه . مطمئني اين يك مدل درست و استاندارده ؟
اين همه كار براي امروز زياده بقيه‌اش رو بگذار براي فردا و تكميلش كن

 
"But I can't!" The Lord protested, "I am so close to finishing this creation that is so close to my own heart. She already heals herself when she's sick AND she can work 18 hours a day

نمي تونم ديگه آخراي كارمه. چيزي نمونده كه موجودي را كه محبوب قلبم هست رو كامل كنم.
وقتي بيمار مي شه خودش، خودش رو معالجه مي كنه و مي تونه 18 ساعت در روز كاركنه .
   
 
The Angel moved closer and touched the woman, "But you have made her so soft, Lord."
"She is soft," the Lord agreed, "but I have also made her tough. You have no idea what she can endure or accomplish."

فرشته نزديكتر اومد و زن رو لمس كرد:
اين كه خيلي لطيفه!!
بله لطيفه. ولي خيلي قوي درستش كردم . نمي توني تصور كني چه چيزهايي رو مي تونه تحمل كنه و بر چه مشكلاتي پيروز بشه.

 "Will she be able to think?", asked the Angel.
The Lord replied, "Not only will she be able to think, she will be able to reason, and negotiate."
The Angel then noticed something and reached out and touched the woman's cheek. "Oops, it looks like you have a leak with this model. I told you that you were trying to put too much into this one."

فرشته پرسيد : مي تونه فكر كنه ؟
خدا پاسخ داد : نه تنها فكر مي كنه مي تونه استدلال و بحث و گفتگو كنه .

فرشته گونه زن رو لمس كرد: ”خدا فكر كنم بار مسئوليت زيادي بهش دادي ! سوراخ شده و داره چكه مي كنه !”

 
"That's not a leak." The Lord objected. "That's a tear!"
"What's the tear for?" the Angel asked.
The Lord said, "The tear is her way of expressing her joy, her sorrow, her disappointment, her pain, her loneliness, her grief, and her pride."
The Angel was impressed. "You are a genius, Lord. You thought of everything; for mothers are truly amazing!"

خدا اشتباه فرشته رو تصحيح كرد : چكه نمي كنه - اين اشكه .
فرشته پرسيد :به چه دردي مي خوره ؟
اشكها روش او هستند تا غمهاش، ترديدهاش، عشقش ، تنهائيش، رنجش و غرورش را بيان كنه .
فرشته هيجان زده گفت :خداوندا تو نابغه اي فکر تمام چيز هاي خارق العاده رو براي ساختن مادرها کرده اي ..
 
but there is only one thing wrong with her
she forgets what she is worth...

فقط يك چيزش خوب نيست.
خودش فراموش مي كنه كه چقدر با ارزشه .

 

دكتر محمود سريع القلم

 

شکسپير مي‌گويد: «برخي انسانها بزرگ آفريده شده‌اند؛ برخي بزرگي را به دست مي‌آورند و بر گروهي، بزرگي ناخواسته سوار مي‌شود.» عرصه سياست در دو کانون انديشه و سياستمداري خلاصه مي‌شود. هرچند صاحبان انديشه عموماً در دايره متفاوتي از سياستمداران فعاليت مي‌کنند، اما سياستمداراني نيز هستند که انديشه هم توليد مي‌کنند و دو کانون انديشه و سياستمداري را در ميدان بزرگ‌تري گرد آورده‌اند. از يک منظر، تاريخ، خطي است که از عملکرد يک سياستمدار به عملکرد ديگري پيوند خورده است؛ به درجه‌اي که سياستمدار، بزرگ آفريده شده باشد و در زمان مناسبي به مديريت و هدايت موضوعات تعيين‌کننده پرداخته باشد، نقطه و کانون تاريخي برجسته‌اي را به جاي مي‌گذارد. تفاوت ميان مديريت و سياستمداري اين است که مدير، کارها را درست انجام مي‌دهد اما سياستمدار، کار درست را انجام مي‌دهد. اين تفکيک به قدري اهميت دارد که سرنوشت و جهت‌گيري ملتها را مشخص مي‌کند.
ادامه مطلب عشق و سياست
دوگل، گاندي و نلسون ماندلا به دنبال قدرت رفتند تا کاربزرگي را انجام دهند. اين سياستمداران در مقاطعي خاص ظهور کردند تا مسير و جهت‌گيري کشورهاي خود را به نفع ملت و مصالح و منافع کشور هدايت کنند. شماري، چون دلبسته مقامند به دنبال قدرت مي‌روند، اما كساني که مي‌خواهند در تاريخ نقطه عطفي پديد آورند، تحقق هدف يا هدفهايي را مقدم بر سمت و سمت‌يابي تعريف مي‌کنند.

تاريخ همه‌گونه سياستمدار دارد و همان‌طوري که شکسپير تقسيم‌بندي مي‌کند، عده‌اي سعي مي‌کنند بزرگي را به دست آورند و در عين حال، انبوهي از صاحبان مقام در سايه پيش‌آمدها، بزرگي را از آن خود مي‌کنند. گروه اول شکسپير، يعني انسانهايي که بزرگ آفريده شده‌اند، کيفيت و جهت‌گيري تاريخ را شکل مي‌دهند؛ کساني که حتي اشتباهاتشان در فرآيندهاي تاريخي، زاينده پويايي است.
تمرکز اين نوشتار در عرصه سياستمداري و سياستمداران بزرگ است. سياستمداري مانند گذرگاه عمومي نيست که همه از آن عبور کنند. بحرانها، چالشها و رويدادهاي مهم، سياستمداران برجسته و تاريخ‌ساز را از انبوه شهرونداني که با عادتها زندگي مي‌کنند، گلچين مي‌کند و سخن و رفتار و تصميم آنها را بر جوامع مستولي مي‌گرداند.

تحقق هيچ کار مهمي بدون وجود انسانهاي بزرگ امکان‌پذير نيست. انسانهاي بزرگ، اراده مي‌کنند و انسانهاي متوسط در آرزوهاي خود غوطه‌ورند. مهم‌ترين کاري که سياستمداران بزرگ تاريخ براي کشور خود به مرحله عمل رسانده‌اند، افزايش قدرت است. ارتقاء موقعيت و سطح قدرت و توانمنديهاي يک کشور، دشوارترين چالش سياستمداري است که از برجستگي علم سياست و هنر سياسي مايه مي‌گيرد و مقياس و پيچيدگي آن غيرقابل مقايسه با مهندسي، پزشکي و يا حتي اختراعات است. دنگ شائوپينگ در يکي از ماندني‌ترين جمله‌هاي خود اظهار داشت: «چين براي قدرتمند شدن نيازمند پنجاه سال صلح با نظام بين‌الملل است.» اين سخن شالوده اجماعي است که تمامي اقشار اجتماعي، تخصصي و امنيتي چين را گرد يک محور براي چندين دهه جمع کرده است. بدترين و بي‌فايده‌ترين افراد در عرصه سياست، آناني هستند که مجموعه عملکرد آنها براي حفظ سمت و موقعيت خود است. صدام‌ها، برژنف‌ها و کاستروهاي تاريخ صرفاً براي خود، قدرت را خواستند و در واقع، فکر و عمل را در حد غريزه به‌کار گرفتند. کاسترو اخيراً در مرز هشتاد سالگي و با انبوهي از بيماريها، قدرت را به طور «موقت» به برادرش منتقل نمود. کاسترو که خود سالها عليه توري باتيستا جنگيده بود، نظام توري به ظاهر متفاوتي را بنيان گذاشت و اکنون بيش از 45 سال است که بر آن توري حکم مي‌راند. کوبا در 45 سال گذشته، در اختيار يک فرد عمل کرده است و بدون ترديد نويسندگان علم سياست در آينده، دستاوردي براي کاسترو قايل نخواهند شد.

براي به انجام رساندن کارهاي بزرگ داشتن قدرت ضروري است. کسب قدرت في‌نفسه نكوهيده نيست. سياستمداري درابتدا يعني کسب قدرت و حفظ آن، ولي تفاوت سياستمداري و داشتن سمت در اين است که افراد، قدرت را براي چه منظوري مي‌خواهند. موشکافيها، ظرافتها، ابزارهاي تاريخي و نظري و مفهومي علم سياست، محقق را آنچنان به روش فهم رفتارها مجهز مي‌کند که بتواند سياستمداري و علاقه‌مندان به سمت را از يکديگر تجزيه و تفکيک کند. نلسون ماندلا پس از 27 سال زنداني شدن درنهايت به آرزوي خود يعني شکست آپارتايد دست يافت و در پرتو موقعيت ممتازي که پيدا کرد، در نظام جديد سياسي آفريقاي جنوبي، رييس جمهور شد. هرچند تمامي شرايط داخلي و بين المللي مساعد انتخاب مجدد او براي چهار سال ديگر براي رياست جمهوري بود، اما ماندلا به واسطه اينکه در عرصه سياست غريزي عمل نمي‌‌كرد و مي‌خواست نماد آزادي‌خواهي را حفظ کند، از نامزدي دوباره سرباز زد و فراتر از هر سياستمداري در آفريقاي جنوبي و بر فراز هم‌عصران خود باقي ماند. ماندلا براي شکست آپارتايد مبارزه کرد، نه براي احراز پست رياست جمهوري زيرا که آرمان او به مراتب فراتر از يک مسند و موقعيت بود. او براي کشورش قدرت آفريد، احترام کسب کرد و نيروي تازه‌اي براي تحرک و پيشرفت به ارمغان آورد. بديهي است که در تاريخ از نلسون ماندلا به نيکي ياد خواهد شد.

در مقابل، ويل دورانت در رابطه با ... لويي پانزدهم اين‌گونه مي‌آورد: «در 7 مه 1774، طي تشريفات رسمي در برابر درباريان، پادشاه اظهار داشت از اينکه براي اتباع خود مايه رسوايي شده، نادم است... وي در دهم ماه مه 1774[سه روز بعد] در سن شصت و چهارسالگي درگذشت. جسدش که هوا را آلوده مي‌کرد، به سرعت و بدون تشريفات خاص و در ميان اظهارات طعن‌آميز جمعيتي که در اطراف مسير صف کشيده بودند، به مقبره سلطنتي سن‌دني برده شد. بارديگر، مانند سال 1715، فرانسه از ... پادشاهش شادي کرد.» نلسون ماندلا و لويي پانزدهم دو نماد در عرصه سياست هستند: اولي با اعتقاد، تدبير و عشق عمل کرد و دومي به پايين‌تر از سطح غريزه سقوط نمود.

واژه عشق را براي ماندلا به‌کار برديم؛ حالت و صفتي که مي‌توان به گاندي، دوگل، چوئن‌لاي، دنگ شائو‌پينگ، ماهاتيرمحمد، اميرکبير، مارگارت تاچر و جان‌اف کندي اطلاق کرد؛ کساني که با تدبير و هوش، وابستگي عميق به کشور و عشق به پيشرفت سياستمداري کردند و شرايط و سطح قدرت کشور خود را ارتقاء بخشيدند. فراتر از عشق، نيرويي وجود ندارد. انرژي عشق است که به تدبير و هوش، ساختار و جهت‌گيري و هويت مي‌بخشد. توقف در مرحله غريزه و عشق به عظمت يک کشور، دو کانون قطبي در عرصه سياست است. هانس ديتريش گنشر در پايان جنگ سرد و پس از اتحاد دو آلمان، پس از 18 سال مديريت سياست خارجي، از سمت وزير خارجه آلمان استعفا داد. او در پاسخ به چرايي استعفاي خود اظهار داشت که«براي 18 سال تلاش کرد تا دو آلمان متحد شوند و چون اين هدف تحقق پيدا کرده است، انگيزه ديگري براي حضور در سياست ندارد.» گنشر فراتر از غريزه و حفظ سمت وزير خارجه مي‌انديشيد و به گونه‌اي عمل کرد که مورخين، در پاراگراف مربوط به او، به نيکي از عملکرد و افق ديد و اهتمام او ياد خواهند کرد.

در تضاد با روش گنشر، شيوه فرانکو است؛ هنگامي که وي پس از چهل سال توري درگذشت، اسپانيا مانند کبوتري از قفس آزاد شد و طي سي سال گذشته در مسيري حرکت کرده است که پيش‌بيني مي‌شود در مقياس اروپا، از ايتاليا پيشي گيرد. ...، زمان خروج فرانکو از دايره قدرت را تعيين کرد و تصميم و انتخاب، زمان استعفاي گنشر را. در وضعيت اول، غريزه و س تاريخ را رقم زدند و در وضعيت دوم، عشق به کشور و عقلانيت سياسي هدايتگر رفتار بود. ساختار موجود سياسي اسپانيا ديگر اجازه نمي‌دهد صاحبان قدرت تا لحظه ... بر مسندهاي خود باقي بمانند و هر فردي که براي مدتي پا به عرصه سياست و سياستمداري مي‌گذارد، با عقل وعشق، تدبير و انرژي روحي، برنامه و حساسيت به ميراث تاريخي و با درايت و ميهن‌دوستي، درجه‌اي از کيفيت براي نام و حزب و کشور خود به جاي خواهد گذارد. وقايع جنگ تحميلي، نمونه‌اي ديگر از تدبير و عشق و باورهاست. فداکاري هزاران جوان و فرمانده در دفاع از خاک و کشور به مدت هشت سال، اوج دلبستگي و تعلق قلبي آنها به اين مرز و بوم را به نمايش گذاشت.

از ديد زيبايي شناسي، اينکه اسلام علاقه به وطن را جزء ايمان مي‌داند، تحيرآور است و به‌نظر مي‌رسد ميان خاک و خدا پيوند برقرار کرده است و عقل و عشق و طبيعت و ماوراءالطبيعه را به‌هم آميخته و محاسبه‌گري و نيروي قلب را به‌هم تنيده است. با اين نگاه است که مي‌توانيم ميان عشق زميني که نماد آن در ميهن‌دوستي صرف است، و عشقي که سرچشمه آن خداوند است، تفکيک قايل شويم. در اين ميان، مهم‌ترين مرز شناخت، اعتقاد به غيب و يا عدم اعتقاد به غيب است.
آنان كه موحدند اساس شناخت خود را از هستي، اعتقاد به غيب و ايمان به غيب و سپس يقين به غيب قرار مي‌دهند. حصول قطعي غيب در اعتقاد، قلب و عمل انسان، محتاج درك عقلي، طهارت نفس و تداوم عمل صالح است. به سخن ديگر، شناخت وحدانيت حق تعالي دو مجراي پيوسته عقلي و قلبي دارد. به اندازه‌اي كه عقل روابط علت و معلولي پديده‌هاي هستي را كشف كرده و متوجه شود، محدود بودن، وابسته بودن و عبوديت انسان را به اثبات مي‌رساند. در انتهاي اين روند، ضعف آدمي متجلي مي‌گردد. اگرچه انسان اختيار دارد و از طريق مجاري عقلي و غريزي انتخابگر است، درنهايت در يك مستطيل بزرگ هستي سير مي‌كند. بنابراين، عقل در عين اينكه به انسان قدرت صانع بودن مي‌دهد، ضعف، زوال و وابستگي او را نيز به نمايش مي‌گذارد و چه‌بسا بدون وروديهاي اوليه عقلي، درك حق تعالي و ورود در دامنه‌هاي ماوراء‌الطبيعه، بلوغ و تداوم پيدا نكند. وروديهاي عقلي از هستي، عظمت هندسه خلقت را به تصوير مي‌كشد و او كه طهارت نفس داشته باشد و كمتر لكه‌هاي سياه، قلب او را پوشانيده باشد، از رودخانه عقل به اقيانوس عشق مي‌رسد:

آفتاب فقر چون بر من بتافت هر دو عالم هم ز يك روزن بتافت
من چو ديدم پرتو آن آفتاب من بماندم باز شد آبي به آب
هرچه گاهي بردم و گه باختم حجله در آب سياه انداختم
محو گشتم، گم شدم، هيچم نماند سايه ماندم، ذره‌اي پيچم نماند
قطره بودم، گم شدم در بحر راز مي‌نيابم اين زمان آن قطره باز
گرچه گم گشتن نه كار هر كسي‌ست در فنا گم گشتم و چون من بسي‌ست
كيست در عالم ز ماهي تا به ماه كاو نخواهد گشت گم اين جايگاه

عقل و فهم استدلالي از جهان‏، كوچكي و حتي صفر بودن انسان را متجلي مي‌كند. تا انسان احساس فقر نكند، وارد باغ عشق نمي‌شود و حصول چنين فقري، ورودي‌هاي اوليه عقلي به شناخت است. فقير تسليم مي‌شود، واژه «من» تعطيل مي‌شود. در اين عالم اعتماد است و جبران نيست؛ بخشش است و تشنگي، عجز است و خودفراموشي. عاشق درخواست ندارد و فقط عذرخواهي مي‌كند. بي‌دليل نيست كه بهترين دعا استغفار است. عاشق مبهوت است. تا هنگامي كه قلب سفر عشق را آغاز نكند، شبنمهاي وابستگي در باغ عشق فراهم نمي‌آيند:

كسي اين جام معني مي‌كند نوش كه كردست او سر خود را فراموش

ماهيت عشق، ارتباط فقير است با غني و نه فقيربا فقير. مجنون درحالي كه ليلي را مي‌جست، خدا را يافت و با نيروي برخاسته از قلب گفت: اي ليلي اكنون بيارام. از نيمه شب تا برآمدن آفتاب، زماني كه تو در خواب فرو رفته‌اي، در باغ عشق شبنمهاي زلال معرفت را در آبگينه‌اي فراهم مي‌كنم و به هنگام طلوع كه برخاسته‌اي، ظرف شبنم را كه با سختي ولي با محبت براي تو گرد آورده‌ام، تقديم قلب تشنه‌ات مي‌كنم.

هرگز نميرد آنكه دلش زنده شد به عشق ثبت است بر جريده عالم دوام ما

كساني كه منبع عشقشان الهي است، نسبت به آنان كه صرفاً در دايره عشق زميني هستند، مسئوليت سنگين‌تري دارند. عشق الهي دايره‌اي بزرگ‌تر رسم مي‌كند و نردباني ميان عشق زميني با عشقي به مراتب بالاتر، براي معراج و در عين حال عمل خالص زميني عده‌اي خاص استوار مي‌كند. سياستمداران بزرگ با عشق به سربلندي كشورشان، قدمهاي بزرگ بر مي‌دارند. در مداري وسيع‌تر، سياستمداراني كه در دايره خاك و خدا قرار گرفته‌اند، مسئوليتي سنگين‌تر دارند. نمونه‌هاي عشق زميني و عشق به وطن كم نيستند.

سر تا پاي وجود دوگل فرانسه بود. او تنها به قدرت، شوكت، پرستيژ و احترام فرانسه مي‌انديشيد. اگر دوگل نبود، معلوم نبود فرانسه بتواند از شكست در جنگ جهاني دوم سرافراز بيرون آيد؛ اگر دوگل نبود، فرانسه خرابيهاي جنگ جهاني دوم را به پيشرفت و اصلاح تبديل نمي‌كرد؛ اگر دوگل نبود، عادي‌سازي روابط فرانسه و آلمان امكان‌پذير نمي‌شد؛ اگر دوگل نبود، قانون اساسي جمهوري پنجم تدوين نمي‌شد و فرانسه در هرج‌ومرج سياسي، اجتماعي و اقتصادي فرو مي‌رفت و اگر دوگل نبود، پرستيژ فرانسوي حفظ و احيا نمي‌شد. چوئن‌لاي، نخست‌وزير و معمار چين نوين و قدرتمند امروز‏، نيازهاي غريزي خود به سمت و قدرت را كنار گذاشت و همه چيني‌ها و جهانيان را متوجه مائوكرد تا نيازهاي مائو به سلطه بر ديگران ارضاء شود و خود در پس پرده عقل و تدبير و عشق به‌‌آينده چين و جايگاه پرقدرت جهاني آن كاركرد و موانع را يكي پس از ديگري از ميان برداشت و با مائو زدايي در زماني كه خود مائو زنده بود، چين را از ايده‌آليسم افراطي نجات داد و زمينه ورود كشورش به رده‌بندي‌هاي درجه يك قدرت جهاني را فراهم آورد، به گونه‌اي كه امروز هيچ تصميم مهمي در جهان اتخاذ نمي‌گردد مگر آنكه پكن آن را بنا به مصالح خود تأييد كند. توان چوئن‌لاي در ايجاد فرآيندي كه به اجماع‌سازي ميان جريانها براي توليد ثروت و قدرت چين بينجامد، در مقايسه با ان قرن بيستمي، تقريباً بي‌نظير بود. او به اين نتيجه رسيده بود كه هيچ راهي جز ثروتمند‌شدن چيني‌ها و كناره‌‌گيري تدريجي دولت از صحنه اقتصادي وجود ندارد. با احاطه‌اي كه چوئن‌لاي به ظرافتهاي فرهنگ چيني داشت، در مدتي بسيار كوتاه فضا و ساختاري را بنا گذارد كه امروز چين دومين كشور جهان در دريافت سرمايه‌گذاري خارجي است و ذخيره ارزي آن در سال 2006 به 970 ميليارد دلار رسيد.

اگر دوگل‌ها و چوئن‌لاي‌ها صرفاً در فكر حفظ مقام و موقعيت خود بودند و به سياست و قدرت در حد غريزه مي‌نگريستند، چين و فرانسه ازتبعات ناشي از انقلاب ماركسيستي و جنگ جهاني دوم مصون نمي‌ماندند. تعلق خاطري كه يك سياستمدار به خاك و كشور خود دارد، منبع انرژي از جنس ديگري است كه با عقلانيت و علم و برنامه‌ريزي و محاسبات و آمار و ارقام متفاوت است. در واقع، سياستمداري كه براي افزايش قدرت يك كشور تلاش مي‌كند، به‌گونه ‌غير‌مستقيم در پي ارتقاء موقعيت ملت خود است. به سخن ‌ديگر، موقعيت و آينده هر ملتي نزد سياستمداران آن است. سياستمداران عاشق كشور خود، مسئوليت داشتن قدرت را درك مي‌كنند و موقعيت خود را فراتر از يك سمت ارزيابي مي‌كنند.

چنين سياستمداراني سخت معتقد به ترتب، فرآيند، تراكم و كسب تجربه تدريجي براي كارهاي بزرگ هستند. اگر به فاصله يك روز، كسي از فضاي مهندسي برق و تأسيسات به فضاي سفارت يا وزارت برسد، بي‌گمان نمي‌تواند معناي مسئوليت قدرت را حس كرده باشد؛ زيرا سلسله‌مراتب را طي نکرده، آمار و ارقام كشور را درك و جذب نكرده، جايگاه و رده‌بندي مسايل "مهم" و "غير مهم" و "تا اندازه‌اي مهم" را در طبقه‌بندي‌‌هاي ذهني‌اش سامان نداده است. از آنجا كه بسياري از افراد در جامعه ما به گونه ‌تصادفي و يا از طريق تبعيت به سمت رسيده‌اند، عموماً ويژگيهاي ذاتي سياستمداري و رسيدن به مرحله عشق ورزيدن به جايگاه و قدرت كشور را تجربه نكرده‌اند. فراتر از اين سطح تحليل، آنهايي كه موحدند مسئوليت سنگين‌تري دارند؛ زيرا منبع عشق و امور قلبي آنان، الهي است و تعلق به خاك و وطن و مردم را جزيي از نظام اعتقادي و حتي بالاتر در تعلق خاطر به ماوراء‌الطبيعه تلقي‌مي‌كنند. ماهاتير محمد نه با عشق عرفاني و آسماني، بلكه با عشق زميني و عقل پوزيتويستي در دو دهه مالزي را كه سرمايه‌اي جز كائوچو و موز نداشت، به جايي رساند كه امروز بيش از صد ميليارد دلار صادرات با فناوري سطح بالا دارد. اگر انرژي عشق و قلب نباشد، كارهاي بزرگ انجام نمي‌گيرد و بي‌گمان عشقي كه ريشه در وابستگي به ماوراء‌الطبيعه دارد، انرژي متفاوتي چه از حيث كمي و چه به لحاظ كيفي توليد مي‌كند

مهم‌ترين ويژگي يك سياستمدار آن است كه هويتي براي كشور خود تعريف و نقاشي كند كه قدرت‌زا باشد. امروز مردم مالزي بسيار ثروتمند شده‌اند، ضمن اينكه دين و آداب ‌و رسوم خود را نيز از دست نداده‌اند. احترام بين‌المللي آنها به مراتب افزايش يافته‌است و همه دانش آموختگان مالزيايي از غرب به كشور خود باز مي‌گردند. نيروي برخاسته از عشق ماهاتير محمد به كشورش، موقعيتي ممتاز براي ملت مسلمان مالزي فراهم آورد. طيب اردوغان، نخست‌وزير تركيه، بيش از نخست‌وزيران ديگر تركيه در بروكسل وقت مي‌گذارد. او كه وابسته به يك حزب اسلام‌گرا است، در انديشه افزايش قدرت ملي تركيه است و اسلامي‌بودن او مغايرتي با عشق او به تركيه و افزايش موقعيت مردم تركيه در اروپا و جهان ندارد. اردوغان به خوبي سخن ميلتون فريدمن را درك كرده‌است كه «شوكت يك ملت در آن است كه از دولت حقوق نگيرد و زندگي‌اش بر تلاش و همت و انديشه خود استوار باشد.» از اين رو، اردوغان و مجموعه حكمرانان تركيه اهتمام مي‌ورزند تا اقتصاد تركيه را به اقتصاد جهاني متصل كنند و مسئوليت توليد ثروت را متوجه دستگاه كند و ناكارآمد دولتي نكنند.

اردوغان همانند ديگر اعضاي هيأت حاكمه تركيه، به خوبي آگاه است كه قدرت يك ملت در آن است كه در كشوري فعاليت كنند كه قدرت اقتصادي از قدرت سياسي تفكيك شده باشد. اردوغان كه فرصتي ابدي براي نهادينه كردن اين افكار و افكار سازنده ديگر ندارد، با تلاش شبانه‌روزي و عشق به خاك و كشور و «نه» گفتن‌هاي پياپي به آمريكا كه شريك استراتژيك تركيه است، در پي گسترش سطح قدرت و توان تركيه است. عشق به خاك و قدرت يك كشور در حوزه شخصيت سياستمداران است و ويژگي‌هاي شخصيتي سياستمداران كم‌اهميت‌تر از توانايي فكري و مديريتي آنها نيست؛ شخصيتي كه هم نيروي دافعه دارد و هم جاذبه و از صدايي گيرا و قلمي توانا و بياني با استفاده دقيق از كلمات بهره‌مند است؛ شخصيتي كه به نياز و منافع ديگران حساس است و پاسخگو؛ ظرفيت درك ديگران را دارد و از قدرت قابل توجه معا با انسانها برخوردار است. مارگارت تاچر در مناظره‌ها و مباحث مختلف به قدري به جزئيات بحث احاطه داشت، پرسشهاي دقيق مطرح مي‌كرد و اطلاعات وسيعي را به‌كار مي‌گرفت كه مخاطبان و حتي مخالفان خود را شگفت‌زده مي‌كرد.

سياستمداراني كه از هوش عاطفي بهره‌اي دارند، به روابط عمومي بسيار قوي مجهز هستند و توان خارق‌العاده‌اي در تصويرسازي و اسطوره‌پردازي دارند. سياستمداري كه به كشور خود عشق مي‌ورزد، براي آنكه عامه مردم را از سنگلاخ پيشرفت و توسعه عبور دهد، بايد براي آنها افق ترسيم كند و ذهنيتهاي مثبت بسازد و عمارات اسطوره‌اي ذهني‌اي بنا كند كه روح انسانها را جلا بخشند. سياستمداراني كه بزرگ به‌دنيا مي‌آيند، دركلام و رفتار و نگاه خود پيام دارند و مسائل مهم زمان خود را به خوبي‌مي‌شناسند و از هنر انطباق واقعيتها با آرمانها برخوردارند. تمامي سياستمداران بزرگ نه‌تنها به خاك عشق ورزيده‌‌اند، بلكه با تمركز بر يك يا چند ايده ساده ثروت و قدرت‌يابي بر مجموعه فعاليتهاي خود تحرك بخشيده‌اند؛ هر‌چند آميزه‌اي از قدرت‌يابي و شوكت ملي، كانون زندگي آنها بوده‌است. در طي يك دهه گذشته، نزديك به ده‌هزار نفر استاد چيني براي آموزش زبان به دانشگاهها، شركتها و نهاد‌هاي آموزشي آمريكا رفته‌اند. بدون ترديد، اين برخلاف ميل آمريكايي‌ها بوده است اما حكومت عاقل چين به‌گونه‌اي عمل كرده ‌است كه با افزايش قدرت ملي براي خود جا بازكرده و ديگران را ناگزير از پذيرش سهم چين در تعاملات بين‌‌المللي نموده است.

براي سياستمداران هيچ امري فراتر از قدرت‌يابي و ثروت‌يابي براي كشور وجود ندارد. در 1988، در شهر تولوز فرانسه، در نشست هيأت مديره شركت ايرباس گزارشي ارايه شد كه پيش‌بيني مي‌شد مسافرت هوايي در سطح جهان طي چند دهه آينده سه برابر افزايش خواهد يافت. فكر بديعي به ذهن اعضاي حاضر جلسه رسيد. شركت ايرباس با 55000 كارمند از 80 كشور مختلف طرح توليد هواپيماي ايرباس 380 A را تصويب كرد و اين شاهـكار فـناوري در سال 2005 با بيـش از ده ميلـيارد يورو سرمايه‌گذاري به بهـره‌برداري رسيد. هواپـيماي ايرباس 380 A ، نهصد مسافر را درخود جاي مي‌دهد. در اين هواپيما، 37 كيلومتر سيم‌كشي به كار رفته و در آن 320000 قطعه استفاده شده‌است. تأمين سرمايه و حمايت سياسي و بوروكراتيك از سوي دولتهاي اروپايي به توليد چنين دستگاه فناوري عظيمي منجر شد. سياستمداران يك كشور در افق ديد و فهم روندهاي آتي بايد دست‌كم بيست سال از عامه مردم جلوتر باشند.

عشق به آينده سرزمين قدرتمند و صاحب سرمايه است كه سياستمداران كشوري را از كشور ديگر متمايز مي‌كند. اگر سياستمداران عشق به سرزمين داشته باشند، حتماً تلاش مي‌كنند تا خانواده‌هاي چهار نفري با موتور در اتوبانها حركت نكنند. عشق و تعصب به سرزمين ، قدرت و عظمت است كه باعث مي‌شود سياستمداران تلاش كنند، گذرنامه كشورشان از نهايت احترام برخوردار باشد. وابستگي به خاك و ارتقاء قدرت ميهن است كه موجب مي‌شود اهتمامي صورت پذيرد تا قطر كه سن آن 750 /? ايران است، لنج ايراني را براي مدت سه هفته بي‌پاسخگويي به سفير ايران توقيف نكند.

هنگامي كه جان اف كندي نوجوان بود به عنوان نخستين درس ورود به عرصه سياستمداري، از پدرش آموخت كه «مهم نيست شما نسبت به خود چه فكر مي‌كني، آنچه اهميت دارد اين است كه ديگران درباره تو چگونه مي‌انديشند.» در سنگلاخ سياست، همين‌كه تصور شود فردي يا نهادي يا كشوري روبه سستي دارد و يا به سراشيب افتاده است، احترام و شوكت و جايگاه خود را به تدريج از دست مي‌دهد. در سياست، تصوير به مراتب مهم‌تر از واقعيت است؛ زيرا كه اكثريت مطلق انسانها با ظرفيت‌هاي بصري، تجزيه و تحليل مي‌كنند و ذهنيت خود را نسبت به پديده‌ها، افراد و كشورها شكل مي‌دهند.

بدين‌دليل است كه بيش از پنجاه درصد از سياست هم‌اكنون حالت رسانه‌اي به خود گرفته‌است و كساني كه در معركه سياست قدم مي‌زنند، سعي مي‌كنند در چارچوب رسانه‌ها، «مقبول» عمل كنند. سياستمداراني كه نه‌تنها به كشور خود علاقه‌مند كه به آن عشق مي‌ورزند، بهترين استفاده‌‌ها و بهره‌برداري از امكانات رسانه‌اي را براي انعكاس تصويري مثبت و ستودني از كشور خود به‌كار مي‌گيرند. رفتار سياسي، نوعي بازي درتئاتر است. واژه‌ها، حركات، نگاهها، سكوتها و ايفاي نقش بازيگران دقيق، حاوي معني و جهت‌گيري هستند و هر فردي دركل نمايش، وظايف خود را به خوبي عمل مي‌كند و هارموني جمع را حفظ مي‌كند.
در پهنه سياست نيز مجموعه كارها بايد در راستاي اهداف كلان كشور و منافع و مصالح آن باشد. بي‌دليل نيست كه در علم سياست گفته مي‌شود، كشوري باثبات است كه منافع فرمانروايان آن با منافع عامه مردم، هم‌جهت وهمگون و سازگار باشد.

در فعل سياسي به سهولت نمي‌توان فرهنگ سياسي جوامع را ناديده گرفت. اگر نامزد مقامي در آلمان در مبارزات انتخاباتي از خود «تواضع» نشان دهد و «مظلوم‌نمايي» كند، نه تنها مردم آلمان به آن توجه نمي‌كنند بلكه در خميرمايه روحي و نظام استنباطي آنان، چنين رفتاري اثر مثبت به‌جا نمي‌گذارد. حتي كارگر ساده آلماني آموخته است كه به برنامه احزاب و افراد حساس باشد.

اداهاي فردي و ظاهرنمايي‌هاي هدايت‌شده بازيگران سياسي، كمتر بر شهروند آلماني يا هلندي يا ژاپني اثر دارد. طي دو سده صنعتي ‌شدن، عقلي ‌شدن سياست و منافع‌محوري احزاب و بلوغ فكري و شخصيتي، آحاد مردم، حتي اگر زير ديپلم باشند، به مثلث منافع فردي، حزبي و كشوري توجه مي‌كنند. اما به‌ويژه در جوامع خاورميانه‌اي، ويژگيهاي ظاهري به‌شدت شهروندان را تحت‌تأثير قرار مي‌دهد. بي‌حكمت نبوده است كه در تاريخ ايران، صحنه‌گردانان سياسي براي پيشبرد اهداف خود به گريه، بغض، غش، انداختن شانه‌ها و چهره‌هاي درهم و غمگين متوسل مي‌شده‌اند. اين آداب جذب، ريشه در ساختار فرهنگ سياسي و نظام ارتباطي شهروندان با روشهاي شناخت آنان از افراد دارد. هرچند فرآيند عقلي‌كردن نظام استنباطي زمان مي‌برد و محتاج صنعتي‌شدن و سطح قابل‌توجهي از توسعه‌يافتگي است، اما سياستمداران علاقه‌مند به كشور، منافع ملي و قدرت ملي مي‌توانند سعي‌كنند نمادهاي فرهنگي غيرعقلاني را اصلاح و به جاي آنکه وقت و انرژي خود را صرف نمايش اداهاي انسان «خوب و مظلوم» کنند، همه همت خود را متوجه افزايش تدريجي سطح قدرت و عزت کشور خود کنند.

بهره سخن اينكه، سياستمداري يك حرفه و تخصص است. اصالت خانوادگي و داشتن ريشه‌هاي شهري و مدني، پشت‌سر گذاشتن فرآيندهاي تجربه و ترتب، صيقل‌خوردن ذهن و روح و از همه مهم‌تر پرورش وابستگي به سرزمين و تعالي آن، از پيش‌نيازهاي رفتار اصيل در پهنه سياست است. مگر جامعه‌اي مي‌پذيرد كه دانشجوي سال دوم پزشكي به جراحي بپردازد؟ مگر شهرونداني قبول مي‌كنند كه محل سكونتشان را يك نوجوان سرد و گرم نچشيده مهندسي كند؟ عرصه سياست پارك عمومي نيست كه هركس درآن به قدم‌زدن و اظهار‌نظر مشغول باشد. تاريخ كشورهاي قدرتمند و موفق به وضوح نشانگر اين اصل است كه سرنوشت ملتها در دست سياستمداراني است كه هر تصميمشان، جهت‌‌گيري ‌و ‌آينده آنها را تعيين مي‌كند.

به‌رغم صدها خصوصيت خانوادگي، شخصيتي، رفتاري، كلامي و انساني كه براي سياستمداران مطلوب قايل شويم، يك خصلت مافوق عموم اين خصايص قرار مي‌گيرد؛ خصلت عشق به سرزمين و ميهن و سربلندي آن. اين وضعيت اوج سياستمداري است. دو قطب حفظ سمت از يك طرف و تعالي كشور از طرف ديگر، دايره حرفه سياستمداري است. تنها دلبستگي و تعلق خاطر، قطب تعالي كشور را تضمين مي‌كند. به محض اينكه نظام رفتاري سياستمداران در مسير حفظ مقام باشد، مقدمات زوال كشور فراهم شده‌‌است. بي‌دليل نيست كه سيربودن و صيقل شخصيتي بايد قبل از موقعيت سياسي تحقق پيدا كرده باشد. آنان ‌كه در اين عرصه، خاك و خدا را به هم تنيده‌اند، در نهاد خود متوجهند كه براي چه مقصودي سجده مي‌كنند، با چه هدفي در پي قدرتند و براي چه كساني تصميم مي‌گيرند.

www.mohsenmadahzadeh.com

 

كاظم مقدم

سورة الفاتحة

نام اوّلين سوره قرآن است. نامهاى ديگر اين سوره حمد، شفاء، امّ الكتاب، فاتحة القرآن، شافيه، وافيه، كافيه، كَنز و سبع مثانى مى باشد.اين سوره داراى هفت آيه و در مكّه نازل شده است. موضوعات و محتواى اين سوره به دو بخش تقسيم مى شود.بخشى حمد و ثناى خداست و بخشى، از نيازهاى انسان سخن مى گويد.
قال رسول اللّه لجابر بن عبداللّه: يا جابر الا اعلّمك أفضل سورة أنزلها اللّه فى كتابه؟
فقال جابر: بلى بأبى و أمى يا رسول اللّه علِّمنيها فعلَّمَه "الحمد للّه امّ الكتاب" ثم قال يا جابر ألا أُخبرك عنها؟ قال بلى بأبى و أمّى فأخبَرَنى قال: هى شفاء من كلّ داء الّا السّام يعنى الموت.
"رسول خدا به جابر بين عبداللّه فرمودند: اى جابر آيا نمى خواهى كه به تو بهترين سوره اى كه خداوند در كتابش نازل كرده است را بياموزم؟
جابر گفت: آرى يا رسول اللّه پدر و مادرم فداى تو باد بياموز مرا. پس رسول خدا سوره حمد (أم الكتاب) را به او آموخت سپس فرمود: اى جابر آيا نمى خواهى از آن به تو خبرى بدهم؟ گفت: آرى، خبرى بده مادر و پدرم فداى تو باد.
فرمود: سوره حمد شفايى است براى هر بيمارى جز مرگ"

سورة البقرة

نام دومين سوره قرآن مى باشد، نام ديگراين سوره "فسطاط القرآن" است. اين سوره در مدينه نازل شده و 286آيه دارد و طولانى ترين سوره قرآن مى باشد. و جزؤ سوره هاى سبع طوال مى باشد.موضوعاتى كه در اين سوره مطرح شده بسيار متنوّع است. برخى موضوعات سوره عبارتند از: توحيد و معاد همراه با داستان حضرت ابراهيم و زنده شدن مرغ ها، اعجاز قرآن، مباحث مفصّل درباره يهود و منافقان، تاريخ پيامبران بزرگ به ويژه حضرت ابراهيم و موسى و مباحثى در مورد انسان و نيز احكام مختلف اسلامى از جمله نماز، روزه، جهاد در راه خدا، حج و تغيير قبله، ازدواج، احكام تجارت و دين، ربا و قصاص و تحريم قسمتى از گوشتهاى حرام و قمار و شراب و بخشى از احكام وصيّت. نام اين سوره از آيه 67 آن گرفته شده است.
فى وصيّة أبى ذر أنّه سأل النّبى أىّ آية أنزلَها اللّه عليك أعظم؟قال: آية الكرسى
"در وصيّت ابوذر آمده است كه از پيامبر سؤال كرد كه بزرگترين آيه اى كه خداوند بر شما نازل كرده كدام است؟فرمود:آية الكرسى"
عن أبى عبداللّه قال: مَن قرأ البقرة و آل عمران جائتا يوم القيامة تظلّانه على رأسه مثل الغمامتين أو مثل العبائين.
"از ابى عبداللّه روايت شده است كه فرمود هر كس سوره بقره و آل عمران را بخواند روز قيامت اين دو سوره  بر او سايه افكنند، مانند دو قطعه ابر يا دو عبا."

سورة آل عمران

نام سوّمين سوره قرآن مجيد است. عمران نام پدر حضرت مريم، مادر عيسى است و نام اين سوره از آيه 33 آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات مطرح شده در اين سوره عبارتند از: ايمان و اسلام، استقامت در راه گسترش اسلام، مبارزه منطقى با يهود و نصارى و مشركان، نفى عقايد باطل وپاره اى مباحث و درسهاى تربيتى. اين سوره در مدينه نازل شده و دويست آيه دارد.
عن على بن أبى طالب قال: إذا أراد أحدكم الحاجة فليكن فى طلبها يوم الخميس فإنّ رسول اللّه قال: اللّهم بارك لأمّتى فى بكورها يوم الخميس، و ليقرأ إذا خرج من منزله آخر آل عمران، إنّا أنزلناه فى ليلة القدر، و أمّ الكتاب، فإنّ فيهنّ قضاء حوائج الدّنيا و الآخرة.
از على بن ابيطالب نقل شده است كه فرمود: هر گاه كسى از شما خواسته اى دارد پس در روز پنجشنبه دنبال آن برود، چرا كه رسول خدا فرمود: خداوندا! بر امّت من در اينكه صبح روز پنجشنبه دنبال كارى رود بركت فرست، و هر گاه خواست از خانه خارج شود، بخواند آخر سوره آل عمران و إنّا انزلناه فى ليلة القدر و امّ الكتاب را چراكه در آنها برآورده شدن حوائج دنيا و آخرت است.

سورة النساء

به معنى زنان است و نام چهارمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده و در اين سوره پاره اى از حقوق مربوط به زنان مطرح گرديده است.بعضى از موضوعات ديگر اين سوره عبارتند از دعوت به ايمان و عدالت، كنترل و نگهدارى و بهسازى محيط خانواده، حقوق و وظايف افراد جامعه در برابر يكديگر، لزوم اطاعت از ى، قوانين مربوط به ازدواج، قوانين كلّى حفظ اموال عمومى، قانون ارث و بيان سرگذشت پيشينيان و بيان اهميّت هجرت در راه خدا. اين سوره در مدينه نازل شده و 176 آيه دارد.
عن أميرالمؤمنين قال: من قرأ سورة النساء فى كل جمعة أمن ضغطة القبر.
اميرالمؤمنين فرمود: هر كس در هر جمعه سوره نساء را قرائت كند از فشار قبر در امان باشد.

سورة المائدة

"مائدة" به معنى سفره آراسته از غذا مى باشد."مائده" نام پنجمين سوره قرآن مى باشد كه از آيه 112 اين سوره گرفته شده است. قسمتى از اين سوره درباره تقاضاى حواريّون و ياران حضرت عيسى است كه از او خواستند سفره اى آراسته از غذا براى آنان از طرف خداوند نازل شود.بعضى از موضوعات مطرح شده در اين سوره عبارتند از: بيان معارف اسلامى موضوع ى بعد از رسول خدا نفى اعتقاد مسيحيت به تثليث، موضوع وفاى به عهد و عدالت اجتماعى، شهادت به عدل، داستان هابيل و قابيل فرزندان آدم و تحريم قتل نفس و معرفى غذاهاى حلال و حرام و بيان قسمتى از احكام مربوط به وضو و تيمّم. اين سوره 120 آيه دارد و در مدينه نازل شده است.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة المائدة فى كل خميس لم يلبس إيمانه بظلم و لايشرك أبدا.
از حضرت باقر نقل شده كه فرموده: هر كس سوره مائده را در هر پنجشنبه بخواند، ايمانش به ظلم آلوده نگردد و هرگز بر خدا شريك نگيرد.

 

سورة الأنعام

به معنى چهارپايان مى باشد و نام ششمين سوره قرآن است.نام اين سوره از آيه 136 آن گرفته شده است و در اين سوره به چهارپايان و احكام مربوط به آنها از نظر حلال و حرام بودن گوشت اشاره گرديده است بعضى موضوعات ديگرى كه در اين سوره بيان شده عبارتند از: مبارزه با شرك و بت پرستى، دعوت به اصول سه گانه توحيد و نبوّت و معاد، و بيان كردار و اعمال و بدعتهاى مشركان و مبارزه با آن.اين سوره در مكّه نازل شده و 165 آيه دارد.
عن أبى بصير قال: سمعت أبا عبداللّه يقول: إنّ سورة الأنعام نزلت جملة و شيعها سبعون ألف ملك، حين نزلت على رسول الله، فعظّموها و بجّلوها، فإنّ اسم اللّه تبارك و تعالى فيها فى سبعين موضعاً و لو علم النّاس ما فى قرائتها من الفضل ما تركوها.
از ابى بصير نقل شده كه گفت: شنيدم از اباعبداللّه كه مى فرمود: سوره انعام يكدفعه نازل گشت و هفتاد هزار ملك آنرا همراهى مى كرد هنگاميكه بر رسول خدا نازل گشت پس آن را بزرگ داشتند و ارج نهادند چراكه اسم خداوند تبارك و تعالى در هفتاد موضع آن آمده است و اگر مردم مى دانستند كه خواندن آن چه فضلى دارد آنرا ترك نمى كردند.

سورة الأعراف

"اعراف" نام محلّى ميان بهشت و جهنّم و نيز نام هفتمين سوره قرآن است. نام اين سوره از آيه 46 آن گرفته شده و پاره اى موضوعات مطرح شده در اين سوره عبارتند از: داستان آفرينش آدم، سرگذشت اقوام نوح و لوط و شعيب، سرگذشت قوم بنى اسرائيل، مبارزه حضرت موسى با فرعون و بيان موضوع مبدأ و معاد. اين سوره 206 آيه دارد و در مكّه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة الأعراف فى كلّ شهر كان يوم القيامة من الّذين لاخوف عليهم و لا هم يحزنون، فإن قرأها فى كلّ جمعة كان ممّن لايحاسب يوم القيامة. أما إنّ فيها محكماً فلاتدعوا قرائتها فإنّها تشهد يوم القيامة لمن قرأها.
"روايت شده است كه امام صادق فرمود: هر كس سوره اعراف را در هر ماه يكبار بخواند در قيامت جزء كسانى باشد كه خداوند فرموده خوفى بر ايشان نيست و اندوهگين نخواهند بود، چنانچه در هر جمعه آنرا يكبار تلاوت كند از آن گروه باشد كه حساب برايشان آسان گيرند و همانا يكى از محكمات در اين سوره است، پس تلاوت آنرا ترك مكنيد چونكه در روز قيامت شهادت دهد براى هر كس كه آنرا قرائت كرده است."

سورة الأنفال

به معنى بهره ها و غنائم جنك و ثروتهاى عمومى است.انفال نام هشتمين سوره قرآن مجيد مى باشد كه از آيه اوّل اين سوره گرفته شده است.بعضى موضوعات مطرح شده در اين سوره عبارتند از: انفال و غنائم، صفات مؤمنان واقعى، داستان جنگ بدر، واقعه تاريخى شب هجرت رسول خدا از مكّه به مدينه، حكم اسيران جنگى، احكام جهاد، حكم خمس، خرافات مشركان و راه شناخت منافقان و مبارزه با آنان. اين سوره 75 آيه دارد و در مدينه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة الأنفال و سورة براءة فى كلّ شهر لم يدخله نفاق أبداً و كان من شيعة أميرالمؤمنين.
امام صادق فرمود: هر كس سوره انفال و توبه را در هر ماه يكبار تلاوت كند نفاق در دل او راه نيايد و از شيعيان اميرالمؤنين باشد.

سورة التوبة

به معنى بازگشتن از گناه و كار بد، و نام نهمين سوره قرآن مجيد است. نام اين سوره از آيه 105 آن گرفته شده است. در اين سوره داستان متخلّفين از جنگ تبوك آمده است. سوره توبه تنها سوره اى از قرآن است كه بدون "بسم اللّه الرّحمن الرّحيم" آغاز مى شود. زيرا اعلان جنگ به مشركان و برائت از آنان است.پاره اى از موضوعات اين سوره عبارتند از: قطع رابطه با مشركان، جهاد در راه خدا، ستايش مجاهدان راه خدا، لزوم تحصيل علم، و پرهيز از تراكم ثروت، داستان هجرت پيامبر، موضوع ماههاى حرام، گرفتن جزيه از اقلّيتهاى مذهبى، سرنوشت منافقان و موضوع زكات. اين سوره در مدينه نازل شده و 219 آيه دارد.
عن النبى أنّ مَن قرأهما (أى الأنفال و التوبة) فأنا شفيعه، و شاهد له يوم القيامة أنّه برىء من النفاق، و اعطى من الأجر بعدد كل منافق و منافقة فى دار الدّنيا عشر حسنات، محى عنه عشر سيئات و رفع له عشر درجات، و كان العرش و حَمَلَتُه يصلّون عليه أيام حياته فى الدّنيا.
از پيامبر نقل شده است كه: هر كس بخواند سوره هاى انفال و توبه را من شفيع او خواهم بود و روز قيامت شاهد بر او خواهم بود كه او از نفاق مبرّا است و به او عطا مى شود به تعداد هر منافق و منافقه اى در دنيا ده حسنه و محو مى شود از او ده سيّئه و ده مرتبه بالا مى رود و عرش و حاملانش در ايّام حياتش در دنيا بر او درود مى فرستند.

سورة يونس

"يونس" نام يكى از پيامبران است. و نام دهمين سوره قرآن مجيد است.در قرآن نام يونس چهار بار مذكور است و در سوره صافّات و سوره قلم داستان وى مندرج مى باشد.در سوره انبياء هم به عنوان "ذو النّون" از او يا شده و همين سوره قرآن به مناسبت آيه نود و هشتم آن به نام يونس نامگذارى شده است.و در خلال دهمين آيه به قصّه يونس اشاره شده است.اين سوره در مكّه نازل شده و 109 آيه دارد.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة يونس فى كل شهرين أو ثلاثة لم يخف عليه أن يكون من الجاهلين و كان يوم القيامة من المقربين.
"روايت شده است كه امام صادق فرمود: هر كس سوره يونس را در هر دو يا سه ماه يكبار قرائت كند بيم آن نيست كه مبادا از جاهلين باشد، و در روز قيامت از جمله مقرّبين درگاه الهى خواهد بود."

سورة هود

هود نام پيامبرى است كه بر قبيله عاد مبعوث گرديده است. هود نام يازدهمين سوره قرآن مجيد است كه در آن داستان قوم هود به صورت مشروح ذكر شده است.قوم هود در اثر عدم قبول دعوت هود و سر آمدن مهلت الهى، دچار عذاب الهى شدند و از بين رفتند. اين سوره مكى است و 123 آيه دارد.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة هود فى كلّ جمعة بَعَثَه اللّه عزّو جلّ يوم القيامة فى زمرة النبيين عليهم السلام و لم يعرف له خطيئة عملها يوم القيامة.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره هود را در هر روز جمعه يكبار بخواند، خداوند بزرگ وى را در قيامت در زمره انبياء برانگيزد، و در آنروز گناهى براى وى نشناسند كه در دنيا مرتكب گشته باشد."

سورة يوسف

پيامبرى است كه در قرآن به رسالت او تصريح شده است. دوازدهمين سوره قرآن داستان يوسف را به عنوان "أحسن القصص" از آغاز تا پايان بيان كرده است.سوره يوسف داراى 111 آيه است.چهار آيه آن به صورت مقدمه وهفت آيه آن به صورت خاتمه و نتيجه داستان است و 100 آيه ديگر اختصاص به متن داستان دارد. اين سوره در مكّه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة يوسف فى كلّ يوم أو فى كلّ ليلة بعثه اللّه يوم القيامة و جماله كجمال يوسف، و لايصيبه فزع يوم القيامة، و كان من خيار عباد اللّه الصالحين.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره يوسف را هر روز يا هر شب يكبار تلاوت كند خداوند متعال وى را در قيامت برانگيزد با زيبائى و جمالى مانند جمال و زيبايى يوسف و بيم و هراس آنروز وى نگيرد، و از جمله بندگان نيك و درست كردار خداوند باشد."

سورة الرعد

به معنى صداى ابر و غرّش آن است و نام سيزدهمين سوره قرآن است نام اين سوره از آيه سيزدهم آن گرفته شده است. در اين سوره به تسبيح كردن رعد كه يكى از آيات خداوند است اشاره شده است.در اين سوره به تسبيح كردن رعد كه يكى از آيات خداوند است اشاره شده است. پاره اى موضوعات ديگر سوره عظمت قرآن، اسرار آفرينش آسمانها، شناخت حقّ و باطل، وفاى به عهد و صله رحم، صبر و استقامت و انفاق در راه خدا در پنهان و آشكار، اشاره به سرگذشت اقوام ياغى و سركش، و سجده آسمانيان و زمين ها در برابر عظمت خدا مى باشد. اين سوره چهل و سه آيه دارد و در مدينه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من أكثر قراءة سورة الرعد لم يصبه اللّه بصاعقة أبداً و لو كان ناصباً و إن كان مؤمناً أدخله اللّه الجنّة بلاحساب، و شفّع فى جميع من يعرف من أهل بيته و إخوانه.
از امام صادق روايت شده است كه فرمود: هر كس سوره رعد را بسيار بخواند، خداوند او را در دنيا به صاعقه و برق زدگى هلاك نكند هر چند از دشمنان اهل بيت باشد (صاعقه آتشى است كه از اصطكاك دو ابر پديد آيد و ما آنرا برق گوييم)و چنانچه قارى از شيعيان باشد خداوند او را بدون حساب به بهشت بَرَد و شفاعتش درباره خاندان خودش و برادران مؤمنش پذيرفته گردد.

 

سورة إبراهيم

جدّ حضرت رسول و از پيامبران بنى اسرائيل مى باشد و مورد تصديق مسلمانان، يهود و نصارى است. نام چهاردهمين سوره قرآن مجيد است كه به نام حضرت ابراهيم نامگذارى شده و در اين سوره علاوه بر بيان داستان حضرت ابراهيم، داستان انبيايى چون نوح و موسى نيز آمده است. سوره ابراهيم 52 آيه دارد و در مكّه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة إبراهيم و الحجر فى ركعتين جميعاً فى كلّ جمعة لم يصبه فقر أبداً و لاجنون و لابلوى
امام صادق فرمود: هر كس سوره ابراهيم و حجر را در ركعت اوّل و دوّم نماز در هر جمعه يكبار بخواند تنگدستى و نياز و ديوانگى و بلاهاى ديگر بدو نرسد.

سورة الحجر

حجر نام قومى است (كه بعضى آن را بر قوم ثمود منطبق كرده اند و يا آنان را از بقاياى ثمود به شمار آورده اند.) حجر نام پانزدهمين سوره قرآن مجيد است كه اين نام از آيه 80 اين سوره گرفته شده است. در اين سوره قصّه اصحاب حجر به صورت مختصر ذكر گشته است. سوره حجر 99 آيه دارد و در مكه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة إبراهيم و الحجر فى ركعتين جميعاً فى كلّ جمعة لم يصبه فقر أبداً و لا جنون و لابلوى
امام صادق فرمود: هر كس سوره ابراهيم و حجر را در ركعت اوّل و دوّم نماز در هر جمعه يكبار بخواند تنگدستى و نياز و ديوانگى و بلاهاى ديگر بدو نرسد.

سورة النحل

به معنى زنبور عسل است و نيز نام شانزدهمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه 68 آن گرفته شده است. موضوعاتى كه در اين سوره به آنها پرداخته شده عبارتند از: مظاهر طبيعى و آيات الهى چون باران و نور آفتاب، انواع گياهان و ميوه ها و مواد غذايى، حيواناتى كه در خدمت انسانها هستند، زنبور عسل، دلايل توحيد و معاد، تهديد مشركان دستور به عدل و احسان، هجرت و جهاد، نهى از فحشاء و ظلم و ستم، نهى از پيمان شكنى و اشاره كوتاه به داستان حضرت ابراهيم، اين سوره داراى 128 آيه مى باشد و در مكّه معظّمه نازل شده است.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة النحل فى كل شهر كفى المغرم فى الدّنيا، و سبعين نوعاً من أنواع البلاء أهونه الجنون و الجذام و البرص، و كان مسكنه فى جنة عدن، و هى وسط الجنان.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره نحل را در هر ماه يكبار بخواند از زيان مالى و يا قرض در دنيا ايمن باشد و نيز از هفتاد نوع بلا كه سبكترين آنها ديوانگى و جذام و پيسى باشد، و مسكنش در آخرت در بهشت عدن باشد و آن محلى است وسط بهشت."

 

سورة الإسراء

به معنى سير دادن در شب مى باشد.(منظور معراج حضرت محمد از مسجد الحرام به مسجد الأقصى و بعد از آن است) و نام هفدهمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. بعضى از موضوعاتى كه در اين سوره مطرح شده است عبارتند از: دلائل نبوّت، داستان معراج، تاريخ بنى اسرائيل، و وجود حسب و كتاب در زندگى اين جهان، حق شناسى به ويژه در مورد پدر و مادر، تحريم اسراف و تبذير كردن، موضوع بخل، فرزندكشى در دوران جاهليّت، نهى از خوردن مال يتيم، نهى از كم فروشى و تكبّر، تأثير قرآن در درمان هرگونه بيمارى اخلاقى و اجتماعى، بيان اعجاز قرآن. اين سوره در مكّه نازل شده و صد و يازده آيه دارد.نام ديگراين سوره بنى اسرائيل است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرء سورة بنى إسرائيل فى كل ليلة جمعة لم يمت حتى يدرك القائم فيكون من أصحابه.
امام صادق فرمود: هر كس سوره بنى اسرائيل را در هر شب جمعه تلاوت كند نميرد تا زمان قائم آل محمّد صلوات اللّه عليه و عليهم را درك نمايد و از ياران او باشد.

سورة الكهف

به معنى غارى كه در كوه به وجود آمده است و نام هجدهمين سوره قرآن مى باشد.و نام اين سوره از آيه نهم آن گرفته شده است.موضوعاتى كه در اين سوره آمده است به اختصار عبارتند از: داستان اصحاب كهف، داستان ملاقات حضرت موسى با حضرت خضر، داستان ذوالقرنين و يأجوج و مأجوج. اين سوره در مكّه نازل شده و صد و ده آيه دارد.
قال أبو عبداللّه من قرأ سورة الكهف فى كلّ ليلة جمعة كانت كفّارة له لما بين الجمعة إلى الجمعة.
"اباعبداللّه فرمود: هر كس سوره كهف را در هر شب جمعه بخواند براى او سبب آمرزش آنچه كه بين اين جمعه تا آن جمعه بوده است مى شود."

سوره مريم

مريم نام مادر حضرت عيسى است كه سى و يك مرتبه در قرآن ذكر شده است. مريم نام نوزدهمين سوره قرآن مجيد است. مضامين اصلى اين سوره داستان حضرت مريم، ولادت حضرت عيسى و داستان حضرت زكريا و يحيى و نيز اشاره اى به داستان حضرت ابراهيم است. اين سوره مكّى است و 98 آيه دارد و نام ديگر آن "كهيعص" است كه به صورت اختصار "كه" مى نامند.
عن أبى عبداللّه قال: من أدمن قراءة سورة مريم، لم يمت حتى يصيب منها ما يُغينُه فى نفسه و ماله و ولده و كان فى الأخرة من أصحاب عيسى بن مريم عليهماالسلام و اعطى فى الأخرة مثل ملك سليمان بن داود فى الدّنيا.
"امام صادق فرمود: هر كس بخواندن سوره مريم مداومت كند نميرد تا اينكه برسد به آنچه او را بى نياز سازد در جان و مال و فرزندش، نيز در آخرت از ياران عيسى بن مريم باشد، و در آنروز داراى سلطنتى شود چون سلطنت سليمان در دنيا."

سورة طه

طه بيستمين سوره قرآن مجيد است، اين سوره با حروف مقطّعة "طه" آغاز شده است، به اين مناسبت آن را طه مى نامند. قصّه آدم، داستان مشروح موسى از مضامين اصلى اين سوره است و اين سوره مكّى است و داراى 135 آيه مى باشد.
عن أبى عبداللّه قال: لاتدعوا قراءة سورة طه فإن اللّه يُحبها و يُحبّ مَن قرأها و من أدمن قراءتها أعطاها اللّه يوم القيامة كتابه بيمينه و لم يحاسبه بما عمل فى الإسلام و اعطى فى الأخرة من الأجر حتى يرضى.
"امام صادق فرمود: تلاوت سوره طه را ترك مكنيد، زيرا خداوند آن را دوست مى دارد و هر كس آنرا بخواند را نيز دوست خواهد داشت و هر كه مداومت كند به خواند آن، خداوند در روز قيامت نامه عمل او را به دست راستش دهد و از كردار او در اسلام حساب سخت نكشد، و آنقدر به او پاداش عطا فرمايد تا خشنود گردد.

سورة الأنبياء

به معنى پيامبران است و نام بيست و يكمين سوره قرآن مى باشد و از آنجا كه زندگى پيامبران در اين سوره بيان شده به اين نام نامگذارى گرديده است. موضوعاتى كه در اين سوره آمده عبارتند از: فرازهايى از زندگى شانزده تن از پيامبران و همچنين اشاره به توحيد و پيروزى حق عليه باطل، اين سوره در مكّه نازل شده و 112 آيه دارد.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة الأنبياء حبّاً لها كان ممّن رافق النّبيّين أجمعين فى جنّات النّعيم و كان مهيباً فى أعين الناس حياة الدّنيا.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره انبياء را از روى شوق و ميل قراءت كند مانند كسى خواهد بود كه خود با همه پيغمبران خدا در بهشت جاويد همنشين و همدم است، و در تمام عمر در نظر مردم با هيبت و شكوه باشد."

سورة الحج

يكى از عبادات بزرگ اسلام و نام بيست و دومين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه 27 آن گرفته شده است.موضوعات سوره: معاد، حيات پس از مرگ، سرگذشت اقوام گذشته از جمله قوم حضرت ابراهيم و لوط، قوم شعيب و قوم موسى، حج و سابقه تاريخى آن از زمان حضرت ابراهيم، قربانى كردن در حج و طواف، نماز و زكات و امر به معروف و نهى از منكر و توكّل به خداوند مى باشد.اين سوره در مدينه نازل شده و 78 آيه دارد.
عن أبى عبداللّه قال:من قرأ سورة الحج فى كلّ ثلاثة أيّام لم تخرج سنته حتى يخرج إلى بيت اللّه الحرام و إن مات فى سفره أدخل الجنّة.
قلت: فإن كان مخالفاً؟ قال: يخفف عنه بعض ما هو فيه.
"امام صادق فرمود: هر كس در هر سه روز يكبار سوره حجّ را تلاوت كند سال بر او نگذرد مگر اينكه زيارت خانه خدا نصيب او گردد و به سوى حجّ رهسپار شود، و چنانچه در اين سفر از دنيا برود او را يكسره به بهشت برند.
راوى گويد: عرض كردم اگر اين مردم از مخالفان و ناصبى باشد با او چه خواهند كرد؟ امام فرمود در عذابش تخفيف خواهند داد."

سورة المؤمنون

به معنى ايمان آورندگان و نام بيست و سوّمين سوره قرآن مجيد است.زيرا در اين سوره اوصاف آنان بيان شده است. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.بعضى از موضوعاتى كه در اين سوره بيان شده عبارتند از: اوصاف مؤمنان، خداشناسى با بيان نشانه هايى از نظام آفرينش و خلقت انسان و حيوانات و گياهان، فرازهايى از داستان پيامبران، معاد و حيات پس از مرگ. اين سوره در مكّه نازل شده و 118 آيه دارد.
عن أيس عبداللّه قال: من قرأ سورة المؤمنون ختم اللّه له بالسعادة إذا كان يد من قراءتها فى كل جمعة و كان منزله فى الفردوس الأعلى مع النّبيّين و المرسلين.
امام صادق فرمود: هر كس سوره مؤمنون را قراءت كند خداوند عمرش را با رستگارى و سعادت پايان دهد و چنانچه مداومت بر آن نمايد در هر جمعه جايگاهش در فردوس اعلا با انبياء  و فرستادگان حق باشد.

سورة النّور

"نور" به معنى روشنايى پراكنده اى كه به ديدن كمك نمايد و نام بيست و چهارمين سوره قرآن است و نام اين سوره از آيه 35 آن گرفته شده است.اين سوره در مكّه نازل شده و 64 آيه دارد.سوره نور را مى توان سوره پاكدامنى و عفّت و مبارزه با آلودگى ها دانست.
عن أبى عبداللّه قال: حصنوا أموالكم و فروجكم بتلاوة سورة النّور، و حصنوا بها نساءكم فإنّ من أدمن قراءتها فى كلّ يوم أو فى ليلة لم يزن أحد من أهل بيته أبداً حتى يموت، فإذا هو مات شيعه إلى قبره سبعون ألف ملك كلّهم يدعون و يستغفرون اللّه له حتى يدخل فى قبره.
"امام صادق فرمود: مال و خود را بتلاوت سوره نور در پناه بداريد(يا بقول اهل زمان ما بيمه كنيد)، و نيز زنهاى خويش را بدان مستور و محفوظ بداريد، زيرا هر كس بر قرائت اين سوره در هر روز يا هر شب مداومت كند هيچ يك از افراد خانواده اش به عمل منافى عفّت هرگز دچار نشود تا از دنيا برود، و چون از دنيا رفت هفتاد هزار فرشته تا كنار قبر او را مشايعت و بدرقه كنند، و همه براى او دعا و طلب آمرزش كنند تا او را ميان گور وارد سازند."

سورة الفرقان

به معنى جدا كننده حق از باطل است، و نام بيست و پنجمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.
موضوعات اين سوره شامل: توحيد و خداشناسى، ضعف منطق مشركان، اشاره به آفرينش الهى و عظت او از جمله روشنايى آفتاب، ظلمت و تاريكى شب، باد و باران، آفرينش آسمانها و زمين و خورشيد و ماه و حركت منظم آنها، بيان صفات مؤمنين.اين سوره در مكّه نازل شده و 77 آيه دارد.
عن أبى الحسن قال: يا ابن عمار لاتدع قراءة سورة (تبارك الّذى نزل الفرقان على عبده) فإنّ من قرأها فى كل ليلة لم يعذبه اللّه أبداً و لم يحاسبه و كان منزله فى الفردوس الأعلى.
"امام موسى كاظم فرمود:  اى پسر عمّار! ترك مكن سوره تبارك الّذى نزب الفرقان على عبده را، زيرا هر كس اين سوره را در هر شب تلاوت كند خداوند هرگز او را عذاب نكند و از او حساب نكشد و جايگاهش در فردوس اعلا خواهد بود."

سورة الشعراء

به معنى شاعران و كسانى كه شعر مى سرايند و نام بيست وششمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه 224 آن گرفته شده است كه درباره شاعران آياتى را بيان مى نمايد. موضوعات ديگر سوره داستان هفت تن از پيامبران الهى يعنى ابراهيم، هود، صالح، لوط، شعيب و حضرت موسى مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 227 آيه دارد.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ الطواسين الثلاثة فى ليلة الجمعة كان من أولياء اللّه و فى جوار اللّه و كنفه و لم يصبه فى الدّنيا بؤس أبداً و اعطى فى الآخرة من الجنّة حتى يرضى و فوق رضاه و زوّجه اللّه مائة زوجة من الحور العين.
"امام صادق فرمود: هر كس اين سه "طس"را در شبهاى جمعه قراءت كند از اولياء و دوستان خداوند باشد و هرگز رنج و سختى در دنيا بدو نرسد و از بهشت آنقدر باو بدهند كه خشنود گردد بلكه بالاتر از رضا و خشنودى او و خداوند صد حوريه از حوران بهشتى به همسرى به وى دهد."

سورة النّمل

به معنى مورچه است و نام بيست و هفتمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه 18 آن گرتفه شده و پاره اى از موضوعات آن عبارتند از: معاد و حيات پس از مرگ، داستان پنج تن از پيامبران الهى، داستان حضرت سليمان و ملكه سبأ، سخن گفتن پرنده اى چون هدهد با حضرت سليمان و سخن گفتن حشراتى چون موچه. اين سوره 93 آيه داشته و در مكّه نازل شده و قبل از سوره شعراء قرار دارد. عن أبى عبداللّه قال: من قرأ الطواسين الثلاثة فى ليلة الجمعة كان من أولياء اللّه و فى جوار اللّه و كنفه و لم يصبه فى الدّنيا بؤس أبداً و اعطى فى الآخرة من الجنّة حتى يرضى و فوق رضاه و زوّجه اللّه مائة زوجة من الحور العين.
"امام صادق فرمود: هر كس اين سه "طس"را در شبهاى جمعه قراءت كند از اولياء و دوستان خداوند باشد و هرگز رنج و سختى در دنيا بدو نرسد و از بهشت آنقدر باو بدهند كه خشنود گردد بلكه بالاتر از رضا و خشنودى او و خداوند صد حوريه از حوران بهشتى به همسرى به وى دهد."

سورة القصص

به معنى داستان ها است و نام بيست و هشتمين سوره قرآن مى باشد. نام اين سوره از آيه 25 آن گرفته شده است. موضوعاتى كه در اين سوره به آنها پرداخته شده است به اختصار عبارتند از: تاريخچه بنى اسرائيل، داستان قارون (ثروتمند متكبرى كه سرگذشتى چون فرعون، كه در آب غرق شد، داشت). اين سوره در مكّه نازل شد و 88 آيه دارد.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ الطواسين الثلاثة فى ليلة الجمعة كان من أولياء اللّه و فى جوار اللّه و كنفه و لم يصبه فى الدّنيا بؤس أبداً و اعطى فى الآخرة من الجنّة حتى يرضى و فوق رضاه و زوّجه اللّه مائة زوجة من الحور العين.
"امام صادق فرمود: هر كس اين سه "طس"را در شبهاى جمعه قراءت كند از اولياء و دوستان خداوند باشد و هرگز رنج و سختى در دنيا بدو نرسد و از بهشت آنقدر باو بدهند كه خشنود گردد بلكه بالاتر از رضا و خشنودى او و خداوند صد حوريه از حوران بهشتى به همسرى به وى دهد."

سورة العنكبوت

نام حشره اى است، و نام بيست و نهمين سوره قرآن مجيد مى باشد كه از آيه 41 آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات اين سوره عبارتند از: امتحان شدن انسانها، وضعيت منافقان، مبارزات پيامبران الهى، توحيد و خداشناسى، و نفى خدايان دروغين و ساختگى و ضعف و ناتوانى آنها. اين سوره 69 آيه دارد و در مكّه نازل شده است.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة العنكبوت و الروم فى شهر رمضان ليلة ثلاث و عشرين فهو و الله يا ابا محمد من أهل الجنة و لاأستثنى فيه أبداً، و لاأخاف أن يكتب الله على يمينى إثما، و إن لهاتين السورتين من الله مكاناً.
"امام صادق فرمود: هر كس در شب بيست و سوم ماه رمضان سوره عنكبوت و روم را تلاوت كند به خدا سوگند او از اهل بهشت خواهد بود و هرگز كسى را از اين حكم استثناء نمى كنم و بيم آن ندارم كه در اين سوگند خداوند گناهى بر من نويسد، و به راستى كه در اين دو سوره را نزد خداوند مقامى بلند است."

سورة الرّوم

سوره سى ام قرآن مجيد به نام "روم" نامگذارى شده است. مراد از "روم" در آيه شريفه دولت روم شرقى يعنى "امپراطورى بيزانس" است كه بر شام و فلسطين تسلّط داشته در بعضى قبائل جزيرة العرب هم نفوذ و قدرتى به هم رسانيده بود. اكثر مفسرين برآنند كه چون روميان مغلوب پارسيان شدند مشركين شاد گرديدند و گفتند روميان كه اهل كتاب بودند مغلوب مجوسيان شدند همچنين عرب مشرك هم بر مسلمانان پيروز خواهد شد. از اين رو براى تسلّى خاطر مسلمانان سوره روم نازل گرديد و در آن خبر غيبى پيروز شدن روميان ذكر شد.سوره روم در مكّه نازل شده و 60 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة العنكبوت و الروم فى شهر رمضان ليلة ثلاث و عشرين فهو و الله يا ابا محمد من أهل الجنة و لاأستثنى فيه أبداً، و لاأخاف أن يكتب الله على يمينى إثما، و إن لهاتين السورتين من الله مكاناً.
"امام صادق فرمود: هر كس در شب بيست و سوم ماه رمضان سوره عنكبوت و روم را تلاوت كند به خدا سوگند او از اهل بهشت خواهد بود و هرگز كسى را از اين حكم استثناء نمى كنم و بيم آن ندارم كه در اين سوگند خداوند گناهى بر من نويسد، و به راستى كه در اين دو سوره را نزد خداوند مقامى بلند است."

سورة لقمان

نام "لقمان" در سوره سى و يكم دوبار ذكر شده است و به همين مناسبت سوره سى و يكم قرآن به نام لقمان موسوم است.بيشتر مفسرين به نبوّت لقمان معتقد نيستند. لقمان در نظر ارباب قصص مردى از نژاد سياه معرفى مى شود كه از اهالى سوردان (مصر) بوده و به بردگى روزگار مى گذرانده و خواجه خود را شيفته حِكَم و اندرزهاى خويش كرده است.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة لقمان فى كل ليلة وكل الله به فى ليلته ملائكة يحفظونه من إبليس و جنوده، حتى يصبح، فإذا قرأها بالنهار لم يزالوا يحفظونه من إبليس و جنوده حتى يمسى.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره لقمان را در هر شب تلاوت كند خداوند عالم در آن شب فرشتگانى بر وى گمارد كه تا بامداد او را از شرّ ابليس و سپاهش نگهدارند،و چون در روز تلاوت كند فرشتگان مزبور تا شامگاه آن روز وى را از شرّ شياطين حفظ نمايند."

سورة السّجدة

به معنى پيشانى بر زمين نهادن براى عبادت خداوند و نام سى و دومين سوره قرآن مجيد مى باشد كه از آيه 15 آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات اين سوره عبارتند از:عظمت قرآن، آفرينش انسان از خاك و آب و دميدن روح الهى در آن، معاد و حيات پس از مرگ، انذار و بشارت، گوشه اى از تاريخ بنى اسرائيل، اين سوره 30 آيه دارد و در مكّه نازل شده است.
عن أبى عبداللّه قال: من قرء سورة السجدة فى كل ليلة جمعة أعطاه الله كتابه بيمينه و لم يحاسبه مهما كان منه و كان من رفقاء محمد و أهل بيته.
"امام صادق فرمود: هر كس هر شب جمعه يكبار سوره سجده را تلاوت كند خداوند نامه عمل او را بدست راستش دهد… و از آنچه كرده است حساب نكشد و وى از همنشينان رسول خدا و خاندانش باشد."

سورة الاحزاب

به معنى فرقه ها، طايفه ها و لشكرها ونام سى و سومين سوره قرآن مى باشد كه از آيه 29 اين سوره گرفته شده است.
پاره اى از موضوعات اين سوره عبارتند از: اشاره به خرافات دوره جاهليت، مانند: مسأله ظهار، جنگ احزاب، اشاره به اينكه همسران پيامبر بايد الگو باشند، داستان زيد پسر خوانده رسول خدا و بيان موضوع حجاب و پوشش زنان. اين سوره در مدينه نازل شده و 73 آيه دارد و بعد از سوره سجده و قبل از سوره سبأ قرار دارد.
عن أبى عبدالله قال: من كان كثير القراءة لسورة الأحزاب كان يوم القيامة فى جوار محمد و أزواجه.
امام صادق فرمود: هر كس بسيار تلاوت كند سوره احزاب را روز قيامت در جوار (همسايگى) يا پناه رسول خدا و همسرانش باشد.

سورة سبأ

نام قومى است در زمان حضرت سليمان و نيز نام سى و چهارمين سوره قرآن مجيد است. وجه تسميه اين سوره به مناسبت اشاره به داستان قوم سبأ است.و اين نام در آيه 15 همين سوره ذكر شده است. اشاره به داستان حضرت داود و حضرت سليمان و داستان قوم سبأ و مطالبى راجه به پيامبر اكرم و نيز موضوع معاد و احوال قيامت از مطالب موجود در اين سوره است.اين سوره مكّى است و داراى 54 آيه مى باشد.
عن أبى عبدالله: من قرأهما(اى سورة سبأ و سورة فاطر) فى ليلة لم يزل فى ليلته فى حفظ الله و ملائكته، فان قرأهما فى نهاره لم يصبه فى نهاره مكروه، و اعطى من خير الدنيا و خير الاخرة ما لم يخطر على قلبه و لم يبلغ مناه.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره سبأ و سوره فاطر را در شب قرائت كند تمام آن شب در حفظ و امان خدا خواهد بود، و چنانچه در روز تلاوت كند در تمام آنروز ناپسندى يا رنجى نخواهد ديد، و آنقدر از خير دنيا و آخرت بدو كرامت شود، كه هرگز بر دلش نگذشته، و گمان آن را نداشته است."

سورة فاطر

به معنى پديد آورنده و نام سى و پنجمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات اين سوره عظمت خداوند، مسأله توحيد و خداشناسى، موضوع ى انبياء و مبارزه آنان با كافران، پند و اندرز و مواعظ الهى و اينكه عزّت تنها از طريق اطاعت و پيروى از دستورات الهى بدست مى آيد مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 45 آيه دارد و نام ديگر آن ملائكه است.
عن أبى عبدالله: من قرأهما(اى سورة سبأ و سورة فاطر) فى ليلة لم يزل فى ليلته فى حفظ الله و ملائكته، فان قرأهما فى نهاره لم يصبه فى نهاره مكروه، و اعطى من خير الدنيا و خير الاخرة ما لم يخطر على قلبه و لم يبلغ مناه.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره سبأ و سوره فاطر را در شب قرائت كند تمام آن شب در حفظ و امان خدا خواهد بود، و چنانچه در روز تلاوت كند در تمام آنروز ناپسندى يا رنجى نخواهد ديد، و آنقدر از خير دنيا و آخرت بدو كرامت شود، كه هرگز بر دلش نگذشته، و گمان آن را نداشته است."

سورة يس

از حروف مقطعه قرآن و نام سى و ششمين سوره قرآن مجيد است. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات اين سوره عبارتند از: رسالت پيامبر اسلام، هدف نزول قرآن مجيد، رسالت بعضى از پيامبران الهى، توحيد و خداشناسى و معاد و حيات پس از مرگ، پايان جهان و بهشت و دوزخ.اين سوره در مكّه نازل شده و 83 آيه دارد.
فى كتاب مكارم الاخلاق: روى أن يس تقرأ للدّنيا و الآخرة و للحفظ من كل آفة و بلية فى النّفس و الاهل و المال.
"در كتاب مكارم الاخلاق: رواست شده است كه يس هم براى دنيا و هم براى آخرت و هم براى در امان بوده از هر آفت و بليّه در جان و اهل و مال خوانده مى شود."
عن أبى غبدالله: علّموا أولادكم ياسين فإنّها ريحانة القرآن.
"امام صادق فرمود: سوره يس را به كودكان خود بياموزيد همانا كه آن ريحانه قرآن است."
قال رسول الله: من قرأ يس فى ليلة ابتغاء وجه الله غفر له.
"رسول خدا فرمود: هر كس در هر شب سوره يس را با اخلاص بخواند آمرزيده مى شود."
عن النبى قال: ما من ميت يقرأ عنده سورة يس إلا هون الله عليه.
پيامبر فرمود: هيچ مرده اى خوانده نمى شود نزد او سوره يس مگر اينكه خداوند بر او آسان گيرد."
قال رسول الله: من قرأ يس و الصافات يوم الجمعة ثم سأل الله أعطاه سؤله.
"رسول خدا فرمود: هر كس سوره يس و صافات را در روز جمعه بخواند سپس از خدا چيزى بخواهد به او مى دهد."

سورة الصاّفات

به معنى فرشتگان صف كشنده، و نام سى و هفتمين سوره قرآن مجيد مى باشد و نام آن از اوّل اين سوره گرفته شده است. پاره اى از موضوعات آن اشاره به گروههايى كه از فرشتگان، سرنوشت بد كافران، فرازهايى از تاريخ انبياء بزرگ الهى، بيان يكى از انواع شرك كه اعتقاد به خويشاوندى خداوند با جنّ يا فرشتگان است، پيروزى حق بر كفر و نفاق مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 182 آيه دارد.
عن أبى عبداللّه قال: من قرأ سورة الصّفّات فى كل يوم الجمعة لم يزل محفوظاً من كلّ آفة، مدفوعاً عن كلّ بليّة، فى الحياة الدّنيا، مرزوقاً فى الدّنيا بأوسع ما يكون من الرزق، و لم يصبه الله فى ماله و لا ولده و لا بدنه بسوء من شيطان رجيم، و لا من جبار عنيد، و إن مات فى يومه أو فى ليلته أماته اللّه شهيداً و بعثه شهيداً و أدخله الجنّة مع الشهداء فى درجة من الجنة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره صافات را در تمام جمعه ها بخواند همواره از هر آسيبى در امان باشد، و در اين سراى از هر گرفتارى و مصيبتى محفوظ ماند، و از فراخى روزى بطور كامل بهرمند گردد، و خداوند او را دچار بدى و ناراحتى از ناحيه شيطان رجيم (ديو رانده شده) يا ستمكار بدخو و ستيزه جو نفرمايد، و اگر در آنروز يا آن شب بميرد خداوند او را جزء شهداء مبعوث فرمايد و شهيد ميراند، و با آنها داخل بهشت گرداند در يك درجه مقام."

سورة ص

يكى از حروف مقطّعه قرآن مجيد و نام سى و هشتمين سوره قرآن مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. و پاره اى از موضوعات اين سوره نبوّت پيامبر تاريخ پيامبران الهى به ويژه حضرت داوود، سليمان، ايّوب، سرانجام بدِ كافران، آفرينش انسان و سجده فرشتگان براى آدم مى باشد.
اين سوره در مكّه نازل شده و 88 آيه دارد.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة ص فى ليلة الجمعة أعطى من خير الدنيا و الآخرة ما لم يعط أحد من النّاس إلا نبى مرسل أو ملك مقرّب و أدخله الله الجنة و كل من أحب من أهل بيته حتى خادمه الذى يخدمه و إن لم يكن فى حد عياله و لا فى حد من يشفع فيه.
"امام باقر فرمود: هر كس در شب جمعه سوره 9 را بخواند بقدرى از خير دنيا و آخرت بدو دهند كه به هيچ كس از آدميان داده نشود مگر به پيغمبرى مرسل يا فرشته اى مقرّب. و خداوند او و هر كس از خاندانش را كه دوست بدارد داخل بهشت گرداند حتّى خدمتكارى كه او را پرستارى و خدمت مى كرده اگر چه جزء عيال و يا كسانى كه اجازه در شفاعت آنان داشته است نباشد."

سورة الزمر

به معنى گروهها(گروه گروه از دوزخيان و فرشتگان)، و نام سى ونهمين سوره قرآن مى باشد و نام آن از آيه 71 آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات آن توحيد و خداشناسى، معاد و حيات پس از مرگ، موضوع پاداش و عذاب در قيامت، مقام و منزلت و عظمت قرآن، سرگذشت اقوام گذشته، توبه و بازگشت از گناه مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 75 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال من قرأ سورة الزمر استخفها من لسانه، أعطاه الله من شرف الدنيا و الآخرة، و أعزّه بلامال و لاعشيرة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره زمر را قرائت كند و كلماتش را به آسانى بر زبان جارى سازد خداوند آبرو و سربلندى دنيا و آخرت بدو ارزانى دارد، و او را بدون ثروت و يا خويشان و فاميل، عزيز گرداند."
عن الصادق: من قرأ سورة الزمر فى يومه أو ليلته أعطاه الله شرف الدنيا و الآخرة، و أعزّه بلاعشيرة و مال.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره زمر را در شب يا روز بخواند خداوند شرف دنيا و آخرت را به او مى دهد و او را بدون هيچ مال يا خويشانى عزيز مى نمايد."
به معنى آمرزنده و نام چهلمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه سوّم آن گرفتهخ شده است. در اين سوره از مؤمن آل فرعون سخن رفته. بعضى موضوعات اين سوره داستان حضرت موسى و مبارزه ايشان با فرعون مصر، دعوت پيامبر به صبر وشكيبايى، توحيد و خداشناسى، قيامت و زنده شدن مردگان مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 85 آيه دارد.نام ديگر اين سوره "مؤمن" است.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة المؤمن فى كل ليلة غفر الله له ماتقدم من ذنبه و ما تأخّر و ألزمه كلمة التقوى، و جعل الآخرة خيراً له من الدّنيا.
"اما باقر فرمود: هر كس در هر شب سوره مؤمن را قراءت كند خداوند گناهان گذشته او را آنچه در جوانى مرتكب شده و آينده آنچه در پيرى انجام داده، همه را بيامرزد، و كلمه تقوى و خداترسى را ملازم و همدم او گرداند، و آخرتش را بهتر از دنيايش قرار دهد."

سورة فصّلت

به معنى تفصيل داده شده،و نام چهل و يكمين سوره قرآن است. نام اين سوره از آيه سوّم آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره عبارت است از: توجّه به قرآن، آفرينش آسمان و زمين و مراحل پيدايش كره زمين و كوهها و گياهان و حيوانات، سرگذشت اقوام گذشته از جمله قوم عاد و ثمود و فرازى از داستان حضرت موسى. اين سوره در مكّه نازل شده و 54 آيه دارد نام ديگر اين سوره "حم سجده" مى باشد.
قال ابو عبدالله: من قرأ حم السجدة كانت له نوراً يوم القيامة مدّ بصره و سروراً و عاش فى هذه الدنيا محموداً مغبوطاً.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره حم سجده را تلاوت كند روز قيامت داراى نورى باشد كه تابش آن تا جايى كه ديده اش مى بيند خواهد بود، و نيز شادمان و خوشحال باشد، و زيست كند در جهان زيستى پسنديده كه هر كس آرزوى آن داشته باشد."

سورة الشّورى

به معنى مشاوره و مشورت كردن و نام چهل و دومين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه 38 آن گرفته شده است. بعضى موضوعات اين سوره عبارتند از: موضوع وحى و ارتباط خداوند با پيامبران، مباحث اخلاقى مانند استقامت، توبه، عفو و گذشت و فرونشاندن خشم و دورى كردن از لجاجت و دنيا پرستى و نهى از جزع و فزع به هنگام بروز مشكلات. اين سوره در مكّه نازل شده و 53 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ حمعسق، بعثه الله يوم القيامة و وجهه كالثلج، أو كالشمس حتى يقف بين يدى الله عزوجل فيقول:عبدى أدمت قراءة حمعسق و لم تدر ما ثوابها؟ أما لو ديت ما هى و ما ثوابها؟لما مللت من قراءتها،و لكن سأخبرك جزاك أدخلوه الجنة و له قيها قصر من ياقوتة حمراء، أبوابها و شرفها و درجها منها، يرى ظاهرها من باطنها و باطنها من ظاهرها، و له فيها جوار أتراب من الحور العين، و ألف جارية و ألف غلام من الولدان المخلدين، الذين وصفهم الله عزوجل.
"امام صادق فرمود: هر كس مداومت كند بر قرائت "حم عسق" يعنى سوره شورى، خداوند در روز قيامت وى را برانگيزد با رخسارى جون برف سفيد يا چون آفتاب روشن تا در پيشكاه حق تعالى بايستد و خداوند به او خطاب نمايد كه اى بنده من مداومت كردى بر تلاوت اين سوره و ثواب آنرا نمى دانستى كه اگر مى دانستى اين سوره چيست و ثواب آن چقدر است هرگز از تلاش خسته نمى گشتى، اينك ترا به پاداش و اجرت آگاه خواهم ساخت، آنگاه فرمان دهد كه او را داخل بهشت نمائيد و براى او در بهشت كاخى است از ياقوت سرخ كه درها و برجها و پلّه هاى آن همه از ياقوت سرخ باشد و درونش از بيرون و بيرونش از درون پيدا و آشكار باشد، و براى وى در آن كاخ كنيزانى بكر از حووريان بهشتى و هزار خدمتكار زن و هزار كودك نو پا كه هميشه بدانحال در آن قصر باشند همانها كه خداوند وصفشان را (در قرآن) كرده است."

سورة الزّخرف

به معنى زينت و طلا، نام چهل و سومين سوره قرآن است (در اين سوره از نقره و طلا سخن رفته است)، نام اين سوره از آيه 35 قرآن گرفته سده است. بعضى از موضوعات در اين سوره عظمت و منزلت قرآن مجيد، نبوّت رسول گرامى اسلام مبارزه با تقليد كروكورانه، فرستادن پيامبران براى هدايت اقوام مختلف، بى ارزشى مظاهر فريبنده دنيوى و اشاره كوتاه به داستان حضرت عيسى مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 89 آيه دارد.
قال أبو جعفر: من أدمن قراءة حم الزخرف، آمنه الله فى قبره من هوام الارض و م ضمة القبر حتى يقف بين يدى الله عزوجل ثم جاءت حتى تدخل الجنة بأمر الله تبارك و تعالى.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره زخرف را بسيار تلاوت كند خداوند جسد او را در قبر از زيان حشرات الارض و گزندگان و از فشار قبر ايمن دارد تا آن هنگام كه در پيشگاه حق جلّ و علا بايستد و در موقف قيامت حاضر شود و آنگاه آن سوره بيايد و به فرمان الهى وارد بهشتش گرداند."

سورة الدخان

به معنى دود است و نام چهل و چهارمين سوره قران مى باشد. نام اين سوره از آيه 10 آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات اين سوره بيان عظمت قرآن و اينكه در شب قدر نازل شده است، داستان حضرت موسى و قوم بنى اسرائيل و مبارزه با فرعون، هدفدار بودن نظام آفرينش و بيهوده نبودن خلقت زمين و آسمانها مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 37 آيه دارد.
قال أبو جعفر: من قرأ سورة الدخان فى فرائضه و نوافله، بعثه الله من الآمنين يوم القيامة و أظله تحت عرشه، و حاسبه حساباً يسيراً و أعطاه كتابه بيمينه.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره دخان را در نمازهاى واجب و نافله هاى خود بخواند خداوند وى را روز قيامت در زمره ايمنان برانگيزد و در سايه عرش خود جاى دهد، و حسابش را آسان كشد، و نامه عملش را به دست راستش دهد."
قال رسول الله: من قرأ حم الدخان فى ليلة أصبح يستغفرون له سبعون ألف ملك.
"رسول خدا فرمود: هر كس حم دخان را در شب بخواند صبح كند در حالى كه هفتاد هزار فرشته براى او استغفار مى كنند."
قال رسول الله: من قرأ حم الدخان فى ليلة جمعة أصبح مغفوراً له.
رسول خدا مى فرمايد: هر كس سوره حم دخان را در شب جمعد بخواند صبح كند در حالى كه آمرزيده شده."
عن الحسن أن النبى قال: من قرأ سورة الدخان فى ليلة غفر له ماتقدم من ذنبه.
"از امام حسن روايت شده است كه فرمود: رسول خدا فرمود: هر كس سوره دخان را در شب بخواند گناهان گذشته اش آمرزيده شود."

سورة الجاثية

به معنى به زانو درآمدده، نام چهلمين سوره قرآن مى باشد. و نام اين سوره از آيه 27 آن گرفته شده است در روز قيامت انسانها به زانو در مى آيند. بعضى موضوعات اين سوره: عظمت قرآن، بيان ادعاى طبيعى مسلكان و پاسخ قاطع به آنها، داستان بعضى اقوام گذشته چون بنى اسرائيل، دعوت به عفو و گذشت و در عين حال قاطعيّت و عدم انحراف از حق، اشاره به حوادث تكان دهنده قيامت به ويژه، نامه اعمال كه تمامى كارهاى انسان را بى كم و كاست در بر مى گيرد. اين سوره در مكّه نازل شده و 37 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الجاثيه كان ثوابها أن لايرى النار أبداً و لايسمع زفير جهنم و لا شهيقها و هو مع محمد.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره جاثيه را تلاوت كند ثوابش آنست كه هرگز آتش دوزخ را نبيند و نعره و خروش آنرا نشود و او با محمد باشد."

سورة الأحقاف

"أحقاف" در قرآن مجيد فقط يك بار ذكر شده و مسكن قوم "عاد" معرفى گرديده است.سوره چهل و ششم كه از سوره هاى مكى است و 35 آيه دارد.به مناسبت ذكر اين لفظ در بيستمين آيه آن، به نام "احقاف" نامگذارى شده است.احقاف تپه هاى مستطيل موّرب شنى است كه در ناحيه "شحر" در قلب عربستان ميان "نجد" و "احساء" و "حضرموت" و "عمّان" واقع است و برخى ناحيه "يمامه" را جزء اين نقطه دانسته اند.احقاف به صورت جمع مكسّر است و مفرد آن "حقف" به كسر حاء و سكون قاف اشتقاق يافته است.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ فى كل ليلة أو فى كل جمعة سورة الاحقاف، لم يصبه الله بروعة فى الحياة الدنيا، و آمنه من فزع يوم القيامة إن شاء الله تعالى.
"امام صادق فرمود: هر كس در هر شب يا در هر هفته يكبار سوره احقاف را تلاوت كند خداوند او را در اين جهان دچار فزع و دلهرگى نسازد، و از ترس و بيم رستاخيز نيز در امان باشد.ان شاء الله."

سورة محمّد

محمد نام آخرين پيامبر الهى ايت كه صاحب شريعت اسلام است. اين نام چهار بار در قرآن مجيد ذكر شده است. محمّد نام چهل و هفتمين سوره قرآن مجيد نيز است. اين سوره "محمّد" مى نامند به اين مناسبت كه نام مبارك حضرت محمّد در آيه دوم اين سوره محمد آمده است. از جمله مباحثى كه در اين سوره آمده حبط احباط است. اين سوره 38 آيه دارد و در مكّه نازل شده است.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة (الذين كفروا) لم يذنب أبداً و لم يدخله شك فى دينه أبداً و لم يبتله الله بفقر أبداً و لاخوف من سلطان أبداً و لم يزل محفوظاً من الشك و الكفر أبداً حتى يموت، فاذا مات وكل الله به فى قبره ألف ملك يصلون فى قبره و يكون ثواب صلاتهم له و بشيعونه حتى يوقفوه موقف الامنين عندالله عزوجل و يكون فى أمان الله و أمان محمد.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "الذين كفروا" را قراءت كند هرگز شك نكند، و هيچگاه در دل او شكى راجع به دينش را نيابد و هيچ وقت خداوند او را به تنگدستى و ترس از سلطان گرفتار نسازد و هميشه از شك و كفر در امان است تا درگذرد، و چون بميرد خداوند هزار فرشته بر وى در قبر بگمارد تا نماز خوانند و ثوابش براى او باشد، و چون از قبر برخيزد بدرقه اش نمايند تا در پيشگاه خداوند عزّوجل در پايگاه ايمنان او را بازدارند، و در امان خدا و رسولش محمّد خواهد بود."

سوره فتح

به معنى پيروزى است و نام چهل و هشتمين سوره قرآن مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. پاره اى از موضوعات اين سوره پيروزى اسلام و تأكيد بر تحقّق خواب پيامبر مبنى بر وارد شدن به مكّه و انجام مناسك و اعمال عمره، جريان صلح حديبيّه و بيعت رضوان، مقام رسول الله و هدف والاى ايشان، معرفى كسانى كه از شركت در جهاد معاف هستند، ويژگيهاى پيروان و ياران رسول خدا و صفات آنان مى باشد. اين سوره در مدينه نازل شده و 27 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: حصنوا أموالكم و نساءكم و ما ملكت أيمانكم من التلف بقراءة إنا فتحنا، فانه إذا كان ممن يدمن قراءتها نادى مناد يوم القيامة حتى تسمع الخلائق: أنت من عبادى المخلصين، ألحقوه بالصالحين من عبادى و أدخلوه جنات النعيم و اسقوه من الرحيق المختوم بمزاج الكافور.
"امام صادق فرمود: اموال و زنان و بردگان خود را از نابودى بسبب قرائت سوره فتح حفظ نماييد و بيمه كنيد زيرا هرگاه خواننده از كسانى باشد كه آن سوره را زياد تلاوت مى كنند روز قيامت منادى از جانب خدا ندا كند به قسمى كه همه مردم بشنوند و گويد: تو از بندگان خالص و مخلص من باشى، وى را بشايستگان از بندگان من ملحق سازيد، و او را وارد بهشت جاويد كنيد، و از شربت گوارا و سربسته كه بكافور بهشتى ممزوج است سيراب نمائيد."

سورة الحجرات

به معنى حجره ها، حجره هاى منزل پيامبر و نام چهل و نهمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه چهارم آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: آداب ملاقات و ديدار رسول خدا، معرفى پاره اى از اصول اخلاقى و اجتماعى اسلام، دستوراتى در مورد چگونگى حل و فصل اختلافات داخلى كه احياناً ميان مسلمانان روس مى دهد، و اشاره به اين نكته كه ايمان تنها به گفتار نيست، مى باشد. اين سوره در مدينه نازل شده و 18 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الحجرات فى كل ليلة أو فى كل يوم كان من زوار محمد.
امام صادق فرمود: هر كس سوره حجرات را در هر شب يا هر روز تلاوت كند از زيارت كنندگان محمّد خواهد بود.

سورة ق

يكى از حروف مقطعه قرآن و نام پنجاهمين سوره قرآن مى باشد. نان اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. تقريباً تمام آيات اين سوره بر محور معاد و حيات پس از مرگ دور مى زند و موضوعاتى چون ثبت و ضبط اعمال و اقوال و گفته هاى انسان، مرگ و انتقال از اين جهان به جهان آخرت، حوادث مربوط به قيامت و تحقّق معاد را با استدلالهاى متقن مطرح و بيان مى فرمايد. و نيز به سرنوشت اقوام طغيانگر گذشته از قبيل فرعون و عاد و ثمود و قوم شعيب و تبّع اشاره مى كند.اين سوره در مكّه نازل شده و 45 آيه دارد.
عن أبى جعفر قال: من أدمن فى فرائضه و نوافله قراءة سورة ق، وسع الله عليه رزقه و أعطاه كتابه بيمينه و حاسبه حساباً يسيراً.
"امام باقر فرمود: هر كس بخواندن سوره "ق" در نمازهاى واجب و مستحب خود مداومت كند خداوند روزى او را فراخ گرداند، و نامه عملش را به دست راستش بدهد و حساب او را آسان كشد."

سورة الذّاريات

به معنى پراكنده گان مانند بادها، ابرها و ملائكه و نام پنجاه و يكمين سوره قرآن مى باشد و نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات مطرح شده در اين سوره: معاد و حيات پس از مرگ، توحيد و خداشناسى، داستان فرشتگانى كه مهمان حضرت ابراهيم بودند، داستان حضرت موسى و سرگذشت قوم عاد، ثمود و قوم نوح مى باشد. اين سوره در مكّه نازل شده و 60 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة والذاريات فى يومه أو فى ليلته أصلح الله عزوجل له معيشته و أتاه برزق واسع و نور له فى قبره بسراج يزهر إلى يوم القيامة.
"امام صادق فرمود: هر كس در روز يا در شب سوره ذاريات را تلاوت كند خداوند امر معاش او را سامان بخشد و روزيش را فراخ گرداند، و به چراغى كه پيوسته تا روز قيامت بدرخشد قبر او را روشن كند."

سورة الطّور

طور نام كوهى است كه ميعادگاه و تجلّى گاه حضرت موسى بوده است و نيز نام پنجاه و دومين سوره قرآن مجيد است. اين سوره را به اين مناسبت  "طور" مى نامند كه با آيه و الطّور آغاز مى شود. اين سوره راجع به عذاب جهنّم و نعمتهاى بهشت و نيز توصيه پيامبر به شكيبايى و حمد و تسبيح و دعاها و عبادتهاى شبانه، بحث مى كند. اين سوره مكّى است و داراى 49 آيه مى باشد.
عن أبى عبدالله و أبى جعفر عليهماالسلام قالا: من قرأ سورة والطّور جمع الله له خير الدنيا و الاخرة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره طور را تلاوت كند خداوند خير دنيا و آخرت را با هم براى او فراهم كند."

سورة النّجم

به معنى ستاره، گياه و ساقه است. نجم نام پنجاه و سومين سوره قرآن مى باشد و نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. اين سوره در مكّه نازل شده و 62 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من كان يدمن قراءة  والنجم فى كل يوم أو فى كل ليلة عاش محموداً بين الناس و كان مغفوراً له و كان محبّباً بين الناس.
"امام صادق فرمود: هر كس مداومت نمايد به خواندن سوره "والنجم" در هر روز يا هر شب در ميان مردمان آبرومند زيست كند و گناهانش آمرزيده شود و در بين مردم محبوب باشد."

سورة القمر

به معنى ماه و نام پنجاه و چهارمين سوره قرآن مجيد است موضوع شقّ القمر در اين سوره مطرح شده است.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: قيامت و روز رستاخيز، داستان قوم نوح و موضوع طوفان، داستان قوم عاد و ثمود، موضوع ناقه حضرت صالح، داستان قوم لوط، اشاره به مؤمن آل فرعون. اين سوره در مكّه نازل شده و 55 آيه دارد و نام ديگر اين سوره اقتربت است.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة اقتربت الساعة أخرجه الله من قبره على ناقة من فوق الجنة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "اقتربت الساعة" را تلاوت كند، خداوند او را - در قيامت- از قبر برخيزاند، در حاليكه بر يكى از شتران بهشتى سوار است (به محشر وارد شود)."
عن النبى قال: من قرأ اقتربت الساعة غبّاً ليلة و ليلة حتى يموت لقى الله و وجهه أضوء من القمر ليلة البدر.

سورة الرّحمن

به معنى بسيار بخشنده و مهربان، از صفات خداوند است و نام پنجاه و پنجمين سوره قرآن مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است و بعضى از موضوعات آن عبارت است از: اشاره به پاره اى از نعمتهاى خداوند، چگونگى خلقت جن و انس، نشانه هاى عظمت خداوند در زمين و آسمان، نعمتهاى جهان آخرت براى مؤمنان، عذابهاى دردناك براى مشركان و كافران است. اين سوره در مدينه نازل شده است و 78 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الرحمن فقال عند كل (فبأى آلاء ربكما تكذبان): لا بشىء من آلائك رب أكذب، فان قرأها ليلا ثم مات مات شهيداً و إن قرأها نهاراً فمات، مات شهيداً.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "الرحمن" را تلاوت كند و پس از قرائت هر "فبأى آلاء ربكما تكذبان" بگويد: "لابشىء من آلائك ربّ أكذّب" چنانچه در شب بخواند و در همان شب از دنيا برود شهيد مرده باشد و اگر در روز بخواند و از دنيا برود شهيد مرده باشد."

سورة الواقعة

يكى از نامهاى قيامت و به معنى واقع شونده است و نام پنجاه و ششمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.موضوعاتى كه در اين سوره مطرح شده به اختصار عبارت است از: نشانه هاى وقوع قيامت و گروه بندى انسانها در آن روز، جايگاه و مقامات مقرّبين و اصحاب يمين و انواع نعمتها و مواهب خداوند براى آنها، تشريح حالت احتضار و انتقال از اين جهان. اين سوره در مدينه نازل شده و 96 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ فى كلّ ليلة جمعة الواقعة أحبّه الله و أحبّه إلى الناس أجمعين، و لم ير فى الدنيا بؤساً أبداً و لا فقراً و لا فاقة و لا آفة من آفات الدنيا و كان من رفقاء أميرالمؤمنين و هذه السورة لأميرالمؤمنين خاصة لم يشركه فيها أحد.
"امام صادق فرمود:هر كس در هر شب جمعه سوره واقعه را تلاوت كند خداوند وى را دوست بدارد، و نيز دوستى او را در دل همگى مردمان اندازد و در مدّت عمرش در اين دنيا بدبختى و تنگدستى و نادارى نبيند، و آسيبى از آسيبهاى دنيا بدو نرسد، و از همدمان و يا طرفداران اميرالمؤمنين باشد، و اين سوره خصوصيتى نسبت به اميرالمؤمنين دارد كه ديگران با وى در آن شريك نيستند."
عن أبى جعفر قال: من قرأ الواقعة كل ليلة قبل أن ينام لقى الله عزوجل و وجهه كالقمر ليلة البدر.
"امام صادق فرمود: هر كس هر شب پيش از خواب سوره واقعه را قرائت كند خدا را ملاقات كند در حاليكه چهره اش چون ماه شب چهارده تابان باشد."

سورة الحديد

به معنى آهن است و نام پنجاه و هفتمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه 25 آن گرفته شده است و بعضى از موضوعات آن خداشناسى و توحيد، ذكر صفات خداوند، بيان عظمت قرآن، انفاق در راه خدا، عدالت اجتماعى به عنوان يكى از اهداف انبياء الهى، مذمّت و نكوهش رهبانيّت و انزواى اجتماعى مى باشد. اين سوره در مدينه نازل شده و 29 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الحديد و المجادلة فى صلاة فريضة أدمنها لم يعذبه الله حتى يموت أبداً و لايرى فى نفسه و لا فى أهله سوءاً أبداً و لاخصاصة فى بدنه.
"امام صادق فرمود: هر كس در نماز واجبش مداومت كند بخواندن سوره حديد و مجادله، خداوند وى را در مدّت عمر هرگز عذاب نكند و در جان و خاندانش هرگز بدى نبيند، و نه خللى در بدنش."

سورة المجادلة

به معنى گفتگو و مباحثه كردن است و نام پنجاهوهشتمين سوره قرآن مجيد مى باشد، نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره موضوع گفتگوى زنى با رسول خدا در مورد همسرش بيان شده است.موضوعات ديگر اين سوره به اختصار عبارت است از: دستورهايى در آداب مجالست از جمله منع كردن از درگوشى حرف زدن، بيان حكم ظهار، دعوت به حزب خدا، بحث درباره منافقان.اين سوره در مدينه نازل شده و 22 آيه دارد نام ديگراين سوره الظّهار مى باشد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الحديد و المجادلة فى صلاة فريضة أدمنها لم يعذبه الله حتى يموت أبداً و لايرى فى نفسه و لا فى أهله سوءاً أبداً و لاخصاصة فى بدنه.
"امام صادق فرمود: هر كس در نماز واجبش مداومت كند بخواندن سوره حديد و مجادله، خداوند وى را در مدّت عمر هرگز عذاب نكند و در جان و خاندانش هرگز بدى نبيند، و نه خللى در بدنش."

سورة الحشر

به معنى جمع كردن و راندن است و نام پنجاه و نهمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از دوّم آن گرفته شده است.موضوع راندن يهوديان بنى النّضير از حوالى مدينه، در اين سوره مطرح شده است و موضوعات تسبيح كردن همه موجودات در برابر خداوند، درگيرى مسلمانان با يهوديان پيمان شكن مدينه، منافقان مدينه، بيان صفات جمال و جلال خداوند از جمله ملك، قدّوس، سلام، مؤمن، مهيمن، عزيز، جبّار متكبّر، خالق، بارئ، مصوّر. اين سوره در مدينه نازل شده و 24 آيه دارد.
قال رسول الله :من قرأ آخر سورة الحشر ثم مات من يومه أو ليلته كفر عنه كل خطيئة عملها.
"رسول خدا مى فرمايد: هر كس آخر سوره حشر را بخواند و در آن روز يا شب از دنيا برود(بميرد) هر گناهى را انجام داده است بخشيده مى شود."
انّ رسول الله أمر رجلا إذا أوى فراشه أن يقرأ سورة الحشر و قال: إنّ متَّ متَّ شهيداً
"رسول خدا به مردى دستور داد كه هرگاه به رختخواب مى رود سوره حشر را بخواند و به او فرمود: اگر در آن حال فوت كردى، شهيد خواهى بود."

سورة الممتحنة

نام شصتمين سوره قرآن مجيد است و به معنى كسى كه مورد آزمايش واقع، و آزمايش شده مى باشد.نام اين سوره از آيه 10 آن گرفته شده است.در اين سوره موضوع زنانى كه مسلمان شده بودند و شوهران كافر خود را در مكّه رها ركده و در مدينه به پيامبر پناهنده مى شدند مطرح شده است.موضوعات ديگر اين سوره به اختصار عبارتند از: دوست داشتن و دشمن داشتن(حبّ و بغض) براى خدا و براى رضاى خداوند، نهى از طرح دوستى ريختن با مشركان، اشاره به زنان مهاجر و آزمايش و امتحان آنها. اين سوره در مدينه نازل شده و 13 آيه دارد.
عن على بن الحسين عليهما السلام قال: من قرأ سورة الممتحنة فى فرائضه و نوافلة امتحن الله قلبه للإيمان و نور له بصره و لايصيبه فقر أبداً و لاجنون فى بدنه و لا فى ولده.
"امام على بن الحسين فرمود: هر كس در نمازهاى واجب و نمازهاى نافله خود سوره ممتحنة را قرائت كند خداوند قلب او را به ايمان آزموده، و ديده اش را نورانى كرده، و فقر و ديوانگى به او و فرزندش راه نيابد."
سورة الصّف

به معنى رديف و صف و به صف ايستادن است و نام شصت و يكمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه چهارم آن گرفته شده است.بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: دعوت به هماهنگى ميان گفتار و كردار، پرهيز از سخن گفتن بدون عمل كردن، دعوت به جهاد، اشاره به پيمان شكنى قوم بنى اسرائيل، موضوع بشارت دادن حضرت عيسى به آمدن پيامبر اسلام، تضمين پيروزى اسلام بر همه اديان، اشاره به حواريّون حضرت عيسى مى باشد.اين سوره در مدينه نازل شده و 14 آيه دارد.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة الصف و أدمن قراءتها فى فرائضه و نوافله، صفّه الله مع ملائكته و أنبيائه المرسلين ان شاء الله.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره صف را تلاوت كند و در نمازهاى واجب و نافله هاى خود به قرائت آن مداومت نمايد خداوند او را در رديف و صف فرشتگان و پيامبران مرسل خود آورد، ان شاء الله."

سورة الجمعة

جمعه نام شصت و دومين سوره قرآن مى باشد. نام اين سوره از آيه 9 آن گرفته شده است. موضوع نماز جمعه در اين سوره مطرح گرديده و بعضى موضوعات آن: توحيد، خداشناسى، هدف بعثت پيامبر اسلام، معاد و حيات پس از مرگ، اشاره به بعضى ويژگيهاى نماز جمعه، تسبيح عمومى موجودات براى خداوند بزرگ، تأكيد بر اقامه نماز جمعه و تعطيل كسب و كار براى شركت در آن مى باشد.اين سوره در مدينه نازل شده و 11 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من الواجب على كل مؤمن إذا كان لنا شيعة أن يقرأ فى ليلة الجمعة بالجمعة، و سبح اسم ربك الأعلى، و فى صلاة الظهر بالجمعة و المنافقين، فإذا فعل ذلك فكأنما يعمل بعمل رسول الله و كان جزاؤه و ثوابه على الله الجنة.
"امام صادق فرمود: از جمله واجبات بر هر فرد مؤمن كه از پيروان ما باشد آن است كه در شب جمعه (در نماز) سوره جمعه را (در ركعت اوّل) و سبّح اسم ربّك الأعلى را (در ركعت دوّم)بخواند، و در ظهر روز جمعه (در ركعت اوّل) سوره جمعه و (در ركعت دوم) سوره منافقين را قرائت كند، پس چون چنين كند گويى عملى مانند عمل رسول خدا انجام داده، و ثواب و پاداشش برخداوند بهشت خواهد بود."

سورة المنافقين

جمع منافق و به معنى آدم دورو است و نام شصت و سومين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.محور اصلى مباحث اين سوره "منافقان" است كه شامل نشانه هاى آنان، بر حذر داشتن مؤمنان از توطئه ها و نقشه هاى آنان. و نيز توصيه و سفارش به انفاق در راه خدا، و غافب نشدن از ياد خداوند است.اين سوره در مدينه نازل شده و 11 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من الواجب على كل مؤمن إذا كان لنا شيعة أن يقرأ فى ليلة الجمعة بالجمعة، و سبح اسم ربك الأعلى، و فى صلاة الظهر بالجمعة و المنافقين، فإذا فعل ذلك فكأنما يعمل بعمل رسول الله و كان جزاؤه و ثوابه على الله الجنة.
"امام صادق فرمود: از جمله واجبات بر هر فرد مؤمن كه از پيروان ما باشد آن است كه در شب جمعه (در نماز) سوره جمعه را (در ركعت اوّل) و سبّح اسم ربّك الأعلى را (در ركعت دوّم)بخواند، و در ظهر روز جمعه (در ركعت اوّل) سوره جمعه و (در ركعت دوم) سوره منافقين را قرائت كند، پس چون چنين كند گويى عملى مانند عمل رسول خدا انجام داده، و ثواب و پاداشش برخداوند بهشت خواهد بود."
عن أبى هريرة: سمعت النبى يقرء فى الجمعة بسورة الجمعة و إذا جاءك المنافقون.
"از ابو هريره روايت شده است كه مى گويد: شنيدم كه پيامبر در روز جمعه، سوره "جمعه و منافقون" را مى خواند."

سورة التّغابن

به معنى مغبون كردن و يكى از نام هاى روز قيامت است و نام شصت و چهارمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه 9 آن گرفته شده است.بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: توحيد و خداشناسى، بيان صفات افعال خداوند، در روز قيامت و مغبون شدن گروهى و خشنودى گروه ديگر است، دستور به اطاعت خدا و رسول و دعوت به انفاق كردن در راه خدا. اين سوره در مدينه نازل شده و 18 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة التغابن فى فريضة كانت شفيعة له يوم القيامة و شاهد عدل عند من يجيز شهادتها، ثم لا يفارقها حتى تدخله الجنة.
امام صادق فرمود: هر كس سوره تغابن را در نماز واجب خود قرائت كند آن سوره در روز قيامت شفيع او خواهد بود، و خود شاهد عادليست نزد آن كس كه شهادتش را نافذ داند، و از وى جدا نگردد تا وارد بهشت سازد.

سورة الطّلاق

نام شصت و پنجمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره بخشى از احكام مربوط به طلاق آمده است.و پاره اى از موضوعات ديگر اين سوره عبارتند از: قيامت و حيات پس از مرگ، نبوّت پيامبر و بشارت و انذار. اين سوره در مدينه نازل شده و 12 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الطلاق و التحريم فى فريضة أعاذه الله من أن يكون يوم القيامة ممن يخاف أو يحزن،و عوفى من النّار، و أدخله الله الجنة بتلاوته إيّاهما، و محافظته عليهما، لأنهما للنّبى.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره طلاق وتحريم را در نمازهاى واجب خود بخواند خداوند او را در پناه خود گيرد از اينكه در روز قيامت از كسانى باشد كه بترسد يا محزون شود، و از آتش دوزخ معاف و از گزندش ايمن خواهد بود، و خداوند براى خواندن او اين دو سوره را و محافظتش از آنها او را به بهشت مى برد زيرا اين دو سوره متعلّق به پيغمبر است."

سورة التحريم

به معنى خرام كردن و نام شصت و ششمين سوره قرآن مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره خداوند به پيامبرش خطاب مى كند: چرا چيزهايى را كه خدا بر تو حلال ساخته بر خويش حرام مى كنى؟ موضوعات ديكر اين سوره دستور به مراقبت در تعليم و تربيت خانواده، توبه و بازگشت به سوى خدا، جهاد و مبارزه در راه خدا، موضوع دو تن از زنان صالح و شايسته يعنى حضرت مريم مادر حضرت عيسى و همسر فرعون كه به حضرت موسى ايمان آورد و دو تن از زنان ناصالح يعنى همسر نوح و همسر لوط مى باشد.اين سوره در مدينه نازل شده و 12 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة الطلاق و التحريم فى فريضة أعاذه الله من أن يكون يوم القيامة ممن يخاف أو يحزن،و عوفى من النّار، و أدخله الله الجنة بتلاوته إيّاهما، و محافظته عليهما، لأنهما للنّبى.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره طلاق وتحريم را در نمازهاى واجب خود بخواند خداوند او را در پناه خود گيرد از اينكه در روز قيامت از كسانى باشد كه بترسد يا محزون شود، و از آتش دوزخ معاف و از گزندش ايمن خواهد بود، و خداوند براى خواندن او اين دو سوره را و محافظتش از آنها او را به بهشت مى برد زيرا اين دو سوره متعلّق به پيغمبر است."

سورة الملك

نام شصت و هفتمين سوره قرآن مجيد مى باشد و به معنى پادشاهى و اقتدار خداوند است زيرا تصرف در كارها تنها به دست قدرت اوست، نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.بعضى موضوعات اين سوره عبارتند از: بيان صفات خداوند و نظام شگفت آفرينش (كه نشانه قدرت و اقتدار خداوند است)، آفرينش آسمانها و زمين، ستارگان، پرندگان، آبهاى جارى خلقت و آفرينش انسان به ويژه گوش و چشم او (ابزاد شناخت). اين سوره در مكه نازل شده و 30 آيه دارد و نام ديگر اين سوره تبارك است.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ تبارك الذى بيده الملك فى المكتوبة، قبل أن ينام لم يزل فى أمان الله حتى يصبح و فى أمانه يوم القيامة حتى يدخل الجنة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "تبارك الذى بيده الملك" را در نماز واجب خود قبل از آنكه بخوابد بخواند همواره در امان خدا باشد تا صبح كند، و در قيامت نيز در امان خداست تا به بهشت رود."
و عن ابن مسعود قال: قال رسول الله (تبارك) هى المانعة من عذاب القبر.
"رسول خدا فرمود: "تبارك" منع مى كند از عذاب قبر."
و عن عائشه أن النبى كان يقرأ الم تنزيل السجدة و تبارك الذى بيده الملك كل ليلة، لايدعها فى سفر و لا حضر.
"از عائشه نقل شده كه پيامبر هر شب سور0 الم تنزيل السجدة و تبارك را مى خواند و در سفر و حضر آنرا ترك نمى كرد."

سورة القلم

به معناى ابزار نوشتن و نام شصت و هشتمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: بيان پاره اى صفات ويژه رسول خدا مخصوصاً اخلاق برجسته ايشان، بيان صفات زشت دشمنان، عظمت قرآن مجيد، قيامت و حيات پس از مرگ. اين سوره در مكّه نازل شده و 52 آيه دارد.
قال أبو عبد الله: من قرأ سورة نون و القلم فى فريضة أو نافلة آمنه الله عزوجل من أن يصيبه فقر أبداً، و أعاذه الله إذا مات من ضمة القبر.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره ن والقلم را در نمازهاى واجب و نافله هاى خود قرائت كند خداوند بزرگ همواره او را از اينكه دچار تنگدستى و نادارى شود حفظ فرمايد، و چون از دنيا رود از عذاب قبر و فشار آن او را پناه دهد."

سورة الحاقّة

از نامهاى قيامت است زيرا جميع حوادث قيامت وقوعش حتمى و حق است.نام شصت و نهمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.بعضى موضوعات اين سوره: سرنوشت اقوام گذشته به ويژه قوم عاد و ثمود و فرعون، بيان عظمت قرآن و رسول خدا مى باشد. سه نام از نامهاى قيامت يعنى حاقّه، قارعة، واقعه، در اين سوره آمده است.اين سوره در مكّه نازل شده و 52 آيه دارد.
عن أبى عبدالله جعفر قال: أكثروا من قراءة الحاقة فان قراءتها فى الفرائض و النوافل من الايمان بالله و رسوله لانها إنما نزلت فى أمير المؤمنين و معاوية و لم يسلب قارئها دينه حتى يلقى الله عزوجل.
"امام باقر فرمود: سوره حاقّه را بسيار قرائت كنيد زيرا قرائت آن در نمازهاى واجب و مستحب از آثار و علائم ايمان به خدا و رسولش مى باشد، چون اين سوره درباره امير المؤمنين و دشمنش معاويه فرود آمده است.و قارى آن تا روزى كه پاداش خداى را ديدار كند، بى دين نگردد."

سورة المعارج

به معنى نردبانها و مكانهاى بالا است. و نام هفتادمين سوره قرآن مجيد مى باشد و نام اين سوره از آيه سوّم آن گرفته شده است.بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: بيان ويژگيهاى قيامت، بيان پاره اى از صفات انسانهاى خوب و بد، اشاره به عذاب شدن يكى از منكران و دشمنان پيامبر. اين سوره در مكه نازل شده و 44 آيه دارد.و نام ديگر آن "سأل سائل" است.
عن أبى عبدالله قال: أكثروا من قراءة سأل سائل، قال: من أكثر قراءتها لم يسأله الله تعالى يوم القيامة عن ذنب عمله، و أسكنه الجنة مع محمد و أهل بيته صلوات الله عليهم.
"امام صادق فرمود: سوره "سأل سائل"را زياد قرائت كنيد كه هر كس آن را بسيار بخواند خداوند در قيامت از گناهى كه كرده نپرسد و در بهشت وى را با رسول خدا و اهل بيتش جاى دهد."

سورة نوح

حضرت نوح اوّلين پيامبرى است كه در زمان وى عذاب نازل گرديده است.بر حسب روايات معتبر، نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و حضرت محمد از انبياء اولوالعزم هستند.قصه حضرت نوح در سوره هفتاد و يكم كه به نام سوره نوح نامگذارى شده است و در سوره هود و قمر و چند سوره ديگر مذكور است.
"عن أبى عبدالله قال: من كان يؤمن بالله و يقرأ كتابه، لايدع قراءة سورة (إنّا أرسلنا نوحاً إلى قومه) فأى عبد قرأها محتسباً صابراً فى فريضة أو نافلة أسكنه الله تعالى مساكن الأبرار، و أعطاه ثلاث جنان، مع جنته كرامة من الله….
"امام صادق فرمود: هر كس بخواند ايمان دارد و كتاب او را تلاوت مى كند، ترك نكند سوره "انا ارسلنا نوحاً الى قومه" را، و هر بنده اى كه از روى اخلاص و براى حقّ در يك نماز واجب و يا مستحب آنرا بخواند، خداوند او را در قيامت در جايگاه بندگان نيك و صالح خود مسكن دهد، و سه باغستان علاوه بر باغ خود، در بهشت به وى كرامت فرمايد…"

سورة الجن

به معنى موجودات ناپيدا و نام هفتاد دومين سوره قرآن مجيد است.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره موضوع ايمان آوردن عده اى از جنّيان به پيامبر مطرح شده است.مباحث اين سوره بيشتر درباره جنّ مى باشد. و به موضوعاتى چون خضوع آنها در برابر قرآن و اعتقادشان به معاد و اينكه داراى گروهى مؤمن و گروهى كافر هستند، اشاره شده است، اين سوره در مكّه نازل شده و 28 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من أكثر قراءة (قل أوحى إلى) لم يصبه فى الحياة الدنيا شئ من أعين الجن، و لا نفثهم و سحرهم و لا من كيدهم، و كان مع محمد عليه السلام فيقول: يا ربّ لا أريد به بدلا و لا أريد أن أبغى عنه حولا.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "قل أوحى الى" را زياد قرائت كند در تمام عمر دچار چشم زخم جن و دميدن و (جادو)و سحر و مكر ايشان نگردد، و با محمّد باشد، و گويد: خداوندا! من خواهان تبديل اين مقام و انتقال از آن نيستم."

سورة المزمّل

به معنى گليم برخود بيچيده و نام هفتاد و سومين سوره قرآن مجيد است و نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.منظور از مزّمّل، رسول خدا است.بعضى موضوعات اين سوره عبارتند از: دعوت پيامبر به قيام شبانه براى عبادت و تلاوت قرآن، معاد و حيات پس از مرگ، اشاره به حضرت موسى، دعوت به نماز و پرداختن زكات و انفاق در راه خدا. اين سوره در مكّه نازل شده و 20 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة المزمل فى العشاء الآخرة، أو فى آخر الليل كان له الليل و النهار شاهدين مع سورة المزمل، أحياه الله حياة طيبة و أماته الله ميتة طيبة.
"امام صادق فرمود: هر كس در نماز عشاء خود، يا در آخر شب سوره مزمّل را تلاوت كند، شب و روز با معيّت سوره مزمّل براى وى شهادت دهند، و خداوند او را زنده بدارد به زندگى شايسته و پاك و بميراند به مردن پاك و طيّب."

سورة المدّثّر

به معنى گليم يا رداء بر خود پيچيده و منظور پيامبر است، و نام هفتاد و چهارمين سوره قرآن مى باشد و از آيه اوّل اين سوره گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: دعوت 1يامبر به قيام و ابلاغ آشكار پيام الهى و صبر و استقامت، تأكيد بر وقوع قيامت از طريق سوگندهاى مكرّر، ارتباط سرنوشت انسان با اعمال و كردار او. اين سوره در مكه نازل شده و 56 آيه دارد و بعد از سوره مزّمّل و قبل از سوره قيامت است.
عن أبى جعفر محمد الباقر قال: من قرأ فى الفريضة سورة المدثر كان حقاً على الله عزوجل أن يجعله مع محمد فى درجته، و لا يدركه فى حياة الدنيا شقاء أبداً إن شاء الله.
"امام باقر فرمود: هر كس در نماز واجبش سوره مدّثر را قرائت كند، بر خداوند حقّ است كه او را همجوار پيغمبر نمايد در همان درجه كه او است، و در زندگى اين دنيايش هرگز بدبختى و شقاوت بدو راه نيابد ان شاء الله."

سورة القيامة

به معنى رستاخيز و برانگيخته شدن انسانها، و نام هفتاد و پنجمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.موضوعات اين سوره عبارتند از: حوادث قيامت(و مباحث اين سوره بر محور قيامت دور مى زند)، وقوع حوادث هول انگيز پيش از قيامت، مرگ و لحظات پر اضطراب انتقال از اين جهان به جهان ديگر، وقايع پايان جهان.اين سوره در مكّه نازل شده و 40 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من أدمن قراءة لاأقسم و كان يعمل بها، بعثه الله عزوجل مع رسول الله من قبره، فى أحسن صورة و يبشره و يضحك فى وجهه، حتى يجوز على الصراط و الميزان.
"امام صادق فرمود: هر كس بر قرائت سوره لاأقسم، مداومت كند و به او عمل نمايد خداوند او را از قبر خود با رسول خدا برانگيزد با زيباترين چهره و (رسول خدا) او را بشارت خواهد داد و در صورت او لبخند خواهد زد تا اينكه از پل صراط بگذرد و از ميزان به در آيد."

سورة دهر

به معنى روزگار و زمانه و نام هفتاد و ششمين سوره قرآن مى باشد.نان اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره، آفرينش انسان، اهميت و منزلت و عظمت قرآن مجيد، حاكميت خواست و مشيّت خداوند در عين مختار بودن انسان مى باشد.اين سوره در مدينه نازل شده و 31 آيه دارد.نامهاى ديگر اين سوره عبارتند از: الانسان و هل أتى.
عن النبى: من قرأ سورة هل أتى كان جزاؤه على الله جنّة و حريراً.
"پيامبر فرمود: هر كس سوره هل أتى را بخواند جزاى او بر خدا بهشت و حرير خواهد بود."

سورة المرسلات

به معنى فرستاده شدگان و نام هفتاد و هفتمين سوره قرآن مجيد مى باشد نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: آفرينش انسان، وقايع پيش از قيامت و در آستانه وقوع آن، طرح بعضى از نعمتهاى الهى از قبيل زمين، كوهها و نزول باران، اشاره اى كوتاه به اهميّت نماز.اين سوره در مكّه نازل شده و 50 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ "و المرسلات عرفاً" عرف الله بينه و بين محمد، و من قرؤ "عم يتسائلون" لم يخرج سنته إذا كان يدمنها فى كل يوم حتى يزور بيت الله الحرام إن شاء الله، و من قرأ "و النازعات" لم يمت إلا رياناً و لم يبعثه الله إلا ريّاناً و لم يدخله الله الجنة إلا ريّاناً.((1))
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "والمرسلات عرفاً" را تلاوت كند خداوند ميان او و پيغمبرش محمّد سناسايى افكند، و هر كس سوره "عم يتسائلون" را قرائت كند و هر روز بدان مداومت نمايد سال نگذرد كه به زيارت خانه خدا موفّق شود ان شاء الله.و هر كس سوره و النازعات را تلاوت كند نمير مگر سيراب، و برنخيزد در قيامت مگر سيراب، و به بهشت وارد نشود مگر سيراب."

سورة النّبأ

به معنى خبر روز قيامت، و نام هفتاد و هشتمين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه دوّم آن گرفته شده است. موضوعات اين سوره به اختصار عبارتند از: طرح حادثه بزرگ قيامت در قالب سؤال، بيان قدرت خداوند در آسمانها و زمين، اشاره به نعمتهاى خداوند براى نيكوكاران و عذابهاى دردناك براى طغيانگران و كافران. اين سوره در مكّه نازل شده و 40 آيه دارد. نام ديگر اين سوره عمّ يتسائلون مى باشد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ "و المرسلات عرفاً" عرف الله بينه و بين محمد، و من قرؤ "عم يتسائلون" لم يخرج سنته إذا كان يدمنها فى كل يوم حتى يزور بيت الله الحرام إن شاء الله، و من قرأ "و النازعات" لم يمت إلا رياناً و لم يبعثه الله إلا ريّاناً و لم يدخله الله الجنة إلا ريّاناً.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "والمرسلات عرفاً" را تلاوت كند خداوند ميان او و پيغمبرش محمّد سناسايى افكند، و هر كس سوره "عم يتسائلون" را قرائت كند و هر روز بدان مداومت نمايد سال نگذرد كه به زيارت خانه خدا موفّق شود ان شاء الله.و هر كس سوره و النازعات را تلاوت كند نمير مگر سيراب، و برنخيزد در قيامت مگر سيراب، و به بهشت وارد نشود مگر سيراب."

سورة النّازعات

به معنى فرشتگانى كه مأمور گرفتن جانها هستند و نام هفتاد و نهمين سوره قرآن مجيد است. بعضى از موضوعات اين سوره عبارتند از: داستان حضرت موسى و سرنوشت بد فرعون، قيامت و وقايع آن، و اينكه تنها خداوند از زمان وقوع قيامت آگاه است. بيان سرنوشت نيك درستكاران و سرنوشت بد كافران و مشركان.اين سوره در مكّه نازل شده و 46 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ "و المرسلات عرفاً" عرف الله بينه و بين محمد، و من قرؤ "عم يتسائلون" لم يخرج سنته إذا كان يدمنها فى كل يوم حتى يزور بيت الله الحرام إن شاء الله، و من قرأ "و النازعات" لم يمت إلا رياناً و لم يبعثه الله إلا ريّاناً و لم يدخله الله الجنة إلا ريّاناً.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "والمرسلات عرفاً" را تلاوت كند خداوند ميان او و پيغمبرش محمّد سناسايى افكند، و هر كس سوره "عم يتسائلون" را قرائت كند و هر روز بدان مداومت نمايد سال نگذرد كه به زيارت خانه خدا موفّق شود ان شاء الله.و هر كس سوره و النازعات را تلاوت كند نمير مگر سيراب، و برنخيزد در قيامت مگر سيراب، و به بهشت وارد نشود مگر سيراب."

سورة عبس

به معنى روى ترش نموده و نام هشتادمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. در اين سوره داستان شخص نابينايى نقل شده است.كه به حضور پيامبر آمد و شخصى روى در هم كشيد. موضوعات ديگرى كه در اين سوره آمده است عظمت قرآن مجيد، بيان بعضى نعمتهاى الهى از قبيل باران، روياندن گياهان، ميوه ها، زيتون و خرما مى باشد.اين سوره در مكّه نازل شده و 42 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ "عبس و تولى" و "إذا الشمس كورت" كان تحت جناح الله من الجنان، و فى ظل الله و كرامته و فى جنانه، و لايعظم ذلك على الله ربه إن شاء الله.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "عبس و تولى" و "إذا الشمس كوّرت" را قرائت كند در حمايت خداوند خواهد بود از اينكه بدو خيانت شود، و در سايه او و مورد كرامتش نيز باشد، و در بهشتش منزل گزيند، و اين كا بر خداوند گران نخواهد بود ان شاء الله."

سورة التّكوير

به معنى درهم پيچيدن است(منظور اين است كه خداوند، روشنايى را از خورشيد مى گيرد و اين در پيش آمد قيامت است) و نام هشتاد و يكمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. بعضى از موضوعات اين سوره قيامت و دگرگونى عظيم در پايان جهان، از قبيل تارك شدن خورشيد، تيره شدن ستارگان، حركت كوهها، بيان عظمت قرآن و مقام رسول خدا است اين سوره در مكّه نازل شده و 29 آيه دارد.
قال رسول الله: من سره أن ينظر الى يوم القيامة كأنه رأى عين فليقرء اذا الشمس كوّرت و اذا السماء انفطرت و اذا السماء انشقت.
"رسول خدا فرمود: هر كس كه خوشش مى آيد روز قيامت را ببيند بطورى كه گويا به رأى العين ديده است، پس سوره "تكوير و انفطار و انشقاق" را بخواند."

سورة الانفطار

به معنى شكافته شدن و نام هشتاد و دومين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اول آن گرفته شده است.در اين سوره موضوع شكافته شدن و از هم گسستن آسمان كه پيش درآمد قيامت مى باشد آمده است و آيات آن بيشتر بر محور قيامت دور مى زند و انسان را به نعمتهاى خداوند و فرشتگانى كه مأمور ثبت اعمال انسانها هستند توجه مى دهد.اين سوره در مكه نازل شده و 19 آيه دارد.
عن الحسين بن أبى العلا قال سمعت أباعبدالله يقول: من قرأ هاتين السورتين و جعلهما نصب عينيه فى صلاة الفريضه و النافله (اذا السماء انفطرت، و اذا السماء انشقت) لم يحجبه من الله حاجب و لم يحجزه من الله حاجز، و لم يزل ينظر الى الله، ينظر الله اليه، حتى يفرغ من حساب الناس.
"امام صادق فرمود: هر كس اين دو سوره "سوره انفطار وانشقاق" را تلاوت كند و اين دو را نصب عين خود قرار دهد در نمازهاى واجب و مستحب، خداوند او را از خواسته اش محجوب نكند، و هيچ چيز بين او و خداوند مانع نشود، و پيوسته به كرامات خداوند بنگرد، و خداوند به او نظر رحمت افكند تا هنگامى كه از حساب مردمان فارغ شود."

سورة المطففين

به معنى كم فروشان و نام هشتاد و سومين سوره قرآن مجيد مى باشد ونام اين سوره از آيه اول آن گرفته شده است و در اين سوره از كم فروشى نكوهش شده است.موضوعات ديگر اين سوره به اختصار عبارتند از: تهديد كم فروشان، سرنوشت دردناك بدكاران و عاقبت نيكوى درستكاران. اين سوره در مكه نازل شده و 36 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ فى الفريضة (ويل للمطففين) أعطاه الله الامن يوم القيامة من النار، و لم تره و لايراها، و لايمر على جسر جهنم، و لا يحاسب يوم القيامة.
"امام صادق فرمود: هر كس در نماز واجب سوره "ويل للمطففين" را قرائت كند خداوند در قيامت برات ايمنى از آتش را به او كرامت فرمايد به طورى كه نه آتش او را بيند و نه وى آتش را، و از پلى كه روى جهنّم است عبور نكند، و روز قيامت محاسبه براى او نباشد."

سورة الانشقاق

به معنى شكافته شدن( از هم گسستن آسمانها و آن كه خبر از وقوع قيامت مى دهد) و نام هشتاد و چهارمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره به موضوع معاد و قيامت اشاره دارد و حوادث هولناك زمان وقوع آن را بيان مى كند.به پرونده اعمال انسان كه روز قيامت به دست راست و يا دست چپ او داده خواهد شد مى پردازد. و نيز بيان عظمت و منزلت قرآن مجيد. اين سوره در مكّه نازل شده و 25 آيه دارد.
عن الحسين بن أبى العلا قال سمعت أباعبدالله يقول: من قرأ هاتين السورتين و جعلهما نصب عينيه فى صلاة الفريضه و النافله (اذا السماء انفطرت، و اذا السماء انشقت) لم يحجبه من الله حاجب و لم يحجزه من الله حاجز، و لم يزل ينظر الى الله، ينظر الله اليه، حتى يفرغ من حساب الناس.
"امام صادق فرمود: هر كس اين دو سوره "سوره انفطار وانشقاق" را تلاوت كند و اين دو را نصب عين خود قرار دهد در نمازهاى واجب و مستحب، خداوند او را از خواسته اش محجوب نكند، و هيچ چيز بين او و خداوند مانع نشود، و پيوسته به كرامات خداوند بنگرد، و خداوند به او نظر رحمت افكند تا هنگامى كه از حساب مردمان فارغ شود."

سورة البروج

به معنى برجها يا ستاره هاى بزرگ، نام هشتاد و پنجمين سوره قرآن مجيد مى باشد، نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.موضوعاتى كه در اين سوره بيان شده به اختصار عبارتند از: داستان اصحاب اخدود، داستان فرعون و قوم ثمود و اقوام گردنكش و طغيانگرى كه نابود شدند.و نيز اشاره به عظمت قرآن مجيد دارد. اين سوره در مكه نازل شده و 22 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ والسماء ذات البروج فى فرائضه فانها سورة النبيين، كان محشره و موقفه مع النبيين و المرسلين و الصالحين.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "والسماء ذات البروج" را در نمازهاى واجب خويش تلاوت كند بدين جهت كه اين سوره پيغمبران است، در محشر و موقف حساب با انبياء و فرستادگان و شايستگان خواهد بود."

سورة الطّارق

به معنى ستاره درخشان و نام هشتاد و ششمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است بعضى از موضوعات مطرح شده در اين سوره اشاره به آفرينش انسان، موضوع قيامت- روزى كه باطن اشخاص ظاهر مى شود- و اشاره به نعمتهاى الهى از قبيل گياهان و باران، و بيان اهميت و منزلت قرآن مجيد مى باشد. اين سوره در مكه نازل شده و 17 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من كانت قرائته فى فرائضه بالسماء و الطارق، كانت له عندالله يوم القيامة جاه و منزلة و كان من رفقاء النبيين و أصحابهم فى الجنة.
"امام صادق فرمود: هر كس قرائتش در نمازهاى واجب سوره "والسماء والطارق" باشد در نزد خداوند روز قيامت داراى مقام و منزلتى است، و در بهشت از همدمان پيمبران و ياران آنها خواهد بود."

سورة الاعلى

اعلى به معنى بلند مرتبه است و نام هشتاد و هفتمين سوره قرآن مجيد است. اين سوره را به اين مناسبت "اعلى" مى نامند كه در آيه اوّل آن تسبيح پروردگار اعلى ذكر شده است.اين سوره فايده و ضرورت اندرز را به پيامبر بيان مى كند. اين سوره مكى است و داراى 19 آيه مى باشد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سبح اسم ربك الاعلى فى فريضة أو نافلة قيل له يوم القيامة: أدخل من أى أبواب الجنان شئت. ان شاء الله.
"امام صادق فرمود: هر كس در نماز واجب يا مستحب خود سوره "سبح اسم ربك الاعلى" را تلاوت كند روز قيامت به او گفته شود از هر درى از درهاى بهشت كه خواهى داخل شود بيارى خداوند."
عن على قال: كان رسول الله يحبّ هذه السورة "سبح اسم ربك الاعلى"
"حضرت على مى فرمايد: رسول خدا اين سوره را دوست مى داشت."

سورة الغاشية

غاشية به معنى فروگيرنده و بيهوش كننده، و همه گير و فراگير و يكى از نامهاى قيامت است.غاشيه نام هشتاد و هشتمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است بعضى از موضوعات اين سوره قيامت و معاد و زنده شدن مردگان، توحيد و خداشناسى، اشاره به آفرينش آسمانها و خلقت كوهها و زمين، نبوّت و رسالت پيامبر، شرح نعمتهاى الهى براى نيكوكاران و عذابهاى دردناك براى بدكاران مى باشد.اين سوره در مكه نازل شده و 26 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من أدمن قراءة هل أتيك حديث الغاشية فى فريضة أو نافلة غشاه الله برحمته فى الدنيا و الاخرة و آتاه الله الأمن يوم القيامة من عذاب النار.
"امام صادق فرمود: هر كس مداومت كند بخواندن سوره "هل أتاك حديث الغاشية" در يكى از نمازهاى پنجگانه يا نافله هاى خود، خداوند در دو سرا او را به رحمت خود سراپا بپوشاند(يعنى رحمت الهى از هر سو وى را فراگيرد) و در روز قيامت برات آزادى از آتش دوزخ و عذاب بوى كرامت فرمايد."

سورة الفجر

فجر نام هشتاد و نهمين سوره قرآن مجيد است.اين سوره را "فجر" مى نامند زيرا با سوگند خداوند به فجر يعنى طلوع صبح آغاز مى شود.اين سوره به سرگذشت قوم عاد و نيز ارم ذات العماد و قوم ثمود اشاره هايى دارد و اين نكته را يادآور مى شود كه انسان در معرض آزمايش الهى است.اين سوره مكّى است و داراى 30 آيه مى باشد.
عن أبى عبدالله قال: اقرؤوا سورة الفجر فى فرائضكم و نوافلكم فانها سورة الحسين بن على عليهما السلام من قرأها كان مع الحسين يوم القيامة، فى درجته من الجنة إن الله عزيز حكيم.
امام صادق فرمود: سوره فجر را در نمازهاى واجب و مستحب خود بخوانيد زيرا اين سوره متعلّق به حسين ابن على است، هر كس آنرا قرائت كند در قيامت با حسين و در جوار وى در همان درجه اى از بهشت كه او منزل گزيده باشد خواهد بود، و به راستى كه خداوند عزيز و حكيم است.

سورة البلد

"بلد" به معنى شهر است.و نام نودمين سوره قرآن مى باشد.عقيده مفسران بر آن است كه منظور از بلد شهر مكه است.كه به لحاظ شرافت و بزرگى آن خداوند در ابتداى سوره به آن سوگند خورده است.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.موضوعاتى كه در اين سوره مطرح شده است به اختصار عبارتند از: زندگى انسان در دنيا، بيان بخشى از نعمتهاى گوناگون الهى، تقسيم مردم به دو گروه "اصحاب ميمنه" و "اصحاب مشئمة" بيان گوشه هايى از صفات اعمالى گروه اوّل و سرنوشت آنها و سرنوشت گروه كافران و مجرمان. اين سوره در مكه نازل شده و داراى بيست آيه است.
عن أبى عبدالله قال: من كان قراءته فى الفريضة لاأقسم بهذاالبلد، كان فى الدنيا معروفاً أنه من الصالحين، و كان فى الاخرة معروفاً أن له من الله مكاناً و كان يوم القيامة من رفقاء النبيين و الشهداء و الصالحين.
امام صادق فرمود: هر كس قرائتش در نمازهاى پنجگانه سوره "لاأقسم بهذا البلد" باشد، در اين جهان از شايستگان معروف شود، و در جهان ديگر از كسانى باشد كه معروف است به اينكه در نزد خدا مكانى دارد،و در آنجا از همدمان و همنشينان پيغمبران و شهيدان و شايستگان خواهد بود.

سورة الشمس

به معنى خورشيد و نام نود و يكمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده. اين سوره در حقيقت سوره "تهذيب نفس" و "تطهير قلوب از ناپاكيها و ناخالصيها" است و در آخر سوره به يازده موضوع مهم از علم خلقت و ذات پاك خداوند براى اثبات اين معنى كه فلاح و رستگارى در گرو تهذيب نفس است قسم ياد شده و بيشترين سوگندهاى قرآن را به طور جمعى در خود جاى داده است.و در پايان سوره به ذكر نمونه اى از اقوام متمرد و گردنكش كه به خاطر ترك تهذيب نفس در شقاوت ابدى فرو رفتند و به مجازات شديدى گرفتار گشتند، مى پردازد.اين سوره در مكّه نازل گرديد و پانزده آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: سمعته يقول: من أكثر قراءة والشمس و ضحيها، و الليل اذا يغشى و الضحى و الم نشرح فى يوم أو فى ليلة، لم يبق شىء بحضرته الا شهد له يوم القيامة، حتى شعره و بشره و لحمه و دمه و عروقه و عصبه و عظامه، و جميع ما أقلت الارض منه، و يقول الرب تبارك و تعالى: قبلت شهادتكم لعبدى و أجزتها له، انطلقوا به الى جناتى حتى يتخيّر منها حيث ما أحبّ، فأعطوه إياها من غير منّ منّى و لكن رحمة منّى و فضلا منّى عليه، فهنيئاً هنيئاً لعبدى.
امام صادق فرمود: هر كس زياد سوره هاى شمس و الليل و الضحى و الم نشرح را در روز يا شب بخواند هيچ چيز در گرد او نباشد مگر اينكه در قيامت بنفع وى شهادت دهد حتى مو و پوست و گوشت و خون و رگها و اعصاب و استخوانها و تمام آنچه از اعضاء و جوارح او را كه زمين به پشت گرفته، همه به نفع وى شهادت دهند، و خداوند فرمايد شهادت شما را به نفع بنده ام پذيرفتم و طبق آن حكم راندم رهسپار شويد با او به سوى بهشتم تا هر كجا را كه از آن مى پسندد اختيار نمايد، و اين را به او ارزانى داريد بدون هيچ منّتى از جانب من، بلكه پاداشى است از روى مهر و احسان براى او، پس گوارا باد، گوارا باد، بر بنده من.

سورة الليل

به معنى شب است و نام نود و دومين سوره قرآن مجيد مى باشد. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده.اين سوره در آغاز بعد از ذكر سه سوگند مردم را به دو گروه تقسيم مى كند: انفاق كنندگان با تقوا، بخيلانى كه منكر كه هدايت بندگان برخداست، همگان را از آتش فروزان دوزخ مى ترساند. و در آخرين بخش كسانى را كه در اين آتش مى سوزند و گروهى را كه از آن نجات مى يابند با ذكر اوصافشان معرفى مى كند.اين سوره در مكّه نازل شده و بيست و يك آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: سمعته يقول: من أكثر قراءة والشمس و ضحيها، و الليل اذا يغشى و الضحى و الم نشرح فى يوم أو فى ليلة، لم يبق شىء بحضرته الا شهد له يوم القيامة، حتى شعره و بشره و لحمه و دمه و عروقه و عصبه و عظامه، و جميع ما أقلت الارض منه، و يقول الرب تبارك و تعالى: قبلت شهادتكم لعبدى و أجزتها له، انطلقوا به الى جناتى حتى يتخيّر منها حيث ما أحبّ، فأعطوه إياها من غير منّ منّى و لكن رحمة منّى و فضلا منّى عليه، فهنيئاً هنيئاً لعبدى.
امام صادق فرمود: هر كس زياد سوره هاى شمس و الليل و الضحى و الم نشرح را در روز يا شب بخواند هيچ چيز در گرد او نباشد مگر اينكه در قيامت بنفع وى شهادت دهد حتى مو و پوست و گوشت و خون و رگها و اعصاب و استخوانها و تمام آنچه از اعضاء و جوارح او را كه زمين به پشت گرفته، همه به نفع وى شهادت دهند، و خداوند فرمايد شهادت شما را به نفع بنده ام پذيرفتم و طبق آن حكم راندم رهسپار شويد با او به سوى بهشتم تا هر كجا را كه از آن مى پسندد اختيار نمايد، و اين را به او ارزانى داريد بدون هيچ منّتى از جانب من، بلكه پاداشى است از روى مهر و احسان براى او، پس گوارا باد، گوارا باد، بر بنده من.

سورة الضّحى

ضحى به معنى روز روشنايى روز، و نيز نام نود و سومين سوره قرآن مجيد است.اين سوره را "ضحى" مى نامند زيرا كه خداوند در آغاز آن به ضحى سوگند ياد كرده است.اين سوره به مسأله "انقطاع موقّت وحى" و نيز كمك به يتيمان و نيازمندان و نيز شكر و سپاس و اظهار نمودن نعمتهاى الهى مى پردازد.اين سوره مكى است و داراى يازده آيه مى باشد.
عن أبى عبدالله قال: سمعته يقول: من أكثر قراءة والشمس و ضحيها، و الليل اذا يغشى و الضحى و الم نشرح فى يوم أو فى ليلة، لم يبق شىء بحضرته الا شهد له يوم القيامة، حتى شعره و بشره و لحمه و دمه و عروقه و عصبه و عظامه، و جميع ما أقلت الارض منه، و يقول الرب تبارك و تعالى: قبلت شهادتكم لعبدى و أجزتها له، انطلقوا به الى جناتى حتى يتخيّر منها حيث ما أحبّ، فأعطوه إياها من غير منّ منّى و لكن رحمة منّى و فضلا منّى عليه، فهنيئاً هنيئاً لعبدى.
امام صادق فرمود: هر كس زياد سوره هاى شمس و الليل و الضحى و الم نشرح را در روز يا شب بخواند هيچ چيز در گرد او نباشد مگر اينكه در قيامت بنفع وى شهادت دهد حتى مو و پوست و گوشت و خون و رگها و اعصاب و استخوانها و تمام آنچه از اعضاء و جوارح او را كه زمين به پشت گرفته، همه به نفع وى شهادت دهند، و خداوند فرمايد شهادت شما را به نفع بنده ام پذيرفتم و طبق آن حكم راندم رهسپار شويد با او به سوى بهشتم تا هر كجا را كه از آن مى پسندد اختيار نمايد، و اين را به او ارزانى داريد بدون هيچ منّتى از جانب من، بلكه پاداشى است از روى مهر و احسان براى او، پس گوارا باد، گوارا باد، بر بنده من.

سورة الشّرح

شرح به معنى گسترش دادن است نام نود و چهارمين سوره قرآن است.در اين سوره موضوع شرح صدر رسول خدا مطرح شده است و در آيه اوّل خطاب به رسول خدا مى فرمايد: آيا ما سينه تو را گشاده نساختيم؟ نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره به مواهب خداوند به پيامبرش اشاره شده است.شرح صدر، برداشتن بار سنگين، آوازه بلند، از جمله مواهب الهى است كه در اين سوره بيان شده است.اين سوره در مكّه نازل شده و هشت آيه دارد.نامهاى ديگر اين سوره الم نشرح و انشراح مى باشد.
عن أبى عبدالله قال: سمعته يقول: من أكثر قراءة والشمس و ضحيها، و الليل اذا يغشى و الضحى و الم نشرح فى يوم أو فى ليلة، لم يبق شىء بحضرته الا شهد له يوم القيامة، حتى شعره و بشره و لحمه و دمه و عروقه و عصبه و عظامه، و جميع ما أقلت الارض منه، و يقول الرب تبارك و تعالى: قبلت شهادتكم لعبدى و أجزتها له، انطلقوا به الى جناتى حتى يتخيّر منها حيث ما أحبّ، فأعطوه إياها من غير منّ منّى و لكن رحمة منّى و فضلا منّى عليه، فهنيئاً هنيئاً لعبدى.
امام صادق فرمود: هر كس زياد سوره هاى شمس و الليل و الضحى و الم نشرح را در روز يا شب بخواند هيچ چيز در گرد او نباشد مگر اينكه در قيامت بنفع وى شهادت دهد حتى مو و پوست و گوشت و خون و رگها و اعصاب و استخوانها و تمام آنچه از اعضاء و جوارح او را كه زمين به پشت گرفته، همه به نفع وى شهادت دهند، و خداوند فرمايد شهادت شما را به نفع بنده ام پذيرفتم و طبق آن حكم راندم رهسپار شويد با او به سوى بهشتم تا هر كجا را كه از آن مى پسندد اختيار نمايد، و اين را به او ارزانى داريد بدون هيچ منّتى از جانب من، بلكه پاداشى است از روى مهر و احسان براى او، پس گوارا باد، گوارا باد، بر بنده من.

سورة التّين

"تين" به معنى انجير است و نام نود و پنجمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره در حقيقت بر محور آفرينش زيباى انسان و مراحل تكامل و انحطاط او دور مى زند و اين مطلب با سوگندهاى پرمعنايى در آغاز سوره شروع شده است و بعد از شمردن عوامل پيروزى و نجات انسان، سرانجام با تأكيد بر مسأله معاد و حاكميت مطلقه خداوند پايان مى گيرد.اين سوره در مكّه نازل شده و هشت آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة والتين فى فرائضه و نوافله أعطى من الجنة حتى يرضى إن شاء الله.
"امام صادق فرمود: هر كس در نمازهاى واجب يا نافله اش سوره و التين را بخواند هر كجا از بهشت را كه بپسندد به او خواهند داد ان شاءالله."

سورة العلق

به معنى خون بسته شده است، و نام نود و ششمين سوره قرآن مجيد مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره به نقل اكثر مفسرين، اولين سوره اى است كه بر پيامبر نازل گشته است.
اين سوره در مكه نازل شده و 19 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ فى يوم أو ليلته "اقرأ باسم ربك" ثم مات فى يومه أو فى ليلته مات شهيداً و بعثه الله شهيداً و أحياه شهيداً و كان كمن ضرب بسيفه فى سبيل الله مع رسول الله.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "اقرأ باسم ربك" را در روز يا شب قرائت كند و در آن روز يا شب از دنيا برود شهيد مرده باشد و خداوند او را از قبر شهيد زنده گرداند، و مانند آن كس باشد كه در ركاب پيغمبر با شمشير خويش در راه خدا جهاد كرده باشد."

سورة القدر

به معنى اندازه است، شب قدر شب نزول قرآن مجيد مى باشد.قدر نام نود و هفتمين سوره قرآن است و نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است. در اين سوره به بيان نزول قرآن در شب قدر پرداخته شده و سپس به اهميت آن كه با نزول فرشتگان الهى و روح همراه است اشاره گرديده است.اين سوره در مكّه نازل شده و 5 آيه دارد.
عن إسماعيل بن سهل قال: كتبت الى أبى جعفر علمنى شيئاً إذا أنا قلته كنت معكم فى الدنيا و الاخرة قال: فكتب بخطه أعرفه: أكثر من تلاوة إنا أنزلناه و رطّب شفتيك بالاستغفار.
"از اسماعيل بن سهل روايت شده است كه گفت: براى امام باقر نوشتم كه به من بياموز چيزى را كه اگر آنرا قرائت كنم در دنيا و آخرت با شما باشم.
پس امام با خط خودش برايم نوشت: "انّا أنزلناه" را زياد تلاوت كن و لبهاى خود را با استغفار، تر نما!"
عن اسماعيل بن سهل قال: كتبت الى أبى جعفر أنى قد لزمنى دين فادح، فكتب: أكثر من الاستغفار و رطّب لسانك بقراءة إنا أنزلناه.
"از اسماعيل بن سهل روايت شده است كه گفت: براى امام باقر نوشتم كه بدهى سنگينى بر گردنم مى باشد.امام در پاسخ نوشتند: زياد استغفار كن و زبان خود را با قرائت سوره انا انزلناه،تر كن."

سورة البينة

به معنى دليل آشكار و روشن است و نام نود و هشتمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره به رسالت جهانى رسول خدا اشاره دارد و نيز به موضع گيريهاى گوناگون اهل كتاب و مشركان در برابر اسلام مى پردازد و آنگاه كافران را بدترين خلق مؤمنين را به عنوان بهترين خلق معرفى مى كند.اين سوره در مكّه نازل شده و هشت آيه دارد.نام ديگر اين سوره "لم يكن" مى باشد.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة لم يكن كان بريئاً من الشرك و ادخل فى دين محمد و بعثه الله عزوجل مؤمناً و حاسبه حساباً يسيراً.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "لم يكن" را تلاوت كند از شرك بيزارى جسته و او را داخل در دين محمد كرده اند و خداوند بزرگ او را در قيامت مؤمن از قبر برانگيزد، حساب او را آسان كشد."
عن اسماعيل بن أبى حكم سمعت رسول الله يقول: إن الله ليسمع قراءة "الذين كفروا" فيقول: أبشر عبدى فوعزتى و جلالى لأمكنن لك فى الجنّة ترضى.
"از اسماعيل بن أبى حكيم روايت شده است كه مى گويد: شنيدم كه رسول خدا فرمود: هنگامى كه خداوند مى شنود تلاوت سوره "الذين كفروا" مى فرمايد: اى بنده من بشارت باد تو را به عزّت و جلالم قسم كه در بهشت به تو مكان و درجه اى عطا خواهم كرد تا اينكه راضى شوى."

سورة الزّلزلة

به معنى لرزش زمين، تكان دادن- كه از علامتهاى قيامت است- مى باشد. و نام نود و نهمين سوره قرآن مجيد است نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره نشانه هاى وقوع قيامت را بيان مى كند كه عبارتند از: لرزش زمين، خارج شدن نهفته هاى آن و پراكنده شدن مردم. و در پايان مى فرمايد هر كس به قدر ذره اى كار زشت مرتكب شده باشد به كيفرش خواهد رسيد.اين سوره در مكّه نازل شده و 8 آيه دارد.
عن الرضا عن آبائه عليهم السلام قال: قال رسول الله: من قرأ إذا زلزلت أربع مرات كان كمن قرأ القرآن كله.
"امام رضا به نقل از پدرانش فرمود: هر كس سوره إذا زلزلت را چهار مرتبه بخواند همانند كسى است كه كل قرآن را خوانده باشد."
عن أبيه عن أبى عبدالله قال: لاتملوا قراءة إذا زلزلت الارض فان من كانت قراءته فى نوافله، لم يصبه الله عزوجل بزلزلة أبداً و لم يمت بها و لا بصاعقة و لا بآفة من آفات الدنيا فاذا مات امر به الى الجنة فيقول الله عزوجل: عبدى أبحتك جنتى فاسكن منها حيث شئت و هويت، لا ممنوعاً و لا مدفوعاً.
"امام صادق فرمود: از قرائت سوره "اذا زلزلت الارض" خسته نشويد زيرا هر كس قرائتش را در نافله ها اين سوره باشد خداوند هرگز وى را با زلزله و صاعقه (برق زدگى) و از اين نوع آفات و آسيبهاى دنيايى هلاك نسازد، و چون از دنيا برود فرمان رفتن به بهشت يابد، آنگاه خداوند بزرگ فرمايد: اى بنده من بهشتم را بر تو مباح ساختم هر كجا از آن كه خواهى منزل گزين بدون مانع و رداعى."

سورة العاديات

به معنى اسبهاى دونده، و شايد اشاره به رفتن حضرت على به جنگ ذات السّلاسل باشد، و نام يكصدمين سوره قرآن مجيد است.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره به پاره اى از ضعفهاى نوع انسان همچون بخل و دنيا پرستى اشاره مى نمايد و سپس حوادث قيامت را بيان مى كند اين سوره در مكّه نازل شده و 11 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ سورة العاديات و أدمن قراءتها بعثه الله عزوجل مع أمير المؤمنين يوم القيامة خاصّة و كان فى حجره رفقائه.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "والعاديات" را بخواند و بر قرائت آن مداومت كند، خداوند متعال بزرگ در قيامت او را با اميرالمؤمنين محشور سازد، و در حجره او و از همدمان او باشد."

سورة القارعة

به معنى كوبنده و يكى از نامهاى قيامت است و نام صد و يكمين سوره قرآن مجيد مى باشد و نام آن از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره به طور كلّى از معاد و مقدمات آن سخن مى گويد و به پاداش درستكاران و عذاب دردناك بدكاران اشاره مى فرمايد.اين سوره در مكّه نازل شده و 11 آيه دارد.
عن أبى جعفر قال: من أكثر من قراءة القارعة آمنه الله عزوجل من فتنة الدجال أن يؤمن به و من فيح جهنم يوم القيامة.
"امام باقر فرمود: هر كس سوره قارعة را بسيار بخواند خداوند بزرگ وى را در دنيا از فتنه دجّال و پذيرفتن دعوت او و در قيامت نيز از گزند و كثافات دوزخ يا حرارت آن ايمن دارد."

 

سورة التّكاثر

به معنى مباهات و فخر نمودن به مال بسيار و نام صد و دومين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره در ابتدا به سرزنش افرادى مى پردازد كه بر اساس مطالب موهوم بر يكديگر تفاخر مى كنند.(كفار قريش براى فخر فروشى به كثرت و زيادى خويش قبرهاى قبيله خود را هم مى شمردند و به حساب مى آورند)، سپس به قيامت و عذاب دردناك كفار اشاره مى فرمايد. اين سوره در مكّه نازل شده و 8 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: قال رسول الله: من قرأ ألهيكم التكاثر عند النوم وقى من فتنة القبر.
"امام صادق فرمود: رسول خدا فرمود: هر كس سوره "الهيكم التكاثر" را هنگام خواب تلاوت كند از فتنه و گرفتارى قبر ايمن باشد."
قال رسول الله: ألا يستطيع أحدكم أن يقرأ ألف آية كل يوم؟ قالوا: و من يستطيع أن يقرأ ألف أية؟قال: أما يستطيع أحدكم أن يقرأ ألهيكم التكاثر.
"رسول خدا فرمود: آيا كسى هست كه بتواند روزى هزار آيه بخواند؟ گفتند: مگر كسى مى تواند روزى هزار آيه بخواند؟ فرمود: آيا در ميان شما كسى نيست كه بتواند سوره "الهيكم التكاثر" را بخواند؟"

سورة العصر

به معنى زمانه، نماز عصر و زمان حضرت رسول الله يا عصر امام زمان(عج) مى باشد و نام صد و سومين سوره قرآن مجيد است و نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.به اين نكته در اين سوره اشاره شده است كه جز افراد با ايمان همه انسانها در زيانكارى هستند.اين سوره در مكّه نازل شده و 3 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ والعصر فى نوافله بعثه الله يوم القيامة مشرفاً وجهه ضاحكاً سنه قريراً عينه، حتى يدخل الجنة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "والعصر" را در نافله هاى خود قرائت كند، خداوند در روز قيامت او را با چهره اى تابناك و لبى خندان و ديده اى روشن از گور برانگيزد تا با اين حال وارد بهشت گردد."

سورة الهُمَزة

به معنى عيبجو و نام صد و چهارمين سوره قرآن مجيد است.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره به كسانى اشاره دارد كه تمام تلاش خود را متوجّه جمع مال كرده و كسانى را كه دستشان از آن خالى است به ديده حقارت مى نگرند و آنها را مسخره مى كنند و سپس سرنوشت دردناك اين ثروت اندوزان مستكبر را بيان مى نمايد.اين سوره در مكّه نازل شده و 9 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ ويل لكل همزة فى فرائضه نفت عنه الفقر، و جبلت عليه الرزق و تدفع عنه ميتة السوء.
"امام صادق فرمود: هر كس "ويل لكل همزة" را در نمازهاى واجب خود بخواند فقر و تنگدستى را از او دور سازد، روزى او را بسويش براند، و مرگ بد را از او دفع نمايد."
سورة الفيل

به معنى فيل يا پيل و نام صد و پنجمين سوره قرآن مجيد است و نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.داستان اصحاب فيل و سرنوشت آنان در اين سوره بيان شده است كه چگونه به اراده خداوند و به وسيله پرندگانى، سپاه ابرهه كه براى ويران كردن خانه خدا از يمن به طرف مكّه حركت كرده بود، نابود شدند.اين سوره در مكّه نازل شده و ده آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ فى فرائضه (ألم تر كيف فعل ربك بأصحاب الفيل) شهد له يوم القيامة كل سهل و جبل و مدر، بأنه كان من المصلّين، و ينادى له يوم القيامة مناد: صدقتم على عبدى، قبلت شهادتكم له و عليه، أدخلوه الجنة، و لاتحاسبوه فانه ممن أحبّه و احبّ عمله.
"امام صادق فرمود: هر كس در نمازهاى واجب خود سوره "الم تر كيف فعل" را بخواند شهادت دهد در قيامت به نفع وى هر دشت و كوه و ريگزارى به اينكه وى از نمازگزاران است، و منادى حقّ ندا دهد كه راست گفتيد درباره بنده من شهادتتان در حقّ او پذيرفته گشت، او را داخل بهشت گردانيد و از وى حساب نكشيد، زيرا از كسانيست كه من او و عملش را دوست مى دارم."

سورة قريش

"قريش" نام يكى از قبايل عرب است.و حضرت محمّد در آن قبيله ظهور كرد.نام قبيله قريش در سوره صد و ششم كه به نام "قريش" موسوم است مذكور افتاده. بعضى گفته اند لفظ قريش از تقريش به معنى مجتمع ساختن مأخوذ است چون قصى افراد پراكنده اين قبيله را جمع كرده است قبيله او به اين نام موسوم شده اند. و بعضى قريش ر ا از "قرش"به معنى تجارت كه شغل عمده آنها بوده مشتق مى دانند.اين سوره در مكه نازل شده و چهار آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من أكثر قراءة (لإيلاف قريش) بعثه الله يوم القيامة على مركب من مراكب الجنة، حتى يقعد على موائد النور يوم القيامة.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "لإيلاف قريش" را زياد قرائت كند خداوند روز قيامت او را سواره بر اسبى بهشتى وارد محشر سازد، تا بر سفره هاى نور بهشتى بنشيند."

سورة الماعون

به معنى زكات، صدقه، احسان، اثاث خانه مانند ظروف، و نام صد و هفتمين سوره قرآن است.نام اين سوره از آيه آخر سوره گرفته شده است.در اين سوره به صفات و اعمال منكران قيامت اشاره شده است.از جمله راندن يتيم، عدم اطعام بيچارگان همچنين نمازگزارانى را كه نسبت به آن غفلت مىورزند و كسانى كه ريا و خودنمايى مى كنند را تهديد مى نمايد.اين سوره در مكّه نازل شده و 7 آيه دارد.
عن أبى جعفر قال: من قرأ سورة (أَرَأَيت الذى يكذب بالدين) فى فرائضه و نوافله، كان فيمن قبل الله عزوجل صلاته و صيامه، لم يحاسبه بما كان منه فى الحياة الدنيا.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "أرأيت الذى يكذب بالدين" را در نمازهاى واجب و نافله هاى خود قرائت كند از كسانى باشد كه خداوند نماز و روزه اش را قبول فرموده و حساب آنچه را (گناهان) كه در دنيا از وى سر زده نخواهد كشيد."
سورة الكوثر

به معنى خير كثير، حوضى در بهشت يا حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و نام صد و هشتمين سوره قرآن مى باشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره خداوند به پيامبر بشارت نعمت هاى فراوان از جمله كوثر داده و دشمنان ايشان را ابتر (مقطوع و بى دنباله) دانسته است.اين سوره در مكّه نازل شده و 3 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من كان قراءته (انا أعطيناك الكوثر) فى فرائضه و نوافله سقاه الله من الكوثر يوم القيامة و كان محدثه عند رسول الله فى أصل طوبى.
"امام صادق فرمود: هر كس در نمازهاى واجب و مستحب اش قرائت وى سوره "انا اعطيناك الكوثر" قرائت كند، خداوند او را در قيامت از حوض كوثر سيراب فرمايد، و مكانش با رسول خدا زير شجره طوبى باشد."

سورة كافرون

نام صد و نهمين سوره قرآن مجيد است و منظور كافران قريش است. كه پيشنهادى به پيامبر دادند و پذيرفته نشد.نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.اين سوره پاسخى است كوبنده به درخواست كافران قريش كه مى خواستند از طريق فشار و سخت گيرى، رسول خدا را به سازش بكشانند ولى پيامبر دست رد بر سينه آنان زد.اين سوره در مكّه نازل شده است و 6 آيه دارد و نام ديگر اين سوره "جحد" مى باشد."
قال رسول الله: من قرأ قل يا أيها الكافرون فكأنما قرأ ربع القرآن، و من قرأ قل هو الله أحد فكأنما قرأ ثلث القرآن.
"رسول خدا فرمود: هر كس سوره "قل يا أيها الكافرون" را بخواند همانند كسى است كه يك چهارم قرآن را خوانده باشد، و هر كس سوره "قل هو الله أحد" را بخواند همانند كسى است كه يك سوّم قرآن را خوانده باشد."
قال رسول الله لمعاذ: اقرأ قل يا أيها الكافرون عند منامك فانها براءة من الشرك.
"رسول خدا فرمود: سوره "قل يا أيها الكافرون" را بخوان در هنگام خواب همانا كه آن برائت دهنده است از شرك."

سورة النصر

به معنى يارى كردن و نام صد و دهمين سوره قرآن مجيد است. نام اين سوره از آيه اوّل آن گرفته شده است.در اين سوره خداوند بشارت و نويد پيروزى عظيمى را به رسول خدا مى دهد كه به دنبال آن مردم گروه گروه به دين خدا وارد مى شوند.اين سوره در مكّه نازل شده و 3 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من قرأ اذا جاء نصرالله والفتح فى نافلة أو فريضة نصره الله على جميع أعدائه، و جاء يوم القيامة و معه كتاب ينطق، قد أخرجه الله من جوف قبره، فيه أمان من جسر جهنم،و من النار، و من زفير جهنم، فلايمر على شىء يوم القيامة الا بشره و أخبره بكل خير حتى يدخل الجنة، و يفتح له فى الدنيا من أسباب الخير ما لم يتمنّ و لم يخطر على قلبه.
"امام صادق فرمود: هر كس سوره "اذا جاء نصر الله و الفتح" را در نماز مستحب يا واجب خود بخواند خداوند وى را عليه همه دشمنانش يارى فرمايد، و روز قيامت با نامه گويا كه خداوند از قبر او بيرون آورده باشد به محشر آيد، و آن امان نامه اى است براى عبور از پل دوزخ و از آتش و خروش آن، و در آن روز بر هيچ چيز نگذرد جز اينكه وى را بهر خير و نيكى مژده دهد تا اينكه داخل بهشت گردد، و در اين جهان درهاى خير به روى او بازگردد آنقدر كه هرگز آرزو نداشته، و بر قلبش خطور نكرده بوده."

سورة المسد

نام صد و يازدهمين سوره قرآن مى باشد.و نام اين سوره از آيه پنجم آن گرفته شده است. در اين سوره حمله شديدى با ذكر نام به يكى از دشمنان اسلام و پيامبر در آن عصر و زمان يعنى ابولهب شده است و اشاره مى كند كه او و همسرش هر دو اهل دوزخ هستند.اين سوره در مكه نازل شده و 5 آيه دارد.نامهاى ديگر اين سوره ابى لهب و تبّت مى باشد.
عن بعض أصحاب أبى عبدالله قال: اذا قرأتم (تبت يدا أبى لهب و تب) فادعوا على أبى لهب فانه كان من المكذبين الذين يكذبون بالنبى و بما جاء به من عندالله عزوجل.
"از يكى از اصحاب حضرت صادق روايت شده كه آن حضرت فرمود: هر گاه سوره "تبّت يدا أبى لهب" را تلاوت كنيد بر أبو لهب نفرين كنيد زيرا وى از جمله تكذيب كنندگان بود كه پيغمبر را با آنچه از جانب حق آورده بود تكذيب مى نمود."

سورة الاخلاص

به معنى پاك و خالص كردن(پاك و خالص كردن اعتقادات از هر گونه شرك) و نام صد و دوازدهمين سوره قرآن مجيد مى باشد و اسم آن از معناى سوره گرفته شده است.اين سوره چنان كه از نامش پيداست از توحيد پروردگار و يگانگى او سخن مى گويد.نام ديگر اين سوره توحيد مى باشد.اين سوره در مكه نازل شده و 4 آيه دارد.
عن أبى عبدالله قال: من كان يؤمن بالله و اليوم الآخر فلايدع أن يقرأ فى دبر الفريضة بقل هو الله أحد، فانه من قرأها جمع الله له خير الدنيا و الآخره، و غفر الله له و لوالديه و ما ولداً.
"امام صادق فرمود: هر كس به خدا و روز جزا ايمان دارد خواندن "قل هو الله أحد" را بعد از نمازهاى واجب خود ترك نكند زيرا هر كه بعد از نماز آنرا تلاوت كند خداوند خير دنيا و آخرت را براى او فراهم آورد، و او و پدر و مادرش و فرزندان پدر و مادرش را هم بيامرزد."
قال رسول الله:أيعجز أحدكم أن يقرأ كل ليلة ثلث قرآن؟ قالوا: و من يطيق ذلك؟ قال: قل هو الله أحد ثلث القرآن.
رسول خدا فرمود: آيا نمى توانيد يك سوم قرآن را هر شب بخوانيد؟گفتند: كه مى تواند ثلث قرآن را هر شب بخواند؟ حضرت فرمود سوره "قل هو الله أحد" ثلث قرآن است يعنى ثواب ثلث قرآن دارد.
عن أبى عبدالله قال: قال رسول الله: من قرأ سورة قل هو الله أحد مرة فكأنما قرأ ثلث قرآن و من قرأها مرتين فكأنما قرأ ثلثى القرآن و من قرأها ثلاث مرات فكأنما قرأ القرآن.
"از امام صادق روايت شده كه: هر كس يك بار سوره توحيد را بخواند مثل آن است كه يك سوم قران را خوانده باشد و هر كس دوبار بخواند مثل آن است كه دو سوم قرآن را خوانده باشد و هر كس سه بار بخواند مثل آن است كه همه قرآن را خوانده باشد."
جاء رجل الى رسول الله فقال: إنى أحب هذه السورة قل هو الله أحد فقال رسول الله :حبّك إيّاها أدخلك الجنة.
"شخصى خدمت رسول خدا آمد و گفت: سوره توحيد را دوست دارم.حضرت فرمود: دوست داشتن تو اين سوره را، تو را داخل بهشت مى كند."
و عن عبدالله بن حبيب أن النبى قال له: اقرأ قل هو الله أحد و المعوذتين حين تصبح و حين تمسى ثلاثاً يكفيك من كل شىء.
"از رسول خدا نقل شده كه به عبدالله بن حبيب فرمود: سوره توحيد و قل اعوذ برب الناس و قل أعوذ برب الفلق را صبح و شام بخوان كفايت مى كند تو را از هر چيزى."

سورة الفلق

به معنى شكافتن و سپيده صبح است و نام صد و سيزدهمين سوره قرآن مجيد مى باشد و نام اين سوره از يك آيه آن گرفته شده است.محتواى اين سوره تعليماتى است كه خداوند به پيامبر و به مسلمانان براى پناه بردن به خدا از شر همه اشرار مى دهد.اين سوره در مكه نازل شده و 5 آيه دارد.
قال رسول الله اقرؤا بالمعوذات فى دبر كل صلاة.
"رسول خدا فرمود: بعد از هر نماز معوذتين "سوره قل أعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس" را بخوانيد."
قال رسول الله: من أحبّ السور الى الله قل أعوذ برب الفلق و قل أعوذ برب الناس.
"رسول خدا فرمود:"قل اعوذ برب الفلق" و "قل اعوذ برب الناس" را خداوند بيشتر از هر سوره اى دوست مى دارد."

سورة الناس

به معنى مردم و نام صد و چهاردهمين سوره قرآن مجيد است و نام آن از آيه اوّل آن گرفته شده است. اين سوره به پيامبر به عنوان پيشوا و الهى دستور مى دهد كه از شر همه وسوسه گران به خدا پناه ببرد كه ربّ و ملك و اله مردم است.اين سوره در مكّه نازل شده و 6 آيه دارد و آخرين سوره قرآن است.
قال رسول الله لعقبة بن عامر: اقرأ بقل أعوذ برب الفلق و قل أعوذ برب الناس فانهما أحب القرآن الى الله.
"رسول خدا به عقبة بن عامر فرمود: "قل أعوذ برب الفلق و قل أعوذ برب الناس" را بخوان همانا كه محبوبترين سوره هاى قرآن هستند نزد خداوند."

پيشينه قهوه: درخت قهوه كه برگ هايي هميشه سبز و زيبا دارد، گياهي است از تيره Coffee كه دانه هاي آن را به صورت هاي مختلف همچون پودر و خرده هاي ريز ودرشت به فروش مي رسانند.  بيش از يك سوم مردم جهان قهوه را دوست دارند و مصرف مي كنند.

واژه قهوه ، برگرفته از زبان عربي و به معناي تحريك كننده و زايل كننده اشتها است .  و برخي از مورخان ، پيشينه اين واژه را به كشور اتيوپي نسبت مي دهند.

درخت قهوه بين 7 تا 10 متر بلندي دارد و درهواي گرم و مرطوب رشد مي كند. اين درخت گل هايي كوچك و سپيد دارد كه بوي آن بي شباهت به بوي ياسمن نيست. همچنين اندازه دانه هاي قهوه ، بين 15 تا 18 ميلي متر است كه در آغاز، رنگ سبز و پس از رسيدن، رنگ گيلاس به خود مي گيرد. از اين رو در بعضي كشورها به درخت گيلاس هم شهرت دارد. دانه هاي قهوه دو به دو به يكديگر چسبيده اند و پرده نازكي ميان دانه ها وجود دارد كه آن ها را از هم جدا مي كند.

تهيه قهوه در كشورهاي جهان متفاوت است، اما اغلب آن را با آب جوش ،  بخار آب و يا از طريق گذراندن آب جوش از پودر آن تهيه مي كنند.

بهترين قهوه جهان از نظر بو و طعم ، از بوته اي به نام Arabica به دست مي آيد كه در برزيل به خوبي رشد مي كند و از آن جا به سراسرجهان صادر مي شود . بعد از برزيل ، بهترين قهوه كه طعم و بويي مطبوع دارد متعلق به كشور تانزانيا و اتيوپي است. همچنين در آمريكا اغلب، قهوه را با بخار آب درست مي كنند كه به آن اسپرسو( Espresso) مي گويند. در ايران نيز شايع ترين نوع قهوه ، نسكافه است كه با ريختن آب جوش بر روي يك قاشق قهوه فراهم مي شود.

درقرن شانزدهم مصرف قهوه در مصر بسيار شايع بود و بيشتر، افراد مذهبي آن را به كار مي بردند تا بتوانند بيدار بمانند و به عبادت پروردگاربپردازند. اما بعدها هنگامي كه دريافتند اين ماده ضربان قلب را افزايش مي دهد و موجب اعتياد مي شود، خريد و فروش و مصرف آن را ممنوع ساختند و افراد متخلف را به شدت مجازات كردند، ولي چون مردم آن را دوست داشتند ، در اين راه موفقيتي كسب نكردند. ابوعلي سينا حكيم بزرگ ايران، حدود هزار سال قبل  در كتاب خود  شرح جامعي در مورد قهوه  آورده كه البته ايرانيان در آن عصر بر آن نام بونو( Buno) نهاده بودند و بوعلي نيز همين واژه را به كار بسته است . اين واژه اي است كه هنوز در اتيوپي آن را به كار مي برند. بوعلي سينا قهوه را به منظور تحريك بيماران افسرده ، مورد استفاده قرار داده است.

بر اساس آمارهاي به دست آمده، 89 درصد مردم جهان ،  قهوه، چاي و يا هر دوي آنها رامصرف مي كنند. 40 درصد آن ها ترجيح مي دهند چاي بنوشند و در صورت عدم دسترسي به چاي، قهوه مي نوشند و حدود 30 درصد مردم دنيا نيز، قهوه را ترجيح مي دهند و درنبودن قهوه به نوشيدن چاي رضايت مي دهند و براي 15 درصد نيز ميان چاي و قهوه تفاوتي وجود ندارد و هر كدام  را كه در دسترس باشد مصرف مي كنند. ناگفته نماند كه 15 درصد مردم جهان نيز چاي و قهوه را دوست ندارند  و هيچيك را نمي نوشند.

لازم  است كمي هم در مورد كافئين موجود در قهوه توضيح داده  شود. كافئين خالص ، شبيه به پودري سفيد و ابريشمي است و حالت سوزني دارد و داراي طعمي تلخ وبي بو است، همچنين به سهولت در آب گرم حل مي شود و در حرارتي معادل 460 درجه فارنهايت ، ذوب شده، و به حالت  مايع درمي آيد. اين ماده در صنعت داروسازي بسيار پر مصرف است و به ميزان اندك، دربيش از60 نوع داروي مختلف ، به ويژه داروهاي ضد حساسيت به كار گرفته مي شود. كافئين نيز همچون مواد مخدر درصورت مصرف بلند مدت، موجب اعتياد مي شود، اما چون اين اعتياد زيان چنداني به انسان وارد نمي سازد، مصرف آن در ميان مردم جهان رواج يافته است. حتي بسياري از مردم نسبت به اعتياد آور بودن آن بي اطلاع هستند. كافئين در طول روز به شكل هاي گوناگون مانند  قهوه، برخي از نوشابه هاي گازدار وبسياري از انواع شكلات مورد مصرف قرار مي گيرد و در كودكان بيشتر ايجاد ناآرامي وبي خوابي مي كند. خردسالاني كه مواد كافئين دار مصرف مي كنند چنانچه روزي از مصرف آن خودداري كنند ، امكان دارد بعضي از علائم ترك اعتياد مانند بيخوابي، ناآرامي، احساس خستگي، كم اشتهايي و گريه زياد بر آن ها عارض شود.

* كافئين موجود در يك فنجان قهوه ،  برابر 150 سي سي است.

* قهوه اي كه با آب جوش قطره اي تهيه شود Brewed Drip Method) ) داراي 60 تا 180 ميلي گرم كافئين و ميانگين كافئين 120 ميلي گرم است .

* قهوه بدون كافئين كه به طريقه بالا تهيه مي شود، داراي 3 تا 5 ميلي گرم كافئين ، و ميانگين كافئين 4 ميلي گرم است .

* قهوه ترك داراي 40 تا 170 ميلي گرم كافئين و ميانگين كافئين 100 ميلي گرم  است .

* نسكافه فرانسوي( قهوه آماده = Instant) داراي 30 تا 120 ميلي گرم كافئين و ميانگين كافئين 75 ميلي گرم است .

* نسكافه فرانسوي بدون كافئين داراي 1 تا 5 ميلي گرم كافئين و ميانگين كافئين 3 ميلي گرم است .
كافئين را نمي توان به صورت صد درصد از قهوه خارج نمود . از اين رو حتي قهوه هاي بدون كافئين نيز مقدار اندكي از اين ماده را دارند.

در نيمه  قرن شانزدهم ميلادي درانگلستان، مصرف قهوه به طور كامل رواج يافته بود، به گونه اي كه در روزنامه تايمز، بارها اين آگهي به چاپ رسيد:« قهوه ، شما را سالم نگه مي دارد ،  به هضم غذا كمك مي كند ، چشم درد، سردرد، سرما خوردگي، سرفه و آب ريزش بيني را برطرف مي كند و در درمان بيماري هايي مانند سل، نقرس و خون ريزي لثه، دارويي مؤثر به شمار مي آيد.» درج اين آگهي گوياي آن است كه در آن زمان ، مردم باور داشته اند كه قهوه بسياري از دردها را تسكين مي دهد و بعضي بيماري ها را نيز درمان مي كند.
بررسي و پژوهش هاي علمي در عصر ما، افزون بر موارد ياد شده  ثابت كرده است كه مصرف قهوه باعث هوشياري مغز و اعصاب مي شود،خستگي عضلات و ماهيچه ها را برطرف مي كند ، اشتها را كاهش مي دهد ( كه اين خود مانع از  بروز چاقي مي شود )، يبوست را از ميان مي برد، ماهيچه هاي شش را شل مي كند( كه باعث سهولت در امر تنفس مي شود) ، به دليل رفع خستگي، زمان و ميزان فعاليت را افزايش مي دهد، برهمكاري عضلات چشم مي افزايد( مهارت و دقت در كارها را افزايش مي دهد)، مركز تفكر را تحريك مي كند( لذا بر قدرت قضاوت و نيروي حافظه مي افزايد)، به انسان تيزهوشي همراه با آرامش مي دهد ، و گاهي در بعضي افراد عامل تحريك قواي شهواني مي شود.
 

 

قهوه

به عربي و دركتب سنتي «بن »ناميده مي شود.به فرانسوي Graine de cafe و به انگليسيCoffee bean و گفته مي شود.ثمر درختي است كه درخت آن به فارسي«درخت قهوه»و به فرانسوي Cafeierو به انگليسيCoffee tree گويند. گياهي است از خانوادهRubiaceae ،نام علمي آن Coffea Arabica L. مي باشد.

مشخصات

در ختچه اي است نسبتا بلند به ارتفاع 8-5 متر.برگهاي هميشه سبز(ناخزان)،براق،ليز،متقابل دارد.گلهاي آن به رنگ سفيد درخشان به طور گروهي فشرده در كناره برگها ظاهر مي شوند.ميوه آن كه دانه هاي قهوه را مي دهد،تخم مرغي به رنگ قرمز تيره كه در زمان رسيدن معمولا محتوي دو عدد دانه قهوه است كه از يك طرف محدب و از طرف ديگر صاف مي باشندو در امتداد طولي دانه يك شيار ديده مي شود.هر يك از دانه ها از يك پوست نازك و سفيد پوشيده شده و هر دو دانه كه در يك ميوه قرار دارند از يك ماده نرم گوشتي شيريني احاطه شده اند كه روي آن را نيز يك غشاي نازك به رنگ قرمز تيره پوشانيده است كه همان غشاي خارجي قرمز تيره ميوه مي باشد.

درخت قهوه عربي در شرايط اقليمي استوايي و حاره خوب رشد مي كند و ثمر موفقي دارد و درآن اقليم اگر كمي در ارتفاع كاشته شده باشد از درختاني كه در ارتفاع سطح دريا كاشته شده اند،قهوه خيلي بهتر مي دهد.

گونه هايRobusta  طالب آب و هواي مرطوبترو گرمتر هستند. تكثير قهوه از طريق كاشت بذر آن صورت مي گيرد ،ابتدا در خزانه كاشته مي شود كه سايه دار است و پس از اينكه نهال رشد كافي نمود به محل اصلي با فواصل 5-21 متر منتقل مي شود.معممولا درخت قهوه از سالهاي شوم و چهارم شروع به ثمر دادن مي نمايد.

 

تركيبات شيميايي

از نظر تركيبات شيميايي در دانه هاي قهوه وجود آلكالوئيد كافئين گزارش شده است.در برگها و در ميوه علاوه بركافئين ،آلكالوئيد هاي آدنين،كزانتين ،هايپو كزانتين و همچنين ماده گوانين نيز وجود دارد.
كافئين يك آلكالوئيد متبلور و تلخي است و به فرمول خام C8 H10 N4 O2  كه از قهوه و چاي گرفته مي شود و مدر و محرك است.
آدنين يك آلكا لوئيدي است به فرمول C5 H5 N5 كه از پورين گرفته مي شود و به عنوان قسمتي از اجزاي نوكلئيك اسيد در عضو هايي نظير لوزالمعده و طحال يافت مي شود.
گوانين يك ماده سفيد متبلوري است به فرمول خام كه در كبد و لوزالمعده حيوانات و جانوران نظير ماهي و نظاير آن يافت مي شود و از محصولاتي است كه از تجزيه نوكلئيك اسيد به دست مي آيد.
 

خواص و كاربرد قهوه

چون كافئين براي اشخاص مبتلا به بيماري هاي قلبي و عصبي خوب نيست لذا براي اينكه اين قبيل اشخاص نيز بتوانند از قهوه استفاده كنند و بخورند در بازار نوعي قهوه تهيه مي شود كه مقدار كافئين آن را تا حدود زيادي كاهش مي دهند .اين نوع قهوه را قهوه بدون كافئين كه بهتر است قهوه كم كافئين گفته مي شود مي نامند.مقدار كافئين در اين نوع قهوه ها معمولا نبايد از 5/0 گرم در هر كيلو گرم تجاوز نمايد يعني حداكثر 5 در ده هزار باشد.

برگ قهوه نيز در همان حدود دانه داراي كافئين مي باشد ،لذا از گرد برگ قهوه نيز مانند چاي استفاده كرده و آن را دم نموده و مي خورند و دم كرده برگ قهوه دست كمي از خود قهوه ندارد و خيلي مطبوع و با كيفيت بال مي باشد.قهوه طبق نظر حكماي طب سنتي از نظر طبيعت سرد و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه خوردن دم كرده آن بازكننده گرفتگي ها بوده ومسكن دردها ،غليان خون،مسكن حدت صفرا،سودا و سوزاندن آن مي باشد و اخلاط را رقيق و صاف مي كند،لذا در موارد تبهاي خوني و صفراوي و سوداوي خصوصا در اوايل و بعد از بروز آبله مفيد است و براي يرقان نيز نافع است.قهوه ملين است و مدر و رطوبت ها را خشك مي گند و براي سرفه بلغمي و اكثر انواع سر دردها و چشم دردها و ماليخولياو آنچه كه در اثر غليظ شدن اخلاط به وجود مي آيد مفيد است و براي بواسير نافع است.ضماد آن با عسل براي ترميم عضو ازجاد رفته وانگشت پيچ آن با عسل براي سرفه گرم و تر نافع است.عده اي اط حكماي طب سنتي معتقدند كه براي مبتلايان به جذام نيز نافع است.از نظر مضار آن گفته مي شده كه مانع خواب و دفع ضهوت است،آن را سيه رو كه نام قهوه است- مانع النوم و قاطع الشهوه است.از نظر بي خوابي و ضعيف كردن قواي جنسي عقيده ب اين است كه اگر قهوه خام و سبز خصوصا پوست آن علاوه بر اينكه اين مضار را ندارد در بعضي از مزاجها محرك نيروي جنسي بوده و كمك به هضم غذا نيز مي نمايد.

علت اينكه مرسوم است در يمن كه از موطنهاي قهوه عربي است،قهوه دم كرده سبز بعد از غذا مي خورند همين است كه براي كمك به هضم غذا از آن استعانت مي جويند.روي هم رفته در مورد اينكه قهوه بي خوابي مي آورد يا مضار ديگري دارد،نظر ها متفاوت است چراكه رد بعضي اشخاص اصولا قهوه خوردن موجب بي خوابي نمي شود و ضررهاي ديگر رانيز ندارد و روي هم رفته آنچه كه مسلم است اين است كه برحسب نوع مزاج گرم يا سرد و سن اشخاص و قوي و ضعيف بودن بدن ،معتدل يا كم خوردن و يا اسراف در خوردن قهوه مضار آن متفاوت است و هيچ نوع قانون كلي براي جميع انواع موارد نمي توان بيان داشت.

چون قهوه مضر قلب است لذا براي اشخاصي كه احتياج به خوردن آن دارند مانند موارد حصبه،آبله و نظاير آن ،براي جلو گيري از عوارض قلبي بايد با زعفران خورده شود،يعني زعفران را در حين دم كردن در آن مي ريزندو باهم دم مي كنند.
قهوه سبز را معمولا به صورت خيسانده استفاده مي كنند به اين ترتيب كه در حدود 20 گرم قهوه سبز را در 150 گرم آب سرد خيساندهو پس از 12 ساعت خيساندن ،آن را صاف مي كنند و مي خورند .قهوه بو داده نيز كه دم كردن آن در ايران رايج است احتياجي به توضيح بيشتري ندارد.

به طور كلي قهوه يكي از بهترين محركات است و عمل هضم را سهل مي كند و بدن را در مقابل ناراحتي هاي روحي مقاوم مي سازد.به عنوان تب بر بويژه در تبهاي نوبه اي موثر است.در مسموميت از ترياك و فرآورده هاي ترياك و ساير مواد مخدر ،استعمال قهوه آثار نيكو مي گذارد.و حالت چرت و خواب مسمومين را از بين مي برد.در رفع سياه سرفه ،وبا ،گليكوزوري (يا وجود قند در ادرار )و همچنين در موارد آلبو مينوريا وجود آلبومين در ادرار مفيد است .در اختلالات روده اي بخصوص در موارد اختناق روده آثار مفيد دارد. قهوه يكي از پادزهرها در قبال آئكالوئيدها مي باشد.شايد اين به دليل خاصيت ضد خواب آن است.دانه ها يبوداده قهوه ضدعفوني كنندهو زايل كننده بو مي باشد.گرد دانه قهوه كوبيده براي معالجه سوختگي از آتشو آب نافع است.جوشانده دانه هاي خام و بونداده قهوه براي معالجه ناراحتي هاي مثانه و قولنج مثانه و كليه مفيد است.

خوردن دانه هاي خام و نارس قهوه براي رفع ميگرن يا همي كرنيا و تبهاي نوبه اي تجويز مي شود.
از نظر خاستگاه قهوه معروف است كه درخت قهوه بومي حبشهو ازآن ديار برخاشته است.گفته مي شود كه شهرت و خواص قهوه مرهون چوپاني استدر حين چراندن گوسفندانش روزي مشاهده مي نمايد كه گوسفندان پس از خوردن دانه هاي ميوه قهوه فعاليتو نشاط خاصي يافته اند و انتشار داستان ماشهدات اين چوپان سر آغاز شهوت خواص دانه هاي قهوه شده است.

قهوه از اول قرن پانزدهم به ساير مناطق مشرق زمين رفته و معروف است كه اولين قهوه خانه ها در شهر مكه در اوايل قرن شانزدهم ميلادي ايجاد و افتتاح شده وپس از آن مصرف آن بتدريج به اروپا نيز وارد ومعمول گرديد ودر سال 1654 اولين قهوه خانه در شهر مارسي فرانسه داير گرديده و پس از آن بتدريجدر تمام اروپا وساير مناطق عالم منتشر ومعمول شده است .
 

انواع قهوه هاي توليدي

1- BRAZILIAN: طعم ملايمي دارد- از گونه عربيكا ميباشد. در برزيل كشت ميشود.

2- COLUMBIAN: از گونه عربيكا ميباشد- طعم تند و كمي ترش دارد. در كـلمبيا كشت ميشود.

3- GAVA: در اندونزي كشت ميشود- از گونه عربيكا ميباشد.

4- JAMAICA: در جامائيكا كشت شده و غليظ و ترش مزه است.

5- AFRICAN: در اتيوپي، كنيا و تانزانيا توليد ميشود.

6- MOCCA: در يمن توليد ميشود و از گونه عربيكا ميباشد. ترش و تند ميباشد.

7- TURKISH: بر خلاف نامش در اندونزي، سنگاپور و مالزي كشت مي گردد.
 

مراحل فراوري قهوه

دانـه هـاي قهوه در واقع دانـه هاي مـيوه گـيـلاس مانــندي مي بـاشــد كـه COFFEE SHERIES نــام دارد. ايــن مـيـوه هنگامي كه ميرسد قرمز رنگ ميـــگردد. روند فراوري قهوه به دو شيوه تر و خشك انجام ميپذيرد.

روش خشك: ميوه قهوه را پس از چيدن روي سطح زمين پخش ميكنند تا زير آفتاب خشك گردد سپس در فواصل معين آن را زيرو رو مي كنـنـد. تا 7 الي 10 روز. تا زماني كه رطوبت آنها به 11 درصد كاهش يـابــد- در ايــن زمــان پوسته خارجي ميوه قهوه، قهوه اي رنگ ميگردد.

روش تر: مغز ميوه قهوه پس از 24 ساعت از چيدن از دانه هاي آن جدا ميگردد. سپس دانـه ها به مدت 12 الــي 28 ساعــت درون تـانـك تـخـمـير ريـخـتـه شده كه در اين مدت آنـــزيمهاي طبيعي لايه اي كه دانه ها را احاطه كرده را سست كرده و از دانــه هـــا جــدا مي گردد. سپس دانه ها در معرض آفتاب قرار داده شده و يا درون خشك كنهاي صنعتي ريخته شده تا خشك گردند. بعد از ان دانه هاي قهوه بر اساس اندازه و جــرمشان درجه بندي و سوا ميشوند.
قـهــوه بــصــورت خـام صادر مي گـردد كـه بـه قـهـوه سـبـز (GREEN COFFEE) مشهور ميباشد. اما طعـم واقعي قهوه زمان بو دادن (ROASTING) نمايان ميگردد. دانه هاي قهوه درون چـليكهاي چرخنده ريخته مي شود و در درجه حرارت288 درجه سانتي گراد حرارت مي بــينند. پس از 8 دقيقه حرارت دادن دانه هاي قوه شروع به تركيدن ميكنند (مانند ذرت بو داده) و اندازه آنها به 2 برابر اندازه اوليشان افزايش مي يـابد. سـپـس روغـن آنها خارج شــده و قهوه اي رنگ ميگردند. روغن دانه هاي قهوه (COFFEE ESSENCE=CAFEOL ) نام دارد. در واقــع ميزان بو دادن قهوه تعيين كننده طعم و رنگ قهوه است.
 

 

مدت زمان بو دادن

1- 7 دقيقه: بو دادن ملايم: AMERICAN ROAST.

2- 9 الي 11 دقيقه: بو دادن متوسط: CITY ROAST.

3- 12 الي 13 دقيقه: بو دادن تا حد تيره: FRENCH ROAST.

4- 14 دقيقه: تيره ترين حالت: ESPERESSO ROAST.

درجه بندي دقيق تر بودان، واژه هاي و اصلاحات مربوط به قهوه، روشهاي دم كردن...
 

درجه بندي دقيق تر بو دادگي قهوه

1- CINNAMON: ياهمان دارچيني-رنگ دانه ها قهوه اي روشن بوده وسطح آنها خشك ميباشد طعم ترش دارند.

2- LIGHT CITY: قهوه اي روشن مـتـوسـط كــه بيشتر در آمريكا مصرف ميگردد.

3- CITY MEDIUM: قهوه اي متوسط كه بيشتر در آمريكا و كانادا مصرف ميشود.

4- FULL CITY: قـهـوه اي تـيـــره مـتوسط- سطح آن اندكي روغني است- طـعـم تـلخ و شيرين.

5- FRENCH: سطح براق و روغني- ترشي اندك و قهوه اي تيره. طعم تلخ و شيرين.

6- ESPRESSO: قهوه اي تيره- سطح روغني- طعم كاراملي و بدون ترشي.

7- ITALIAN=DARK FRENCH: بـسـيـار درخـشـنـده و روغـنـي- ترشي بسيار اندك- قهوه اي خيلي تيره.

8- SPANISH: سياه رنگ- طعم زغالي- بسيار روغني.
 

نكاتي در رابطه با استفاده و نگهداري از قهوه

قهوه يا بصورت آسياب شده عرضه مي گردد و يا بصورت دانه هاي آسياب نشده. شــما مي توانيد تـوسط آسيــاب كنـنده هاي ويژه قهوه، دانه هاي قهوه را آسـيـاب كنيد. بــايد بـدانــيد كه بهتر است خودتان قهوه را آسيب كنيد و بهتر اسـت كـه تـنـهـا در زمـانـي كـه مـي خـواهيد قهوه را دم كنيد اقدام به آسياب كرده قهوه كنيد زيـرا قـهـوه آسـيـاب شـده بسرعت طعم و رايحه خود را از دست مي دهـد. قهوه را در يخچال قرار ندهيد زيــرا قهوه بوي طعم غذاهاي ديگر را به خود جذب مي كـنـد. قـــهوه را بايد در يك ظرف در بسته در مكاني خشك و دور از نور، حرارت و رطوبت نگاهداري كرد. عـوامـــلي كه در كيفيت قهوه دم كرده موثر ميباشد عبارتند از:
1- كيفيت آب: از آب سرد،با املاح كم و تازه استفاده كنيد.
2- كيفيت و تازگي خود قهوه.
3- آسياب قهوه.
4- نسبت آب به قهوه.
5- تميزي قهوه جوش و يا ديگر لوازم دم كردن قهوه.
معمولا قهوه هاي موجود در بازار مخلوط مي بــاشنـــد. يعني مخلوطي از گونه عربيكا و روبوستا كه به آنها مخلوط يا BLEND ميگويند.
 

روشهاي دم كردن و تهيه قهوه

1- DRIP: در اين روش آب نــزديك به جوش را روي فيلتري كه پودر قهوه در آن ريخته شده ميريزند و در زير فيلتر قهوه تهيه مي شود. انـدازه پودر قهوه در اين روش بايد به اندازه دانه هاي شكر باشد.

2- FRENCH PRESS=PLUNGER=BODUM=CAFETIERE: دراين روش پــودر قهـوه كه بايد تقريبا درشت باشد، درون ليوان استوانه اي شـكــل ريخته مي شود. سپس آب داغ روي آن ريخته شده و مي گذارند 3 الي5 دقيقه خيس بخورد. سپس توسط پيستوني كه مجهز به فيلتر اســت پودر قهوه را به سمت پايين فشار داده و از قهوه جدا مي كنند.

3- COLD WATER: در اين روش پـودر قـهـوه كـه بـــايد درشت باشد درون ظرف ريخته شده و به آن آب سرد اضافه مي كـننـد و ميگذارند تا يك شب خيس بخورد سپس توسط فيلتر پـودر را جدا ميكنند كه نتيجه آن يك قهوه غليظ ميباشد كــه ترشي آن
بسيار اندك است. به اين روش TODDY نيز ميگويند.

نوشيدنيهاي قهوه

1- ESPRESSO: يــك اونس آب با درجه حرارت 88 تـــا 92 درجه سانتيـگراد كه 6 تا 9 گرم قهوه مخصوص اسپرسو و كاملا آسياب شده درون آن به مدت 18 الي 25 ثـانيه دم
كــشيده باشد اسپرسو ناميده ميگردد. معمولا اين اندازه از اسـپرسو يــك شات (SHOT) ناميده مي شـود. انــواع مختلف اسپرسو به قرار زير ميباشد:

2- AMERICANO: هنگاميكه يك شات اسپرسو با آب داغ رقيق ميگردد امريكانو ناميده ميشود.

3- CORRETTO: به اسپرسو همراه با اندكي كنياك كورتو ناميده ميشود.

4- ROMANO: اسپروسويي كه با ليمو سرو ميگردد رومانو ناميده ميشود.

5- DOPPIO: به اسپرسو دوبل (دو شات) دوپيو ميگويند.

6- LUNGO: يك و نيم اونس آب در 7 گرم پودر قهوه زمان دم شدن افزايش مي يـــــابـــد 25 الي 40 ثانيه= رقيقتر بوده اما حاوي كافئين بيشتري به اسپرسو معمولي ميباشد.

7- RISTRETTO: مقدار 0.75 اونس آب در 7 گـرم پـودر قـهوه زمان دم كـردن كاهـش 18 الي 20 ثانيه: غليظ تر بوده اما كافئين آن كمتر از اسپرسو معمولي ميباشد.

8- MACCHIATO8: اسپرسويي كه سطح آن شير كف كرده (فوم شير) قرار داده شـده است.

9- ICED ESPRESSO: دو شات اسپرسو + همراه با يخ خرد شده.

10- ESPRESSO BREVE: يك شات اسپرسو + نسبت 50 به 50 با شير.

11- ESPRESSO CON PANNA: يك شات اسپرسو كه روي آن يك تـوده خامه زده شده(حجيم شده) قرار داده ميشود.

12- GRANITA: اسپرسو يخ زده همرا با شكر گرانيتا نام دارد.

13- CAPPUCCINO: نوشيدنـي كـه 3/1 آن از اسپرسو، 3/1 شيـــر داغ و 3/1 شيـر كـــف كرده هــمراه با رويه پودر كاكائو و يا دارچين كاپوچينو ناميده ميشود.

14- MOCHACCINO: يك شات اسپرسو + شكلات مايع و يا پودر كاكائو + شـير داغ با رويه شير كف كرده.

15- ICED CAPPUCCINO: يك شات اسپرسو + يخ خرد شده + شير سرد با رويه شير كف كرده.

16- AFFOGATTO: بستني + يك شات اسپرسو.

17- NIENTA: كاپوچيينو بدون كافئين + شير بدون چربي.

18- LATTECINO: يك شات اسپرسو + شير داغ با يك سانت رويه شير كف كرده.

19- RAPPACCINO: يك شات اسپرسو + بستني + اندكي شير و يخ.

20- GOCCIATO: يك شات اسپرسو + كاپوچينو كف كرده.

21- FRAPPUCCINO=FRAP: يك شات اسپرسـو + شــير + شكر + يخ (هـمــان ICED CAPPUCCINO)

22- CAFE LATTE: شيـري تـر از كـاپـوچـيـنــو. يـك بـخش اسـپـرسـو + 5 بـخـش شـير داغ بـا رويه شيـــر كف كرده+ برخي اوقات چاشني بادام و فندق.

23- CAFE AU LATTE: جاي اسپرسو از قـهـوه جوشيده استفاده شده + شير جوشيده.

24- CAFE MOCHA: يك بخش اسپرسو + يك بخش شكلات مايع + 2 الي 3 قسـمــت شير كف كرده با رويه خامه زده شده.

25- CAFE CREME: يك شات اسپرسو+يك اونس خامه زده شده.

26- CAFE FREDDO: يك بخش اسپرسو + شير سرد با رويـه شيـر كـف كـرده كـه در آن يخ ريخته و شديدا تكان ميدهند.
27- CAFE AMARETTO: كافه لاته + شربت بادام.

28- CAFE NOIR: قهوه بدون شير و خامه.
 

اثرات کافئین

با وجودي كه كافئين، جزء جدانشدني نوشيدني‌هاي مطبوعي مانند چاي، قهوه و نوشابه است اما همچنان ابهامات زيادي در مورد آن وجود دارد.

مصرف مداوم كافئين مي‌تواند باعث وابستگي فيزيكي فرد به كافئين شود اما منجر به اعتياد نمي‌شود.
كافئين خواب را مي‌پراند

كافئين، عملكرد نوعي پيام‌رسان شيميايي (نوروترانسميتر) به‌نام آدنوزين را مهار مي‌كند. آدنوزين باعث القاء خواب در فرد مي‌شود و به همين دليل، مصرف كافئين خواب را از سر شما مي‌پراند. علاوه بر اين، كافئين با كاهش زمان عكس‌العمل و افزايش توانايي تمركز بر روي يك موضوع خاص، هوشياري شما را بيشتر مي‌كند. به تازگي پژوهشگران دانشگاه هاروارد در بررسي‌هاي خود بر روي افرادي كه براي مدتي از خواب محروم شده بودند، دريافتند كه مصرف تنها 20 ميلي‌گرم كافئين (كه در60 گرم قهوه وجود دارد) باعث مي‌شود كه آنها در تست‌هاي شناختي نتايج بهتري كسب كنند.
 

ارتباط كافئين با اضطراب

اكثر متخصصان با اين موضوع موافقند كه مصرف كافئين در اول صبح مشكلي ايجاد نمي‌كند مگر اينكه بخواهيد دائم مصرف آن را ادامه دهيد. به تازگي پژوهشگران انگليسي نشان داده‌اند كه مصرف 200 ميلي‌گرم كافئين (تقريبا معادل 2/5 فنجان قهوه) باعث افزايش استرس افراد و كاهش اعتماد به نفس آنها در برخورد با وضعيت‌هاي مختلف مي‌شود. علاوه بر اين، مطالعات ديگر نشان داده‌اند كه مصرف كافئين باعث افزايش تدريجي فشارخون و تشديد اضطراب مي‌شود. اين وضعيت به ويژه در افرادي كه دچار اختلالات اضطرابي هستند و نيز بيماران قلبي كه داروهاي گروه <مهاركننده‌هاي بتا( >مثل ايندرال يا همان پروپرانولول) را مصرف مي‌كنند، اهميت بيشتري دارد، زيرا كافئين تاثير اين داروها را از بين مي‌برد. از طرف ديگر، كافئين قادر است بيش از هفت ساعت در بدن باقي بماند و به همين دليل منجر به ايجاد اختلالات اضطرابي در افراد مستعد مي‌شود. اگر شما شب‌ها مشكل خواب داريد، به مقدار كافئين مصرفي خود بيشتر توجه كنيد و سعي كنيد مقدار آن را تا 300 ميلي‌گرم در روز يا حتي كمتر كاهش دهيد. علاوه بر اين، توصيه مي‌كنيم از مصرف كافئين پس از ساعت 3 بعد از ظهر اجتناب كنيد تا دچار بي‌خوابي نشويد.

 

ورزشكاران كافئين بخورند

كافئين در ورزشكاران حرفه‌اي اثرات هورمون آدرنالين را تشديد مي‌كند، ولي در ورزشكاران معمولي تاثيرات خوبي دارد. به همين دليل، توصيه مي‌كنند كه ورزشكاران حدود يك ساعت قبل از ورزش، يك فنجان بزرگ قهوه را مصرف كنند كه تقريبا معادل 100 ميلي‌گرم كافئين دارد. البته بايد مراقب ضربان قلب خود در طي ورزش باشيد.

رابطه قهوه با چاقي

برخي از نوشيدني‌هاي كافئين‌دار بر تلاش شما براي كاهش وزنتان، تاثيرات منفي دارند. نتايج يك مطالعه جديد نشان داده است زناني كه نوشيدني‌هاي كافئين‌دار مصرف مي‌كنند، روزانه 206 كالري بيشتر از بقيه انرژي دريافت مي‌كنند. براي حل اين مشكل مي‌توانيد به هنگام مصرف قهوه از شيرهاي كم‌چرب يا شير سويا به‌جاي شير پرچرب استفاده كنيد. در ضمن به تدريج مصرف شكر را هم كاهش دهيد، چرا كه هر قاشق شكر 50 كالري اضافي به بدن شما مي‌رساند. اصولا توصيه مي‌كنيم كالري، هر چه در روز مي‌خوريد را محاسبه كنيد و جمع بزنيد تا كالري بيش از حد به بدن شما نرسد و چاق نشويد.

كافئين به‌عنوان مسكن

كافئين يك تنگ كننده عروق است، بنابراين مي‌تواند عروق گشاد شده را (كه عامل اصلي ايجاد اغلب سردردها هستند) به اندازه طبيعيشان بازگرداند؛ به همين دليل در ساخت برخي از مسكن‌ها از كافئين استفاده مي‌شود و در ضمن كافئين مي‌تواند در بهبود بعضي از انواع سردردهاي ميگرني هم موثر باشد. حتي برخي متخصصان معتقدند كه يك عامل شروع حملات ميگرني، نوسان سطح كافئين در بدن است‌. تحقيقات نشان داده است كه كافئين مي‌تواند اثر آسپرين و استامينوفن را تا 40 درصد افزايش دهد.

وابستگي به كافئين

مصرف مداوم كافئين مي‌تواند باعث وابستگي فيزيكي فرد به كافئين شود اما منجر به اعتياد نمي‌شود. به همين دليل اگر شما دائما قهوه مصرف كنيد، يك روز كه قهوه نمي‌خوريد دچارسردرد مي‌شويد. ساير علائم كه به‌دنبال 12 تا 24 ساعت عدم مصرف كافئين ايجاد مي‌شوند، عبارتند از: تحريك‌پذيري، اختلال در تمركز، خستگي و حتي تهوع و استفراغ و دردها يا گرفتگي‌هاي عضلاني. به‌طور كلي علائم محروميت از كافئين در كساني ديده مي‌شود كه مقادير زيادي از اين ماده را در روز مصرف مي‌كنند. هر چند بروز اين علائم در افرادي كه تنها 100 گرم كافئين در روز دريافت مي‌كرده‌اند هم ديده شده است. اگر شما قصد داريد مقدار كافئين مصرفي خود را كاهش دهيد، توصيه مي‌كنيم به تدريج و در هر هفته 10 درصد مصرف خود را كم كنيد تا عوارض آن در شما ايجاد نشود.

پيشگيري از بيماري‌ها

تا به حال ثابت نشده كه كافئين به تنهايي مي‌تواند از ابتلا به بيماري‌هاي مزمن جلوگيري كند ولي بسياري از نوشيدني‌هاي حاوي كافئين، چنين اثراتي دارند. به گفته محققان، مواد آنتي‌اكسيدان موجود در يك ليوان چاي سبز يا سياه، اثرات بهتري از ميوه‌ و سبزيجات در برابر راديكال‌هاي‌آزاد‌دارند. راديكال‌هاي آزاد مواد مضري هستند كه در اثر واكنش‌هاي شيميايي درون بدن ايجاد مي‌شوند و سرطان‌زايي آنها به اثبات رسيده است. تحقيقات نشان داده است كه نوشيدن چاي سياه باعث كاهش خطر ابتلا به حمله قلبي يا سكته مغزي مي‌شود و مصرف چاي سبز و سفيد هم خطر ابتلا به سرطان را كاهش مي‌دهند. مطالعات متعدد نشان داده‌اند كه قهوه هم همان اثرات مفيد چاي را دارد. طبق مطالعه‌اي كه نتيجه آن در مجله انجمن پزشكي امريكا (جاما)‌ به چاپ رسيده، مصرف قهوه باعث افزايش حساسيت بدن به انسولين و در نتيجه كاهش خطر ابتلا به ديابت نوع 2 مي‌شود. تحقيقات ديگر هم حاكي از اين هستند كه ميزان ابتلا به بيماري پاركينسون و سرطان روده بزرگ در افراد مصرف كننده كافئين، كمتر است.
 

قهوه و بيماري‌ قلبي

در مورد ارتباط بين مصرف قهوه و ابتلا به بيماري‌هاي قلبي ابهاماتي وجود دارد. برخي پژوهشگران معتقدند كه بين مصرف قهوه و ابتلا به فشارخون بالا رابطه اي وجود دارد اما اين ارتباط تنها در جوانان سياهپوست اثبات شده است. با اين وجود تحقيقات اخير نشان داده‌اند كه بين مصرف قهوه و كاهش انعطاف‌پذيري عروق ارتباطي وجود دارد. كاهش انعطاف‌پذيري عروق از عوامل خطر مهم در ابتلا به بيماري‌هاي قلبي است.
از سوي ديگر شواهد محكمي در مورد ارتباط مصرف‌ قهوه با پوكي استخوان وجود ندارد. اگر چه كافئين باعث مي‌شود كلسيم بيشتري از طريق ادرار دفع شود، ولي مقدار اندك كلسيم دفع شده با افزودن 2 قاشق شير به قهوه قابل جبران است. مورد ديگر مربوط به مصرف‌ قهوه در خانم‌هاي باردار است. در گذشته به خانم‌هاي باردار توصيه مي‌شد براي كاهش خطر نقايص جنيني، از مصرف كافئين خودداري كنند ولي امروزه معلوم شده است كه حتي مصرف بيش از 200 ميلي‌گرم كافئين در روز، بعيد است خطري براي جنين آنها داشته باشد

مضرات کافئین

با آنكه خو گرفتن به عادات بد آسان ميباشد اما ترك كردن آنها دشــوار است. مـصرف كـافئـين يـكي از آن عـادات بــد ميباشد كه آهسته اما پيوسته بدرون سيستم بـدن شما
نفوذ ميكند. با يك فنـجان قـهوه شـروع ميكنيد سـپس يـك فـنـجان قــهوه به 2و 3 و ..فنجان تبديل شـده و بـه هـميـن ترتيب تبديل به يك اعتياد ميگردد. اگر تصور مي كـنـيـد كـه منظور از كافئين تنها قهوه ميباشد با آنكه غلظت كافئـيــن در قهوه زياد است اما كافئين در اقلام زير نيز وجود دارد:

1- چاي

2-كاكائو و شير كاكائو

3-شكلات و كيكهاي شكلاتي

4-نوشابه هاي غير الكلي مانند كوكاكولا و پپسي.

آيا ميدانستيد كه كافئين قادر است سيستم بدن شما را ويران كند؟

1- فشار خون: اين مطلب ممكن است شما را شوكه كند اما در واقع ظـرف 2 سـاعـت پس از مصرف كافئين بهر شكل فـشار خون بالا رفته و تقريبا تا 3 ساعت پايين نمي آيد. و اگر عادت داريد كه هر 4-3 ساعت يكبار قهوه بنوشيد بنابراين فشار خون شما همواره بالا ميباشد! اكنون بايد متوجه شده باشيد كه چرا دائما مظطرب و عصبي هستيد.

2- سيستم عصبي: هنگامي كه شما كافئين مصرف مي كنيد انـرژي فراواني بسمت مغز شما سرازير ميگردد بنابراين احساس بيداري، طراوت و انرژي سرشار مي كنيد. اما همچنـين احـساسات نـاخـوشايـنـدي را نـيـز در كـنـار آنـها تجربه خواهيد كرد كه شامل: بي قراري، حساس بودن، بي خوابي ، اضطراب و عصبي بودن مي باشند.

3- قلب: فشار خون بالا قطعا بروي عملكرد قلب تاثير مي گذارد. ثـابـت شـده اسـت كه افرادي كه روزانه 6 فنجان قهوه مينوشند 2 برابر بيشتر در معرض سكته قلبي قرار دارند. انتخاب با شماست!

4- سيستم گوارش: كافئين سـوء هـاضـمه و زخم معده را افزايش مي دهد. بـنابرايـن بار ديگر كه دچار سوزش معده شديد تـعداد فنـجـان چـاي و يا قهوه اي كه نوشيده ايد را بخاطر بياوريد!

5- الگوي خواب: آيا يكي از دلايلي كه شما قهوه مي خـوريد دور كردن خواب و بيداري نميباشد؟ شما مي خواهيد مدت بيشتري را بيدار بمانيد تا كـارهـاي نيمه تمام و عقب افـتاده خود را به پايان برسانيد. اما در حقيقت شما درخـواهيد يـافـت زمـانـي كـه واقـعـا ميخواهيد بخواب برويد نيز قادر به انجام آن نميباشيد. اين نتيجه عمل كافئين است كــه در تمام جريان خون شما جريان يافته است.
 

آماده ايد آن را ترك كنيد؟
همانند ديگر اعتيادها ترك آسان نمي باشد. شـما ممـكن اسـت دچـار عـلائم محروميت مانند سردرد و بي حالي گرديد و هوس كنيد دوباره قهوه بنوشيد ويا زودرنج و كـج خـلق شويد. راه حـل آن اسـت كـه ذهـن خـود را از قـهوه منحرف كرده و سرگرم فعاليت ديگري گردانيد. مثلا براي دويدن به پارك برويد و يا ورزش كنيد. انـتظار مـعـجزه نداشته باشيد به خودتان زمان بدهيد و اعتقاد راسخ خود را ازدست نداده و تسليم نگرديد.
 

قهوه به عنوان تحرك زايي مغز

كافئين ماده اي است كه كفايت وقدرت كار مغز انسان را افزايش مي دهد ، اين نظري است كه مورد قبول وتأييد جوديت و ورتمن ، دانشمند محقق در آثار تحرك زايي غذا ها در دانشگاه ام – آي – تي ، مي باشد اين كه خوردن قهوه به مقدار معمول روزانه چقدر در افزايش قدرت كار مغز اثر مي گذارد سوالي است كه تحقيقات دكتر هاريس ليبر من دانشمند روان شناس درگروه دانشگاهي مغز وعلوم عقلي در ام – آي – تي –به آن پاسخ مي دهد .

براي آنكه آثار قهوه خوردن معمولي اشخاص يعني مثلا هر صبح يك فنجان قهوه ، در كار مغز بررسي پود ،دكتر ليبر من كپسول هايي با ظرفيت هاي مختلف محتوي 32 و 64 و128 و256 ميلي گرم كافئين تهيه و هر روز به گروهي از مردان كه براي آزمايش داو طلب شده بودند داد كه بخورند.

(32 ميلي گرم كافئين مقدار ي است كهمعمولا در يك بطري نوشابه كولا و يا يك فنجان با ظرفيت 150 گرم چاي وجود دارد،و 64 ميلي گرم مقدار كافئيني است كه در 150 گرم قهوه رقيق تجارتي كه به اينستنت كافي معروف است وجود دارد،و 128 ميلي گرم مقدار كافئيني است كه در يك فنجان با ظرفيت 150 گرم قهوه كا با رئوش معمولي در خانه درست مي شود وجود داردو 256 ميلي گرم مقدار كافئيني است كه در 1 ليوان به ظرفيت 300 گرم قهوه كه در خانه معمولا تهيه مي شود وجود دارد.)

صبح هر رو،هر يك از افراد داوطلب پس از 12 ساعت چيزي نخوردن يك صبح ناشتا اين كپسول ها را مي خورند و كمي بعد از آنها آزمايش هوشياري بعمل مي آمد و مدت زماني كه براي جوا بدادن به هر سوال صرف مي كردندو دقت در پاسخ گويي وتمركز و تيزي درك ،و صحت جوابها هم اندازه گيري مي شد.روز بعد به همه آنها كپسولهايي كاملا شبيه كپسولهاي روز پيش ولي به جاي كافئين محتوي پلاسبو (ماده بي اثر)داده مي شد كه البته خود انها نمي دانستند كه كپسولهايي با محتواي متفاوتي مي خورند، سپس مجداد از آنها تست بعمل مي آمد ،نتيجه بسيار هيجان آنگيز بود ،قهوه در تك تك هر يك از تست هاي مغزي اثرش را نشان مي دهد، حتي در مورد اشخاصي كه از كپسولهاي صبحانه با حداقل ظرفيت (32 ميلي گرم ) خورده بودند اثر كرده بود. نتيجه آزمايش را دكتر و ورتمن چنين تفسير مي كنند« اثر تحر كزايي كافئين روي مغز و اعصاب محسوسا موجب تفكر سريعتر ،واكنش سريعتر ، هوشياري بيشتر و دقت بيشتر در پاسخگويي شده است.از اين آزمايشها چنين بر مي آيد،اعم از اينكه داوطلبها معمولا هيچ عادت به خوردن قهوه ندارند و يا كمي قهوه مي خورند يا زياد قهوه مي خورند،تاثير كافئين ردنيرومند كردن فعاليت مغزي آنها يكسان است.در آزمايش ديگري كه دكتر ليبرمن به عمل آورده ،نشان داده شده است كه كافئين قدرت و مقاومت شخص را در رانندگي افزايش مي دهد.
 

كافئين ماده اي كه انسان را سر حال مي آورد

كافئين در برخي افراد فرحزا مي باشد و واقعيت اين است كه طي قرنها اغلب مردم از نوشابه هاي كافئين دار نظير قهوه و چاي براي رفع افسردگي هاي ملايم استفاده مي كردند. با انجام تحقيقات جديد علمي محققان كشف كرده اند كه قهوه چطور مي تواند شيمي مغز را بنحوي تغيير دهد كه كافئين به صورت ماده ضد افسردگي شبيه داروهاي تجارتي ضد افسردگي موثر واقع شود.

دانشمندان ومحققان جانس هاپكينز و موسسه كارولينسكا در استكهلم دريافته اند كه مولكول كافئين مي تواند وارد سلولهاي مغز شده و مانع قعاليت يك عصب انتقال كه عامل قطع مواد شيميايي افزايش سر حال بودن است ،بشود.و به تعبير فني ديگر كافئين سلو لها را گول ميزند زيرا مولكولهاي كافئين از نظر شكل خيلي شبيه عصب انتقال طبيعي است.و به اين ترتيب كافئين با جابه جا كردن مواد شيميايي رفع افسردگي و ايجاد فرح در مغز فعال شوند و باعث سرحال آمدن و نشاط شخص گردند.در برخي اشخاص حتي يك فنجان قهوه ممكن است تبسمي در لبهاي شخص و ظاهر سازد و شخص را لااقل براي دو ساعت سرحال بياورد. با توضيح بالا به نظر مي رسد كه كافئين و طبعا قهوه كه داراي كافئين است مي تواند يك ماده خوراكي ضد افسردگي سالم نيرومند باشد.

كافئين عامل سريع اتاثير است زيرا سريعا جذب مي شود و ظرف 5 دقيقه پس از مصرف در مايع نسوج وارد شده و به آساني داخل سلولهاي مغز شده وظرف حدود نيم ساعت در سطح حداكثر در خون ظاهر شود و از لحظه اي كه كافئين در بالاترين سطح در تركيب خون وارد شد پس از 6-3 ساعتو نصف آن و پس از 6-3 ساعت ديگر ربع آن ته نشين مي شود.به طور كلي عملا تمام كافئين جذب مي شود و شايد فقط حدود يك درصد آن دفع شود.

قهوه براي سرحال آوردن اشخاص سالخورده بخصوص پس از صبحانه

بعضي اشخاص سالخورده پس از خوردن غذا احساس ضعف و يا سرگيجه ميكنند واين حالت بخصوص پس از خوردن پبحانه بيشتر رخ مي دهد ،زيرا سيستم اعصاب اتونوميك آنها فعاليت سريعي براي تنظيم فشار خون آنها شبيه موقعي كه جوان بودند ندارد.سيتم اعصاب اتونوميك قسمتي از سيستم اعصاب است كه وظيفه ان اداره و كنترل فعاليتهاي غير ارادي بدن مي باشد.

براي اصلاح حالت فوق كه ناشي از نوعي تنبلي سيستم اعصاب اتونوميك است گروهي از پزشكان دانشكده پزشكي دانشگاه و اندر بلت توصيه مي كنند كه دو فنجان بزرگ قهوه كه داراي 250 ميلي گرم كافئين است با صبحانه بخورند.در آزمايشي كه در مورد بيماران ساخورده اي كه مبتلا به اين ناراحتي هستند به عمل آمد ،كافئين كه با دو فنجان قهوه خورده بودند موجب شد كه فشار خون آنها به قدر كافي بالا نگه داشته شود تا جريان گردش خون را به طور طبيعي حفظ نمايد و مانع از سرگيجه شده و تعدل بدن را نيز حفظ نمايد ،ولي در عين حال محققان ملاحظه كردند در مواردي كه براي اصلاح اين حالت صبح قهوه مصرف مي شود در بقيه مدت روز ديگر نبايد قهوه يا كافئين خورده شود ،زيرا مقدار زيادي كافئين ممكن است اثرش را ضعيف كند. پزشكان توصيه مي كنند كه قهوه اگر قبل از غذا خورده شود بهتر است.
 

 

قهوه تنفس را بهبود مي بخشد

تحقيقات علمي جديد در كانادا نشان مي دهد كه قهوه غليظ اثر درماني خوبي براي بيماري آسم دارد.كافئين موجود در قهوه لوله هاي برونشها را باز و گشاد كرده و تنفس بيماران مبتلا به آسم را آسان مي سازد .طبق پژوهشهايي كه در مورد كودكان و بزرگسالان مبتلا به آسم شده است اگر دو ليوان متوسط (هر ليوان 240 گرم) قهوه غليظ خورده شود ،ظرف يكي دو ساعت حمله آسمي را بر طرف مي سازد و تا 6 ساعت هم اثرش باقي مي ماند.قهوه در سالهاي 1800 از داروهاي معجزه گر قرن براي بيماران مبتلا به آم بود.ولي پس از مدتي 1921 جايش را به تئوفيلين داد كه در حال حاضر داروي تجارتي صناعي معمول براي كاهش حمله هاي آسمي است،در تحقيقات جديدي كه محققان دانشگاه ماني توبا براي مقايسه آثار تئوفيلين و كافئين كه هر دو داراي خواص و ساختمان شيميايي مشابهي هستند،به عمل آوردند و در مجله پزشكي نيو انگلند گزارش شده است ،چنين نتيجه گرفته شده كه كافئين از نظر باز كردن و گشاد كردن لوله هاي برونشها و تسهيل تنفس در بيماران جوان مبتلا به آسم عينا مانند تئوفيلين عمل مي كند حقيقت اين است كه كافئين در بدن شكسته شدهو به تركيبات شيميايي ديگري تبديل مي شود كه شامل تئوفيلين مي باشند.

به علاوه طبق نظر فليپ پاپيرو از مركز تحقيقات پزشكي آلباني در نيويورك ،كافئين ممكن است داروي مفيدي براي بماران تب يونجه باشد. دكتر شاپيرو براي اينكه آلرژي آب ريزش بيني خود را كه شبيه به تب يونجه است معالجه كند ،مدت 16 روز قرصهاي كافئين و يا پلاسبو مي خورند ،قرصها مشخص بودند كه كدام كافئينو كدام پلاسبو است و همچنين نمي دانست كه در هر روز كدام يك را خورده است.روزي كه او قرص كافئين كه معادل دو فنجان قهوه غليظ بود مي خورد فقط يكي دو عطسه خيلي كم ناراحتي خارش داشت ولي روزي كه پلاسبو خورده بود 27 عطه داشت. كافئين همچنين تنفس را با كاهش خستگي عضلات تنفسي تسهيل مي كند،بنابراين به نظر مي رسد كه قهوه داروي خوبي براي اشخاصي كه اشكال نفس كشيدن دارند،مي باشد و بخصوص براي اشخاصي كه مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريه هستند مفيد است. محققان دامنشگاه كيس وسترن رزرو دريافتهاند كه كافئين موجود در سه فنجان بزرگ قهوه غليظ (حدود 600 ميلي گرگ) تنفس مردها و زنها را خيلي تسهيل و طلاني تر كرده است.

قهوه و سرطان

برخلاف نگراني مردم داير به اينكه قهوه ممكن است سرطانزا باشد ،بويژه سرطان لورالمعده و مثانه ،تحقيقات جديد نشان مي دهد كه قهوه از اين اتهام مبراست.آزمايشهاي لابراتواري نشان مي دهد كه مواد شيميايي موجود در قهوه حتي از سرطان جلوگيري ميكند.تحقيقات متعددي در ژاپن ،نروژو آمريكاي شمالي قهوه را از اتهام سرطانزايي بخصوص سرطان لوزالمعده مبرا نشان مي دهند.و واقعيت اين است كه تحقيقات نشان مي دهد كه خوردن قهوه ممكن است از سرطان كولون بخصوص در مورد اشخاصي كه غذا هاي پر چربي مي خورند ،جلوگيري كند.دكتر لي واتن برگ و همكارانش در دانشگاه مي نزوتا در تحقيقات خود دريافته اند كه دانه هاي قهوه سبز نارس در تستهاي آزمايشگاهي به ميزان زيادي در متوقف كردن سرطان در جانوران آزمايشگاهي موثر بوده است.و دكتر هانس استيچ ،كارشناس سرطان كانادايي ،نيز اين موضوع را تاييد مي نمايد و معتقد است كه قهوه به علت داشتن مقدار زيادي تركيبات پولي فنول در تجربيات آزمايشگاهي خواص ضد سرطاني از خود نشان داده است.
 

توصيه هاي علمي در مصرف قهوه
§ براي اينكه قهوه حداكثر تاثير را روي هوشياري و بيداري مغز بگذارد بهتر است يك فنجان قهوه كافئين دار معمولي صبح زود ناشتا خورده شود زيرا صبح زود صبح زود كه انسان از خواب بر مي خيزد موقع مناسبي است كه مغز پس از يك شب استراحت و عدم فعاليت آماده و حساس براي خيزش باشد ،سپس ديگر قهوه نبايد خورده تا بعد از ظهر كه باز مغز براي تحريك احتياج به يك فنجان ديگر قهوه دارد،محققان معتقدند هيچ احتياجي نيست كه در طول روز تا ظهر باز قهوه خورد زيرا اثر قهوهاي كه صبح خورده شده تا چندين ساعت باقي مي ماند.ولي بعد از ظهر كه يك فنجان ديگر خورده شود ان هم براي چند ساعت بعد تا موقع خواب اثرش ابقي خواهد ماند.

§ اگر ميخواهيد در هنگام مسابقات ورزشي انرژي و تحرك بيشتري داشته باشيد ، قهوه را 20 دقيقه تا نيم ساعت قبل از شروع فعاليت بخوريد.

§ با خوردن 3-2 فنجان قهوه غليظ سياه ممكن است حمله آسم كاهش يابد و برطرف شود،علت توصيه قهوه اين است كه مقدار كافئين آن از كولا و چاي بيشتر است ،ولي بايد توجه شود كه كارشناسان آسم خوردن قهوه را مكرر و به طور مستمر با اين تصور كه از حمله هاي آسم جلوگيري شود بخصوص در مورد كودكان توصيه نمي كنند.به هر حال قوه جانشين داروي ضد آسم نيست ولي در مواقعي كه حمله آسم هست اگر دسترسي سريع به داروهاي ضد آسم نباشد قهوه مي تواند كمك كند.
 

بحثي درباره شايعات راجع به قهوه و زيانهاي احتمالي قهوه واحتياطهايي كه بايد بشود.

§ قهوه و فشار خون:برخلاف تصور عمومي ،خوردن قهوه به مقدار معتدل يعني كمتر از 6 فنجان در روز ،در دراز مدت در افزايش فشار خون اشخاصي كه مبتلا بعه فشار خون بالاي مزمن هستند،اثري نمي گذارد ،البته به استثناي اشخاصي كه معتاد به دخانيات هستندومتاسفانه،اختلاط كافئين و دخانيات محسوسا فشار خون را در اشخاصي كه داراي فشار خون بالايي هستند افزايش مي دهد وليدر ساير اشخاص كافئين معمولا فشار خون طبيعي را كمي آن هم در دوره كوتاهي بالا مي برد ،زيرا بدن در مدت كوتاهي خود را با كافئين تطبيق مي دهد.به عقيده دكتر واندربلت از محققان دانشگاهي،اگر شما مبتلا به فشار خون هستيد نخوردن قهوه يعني ترك خوردن قهوه در كاهش فشار خون شما تاثيري نمي گذارد . طبق تحقيقاتي كه درمركز تحقيقات پزشكي تكزاس شدهاست،اشخاصي كه مبتلا به فشار خون بالايي هشتند اگر قهوه نخورند بيشتر عمر نمي كنند.در حقيقت در 1987 يك تحقيق ايتاليايي كه در مورد 500 نفر مرد و زن كارگر انجام گرفتهاست نشان مي دهد اشخاصي كه به طور معمول عادت به خوردن قهوه دارند معمولا داراي فشار خون كمتري مي باشند،بخصوص آنها كه دخانيات مصرف نمي كنند.

قهوه و بيماري هاي قلب

افراط در خوردن قهوه احتمال بيماري هاي قلبي را افزايش مي دهد .يك تحقيق گسترده اي كه در سال 1985 در دانشكده پزشكي دانشگاه جان ها پكيز شده نشان مي دهد،مرداني كه در روز 5 فنجان و بيشتر قهوه مي خورند تقريبا سه برابر بيشتر امكان دارد به بيماري هاي قلبي دچار شونددر مقايسه با مرداني كه قهوه نمي خورند.همچنين رناني كه در روز 6 فنجان قهوه مي خورند 5/2 بربر بيشتر از ساير زنها كه قهوه از حمله هاي قلبي رنج مي برند. بررسي 24 تحقيق علمي بين المللي نشان مي دهد كه قهوه ممكن است كه كلسترول خون را در برخي اشخاص كمي افزايش دهد ولي اين اثر در اغلب اشخاص مسئله بزرگي نيست.

ولي به هر حال توصيه كارشناسان اين است كه اگر داراي كلسترول خون بالايي هستيد براي مدت يك ماه خوردن قهوه را ترك نماييد شايد كلسترول خون شما كاهش يابد.

 

آثار قهوه در بيماري هاي پستان

در مورد اينكه كافئين موجب ايجاد فايبر وسيستيك شستانها و يا باعث بيماري هاي بدخيم پستان مي شود يا نه ،در محافل عملي پزشكي نظريات موافق و مخالفي ابراز مي شود.
(در عارضه فايبرو سيستيك پستان ،سلولهايي از پستان داراي بافت فيبري شده و تشكيل كيستهاي سفتي مي دهند.)

دمكتر جان مينتون از دانشگاه ايالتي اوهايو ،بر اساس مطالعات خود تا سال 1979 هميشه به زنان توصيه مي كرد كه از رژيم غذايي خود تركيبات متيل كزانتينها شامل كافئين را حذف كنند ،زيرا معتقد بود اين كار موجب حذف يا كوچك كردن كيست يا سيستمهاي پستان مي شود.تحقيقات ديگري اين نظر را رد مي كند و تعدادي از تحقيقات نيز آن را تاييد مي نمايد. به هر حال تا وقتي كه نظريه قاطعي كه مورد تاييد همه دانشمندان باشد ابراز نشده ،زنان مبتلا به كيست پستان خوردن قهوه راتر ك كنند وببينند عكس العمل قطع خوردن قهوه در انها چيست.اثري بهبودي بخش دارد و يا ندارد.
 

تأثير كافئين بر اندام بدن
واكنش هاي متفاوت بدن در برابر كافئين ، به آستانه تحمل افراد بستگي دارد اما به طور كلي تأثير آن ها را مي توان چنين بيان كرد:

1- فشار خون: كافئين ، فشار خون را افزايش مي دهد. اگر كسي 250 ميلي گرم قهوه مصرف كند، فشار خونش در يك ساعت ، 10 ميلي متر بالا مي رود.

2- قلب: پس از مصرف قهوه، ضربان قلب كاهش مي يابد اما پس از مدتي بر تعداد آن افزوده مي شود و تا هنگامي كه كافئين از بدن خارج نشده باشد به همان صورت باقي مي ماند. چنانچه ميزان كافئين مصرفي ، بالا باشد نه فقط تپش قلب ايجاد مي كند بلكه حالت ( Fibrilation) يعني حركت نامنظم ماهيچه هاي قلب نيز پديد مي آيد كه گاه ممكن است منجر به مرگ شود. بر اساس آمارهاي به دست آمده، نوشيدن بيش از 5 فنجان قهوه در روز ، احتمال سكته قلبي را افزايش مي دهد.

3- هورمون ها: كافئين بر توليد برخي از هورمون هاي بدن مي افزايد، مانند : اپي نفرين( Epinephrine) كه منقبض كننده عروق است ، نوراپي نفرين ( Norepinephrine) كه بر ميزان فشار خون مي افزايد، رنين ( Renin) كه به علت كم خوني كليه ها و بر اثر كاهش فشار نبض در سرخرگ كليوي ، از كليه ها ترشح مي شود و پس از فعل و انفعالاتي ، باعث فشار خون مي گردد و كاتكولامين ( Catecholamine) كه باعث تحريك اعصاب قلب شده و حرارت بدن را افزايش مي دهد.

4- معده: كافئين بر ترشح اسيد معده و ميزان پپسين ( Pepsin) كه نوعي آنزيم معدي است مي افزايد.

5- خانم هاي باردار: اداره نظارت بر غذا و دارو در آمريكا ( FDR) در سال 1980 ميلادي اعلام كرده است كه كافئين باعث زايمان زودرس مي شود و ممكن است در نوزدان ناراحتي ايجاد كند. اگر چه از آن تاريخ ، پژوهش ها و مطالعات بسياري در اين زمينه صورت گرفت اما تا كنون مشخص نشده است كه چه مقدار كافئين مي تواند عامل زايمان زودرس شود. كافئين براي نوزادان دو عارضه ايجاد مي كند:
1- از طريق شير مادر وارد دستگاه گوارش كودك مي شود و او را در وضعيت استفراغ قرار مي دهد.
2- مدت زيادي در بدن نوزاد مي ماند تا متابوليزه شود، زيرا كبد نوزاد به اندازه كافي آنزيم ندارد.
در صورتي كه مادري دو فنجان قهوه تند بنوشد و سپس به نوزاد خود شير بدهد چون بخشي از كافئين ، همراه شير مادر وارد بدن نوزاد مي شود ، امكان دارد عوارض زير در نوزاد به وجود آيد: ناآرامي، لرزش دست ها، پاها و لب ها، سفت يا شل شدن عضلات و ماهيچه هاي بدن، بي خوابي، جيغ زدن، حساسيت نشان دادن به صدا، به گونه اي كه با كمترين صدايي كودك از خواب مي پرد. از اين رو به مادراني كه فرزند خود را شير مي دهند توصيه مي شود كه از مصرف قهوه يا مواد كافئين دار پرهيز كنند.

6- مغز و اعصاب: تأثير كافئين بر مغز و اعصاب، مي تواند به پيدايش عوارض زير منجر شود:

1- اضطراب2- هيجان 3- ناآرامي 4- فراموشي و افسردگي .
كساني كه گرفتار عارضه افسردگي هستند ، نبايد بيش از يك گرم كافئين در روز مصرف كنند ؛ زيرا سبب شدت يافتن افسردگي آن ها مي شود.

7- خون: كافئين باعث مي شود كه مقدار قابل ملاحظه اي از سديم و پتاسيم بدن از طريق كليه ها دفع شود، همچنين مقدار مصرف قند را نيز كاهش مي دهد كه نتيجه آن ، افزايش قند خون خواهد بود. از اين رو به كساني كه مبتلا به بيماري قند ( ديابت) هستند توصيه مي شود از مصرف مواد كافئين دار، اجتناب ورزند. كافئين ، جذب آهن را در روده ها كم مي كند و لذا با توجه به نياز ضروري بدن به آهن، كه كار خون سازي را بر عهده دارد، توصيه مي شود كه از مصرف كافئين همراه با غذا و تا يك ساعت پس از آن، به طور جدي پرهيز شود.

8- لاغري: كافئين ميزان سوخت و ساز بدن را بالا مي برد و در نتيجه مصرف كالري نيز افزايش پيدا مي كند. براي مثال ، چنان چه كسي يك فنجان قهوه حاوي 100 ميلي گرم كافئين بنوشد ميزان متابوليسم بدن وي تا 4 درصد افزوده شده و درنتيجه باعث لاغري او مي شود.

9- فيبروكيستيك ( Fibrocystic) : زناني كه در سينه خود غده فيبروكيستيك دارند ، نبايد به ميزان زياد كافئين مصرف كنند، زيرا به بزرگ شدن اين غده كمك مي كند.
 

يك فنجان سلامتى

پس از اظهارنظرهاى گوناگون و پژوهش هاى وسيع، محققان متوجه شدند كه دلپذيرترين و محبوب ترين نوشيدنى دنيا يعنى قهوه، نه تنها زيان بخش نيست كه نوشيدن يك فنجان آن برابر نوشيدن يك فنجان سلامتى است!بيش از سيصدسال از توليد اولين قهوه در اروپا مى گذرد، طى اين سال ها تحقيقات پزشكى قهوه را به عنوان يكى از مخرب ترين نوشيدنى ها به مردم شناسانده است. پيشتر محققان بر اين ادعا بودند كه نوشيدن قهوه خطر بروز حمله قلبى را افزايش مى دهد، منجر به چاقى مى شود و با ايجاد جهش ژنتيكى خطر ابتلا به سرطان را دوچندان مى كند. اما امروز...

پژوهشگران به نتايجى دست يافتند كه همگى از بى خطر بودن قهوه بر سلامت انسان خبر مى دهد. بررسى ها نشان مى دهد قهوه خود به تنهايى عامل خطرزاى ناراحتى هاى قلبى و عروقى و انواع سرطان نيست بلكه همراه شدن آن با سيگار باعث بروز بيمارى هاى فوق مى شود. از آنجا كه افراد سيگارى قهوه نوشان حرفه اى نيز هستند، تقصيرى كه سيگار در بروز سرطان و ديگر بيمارى ها دارد را نبايد به گردن قهوه انداخت.

قهوه به دليل دارا بودن مقادير فراوانى آنتى اكسيدان و اسيدفنيك بهترين محافظ براى قلب به شمار مى رود. اسيد فنيك، ماده اى است كه از بروز مراحل اوليه آترواسكلروز (تصلب شرائين) جلوگيرى كرده و به همين دليل نقش مهمى بر سلامت قلب ايفا مى كند. در ميان موادغذايى حاوى اسيد فنيك قهوه از همه غنى تر است. به طورى كه اسيدفنيك موجود در هر فنجان قهوه معادل ۲۰۰ گرم بادنجان و ۱ كيلو سيب است.

ديگر ماده تشكيل دهنده قهوه، فنول ها هستند. آنتى اكسيدان هايى كه از تشكيل راديكال هاى آزاد، تركيبات اكسيژن دارى كه باعث اكسيداسيون و تركيبات شيميايى در سطح سلول ها مى شود، جلوگيرى و مانع از بروز تصلبمى شود. همچنين با ممانعت از تخريب ساختمان كروموزوم ها و اختلال عملكرد ژنتيكى سلول از جهش ژنتيكى كروموزوم ها خوددارى كرده و خطر بروز سرطان و رشد تدريجى سلول هاى بدن به ويژه پوست را كاهش مى دهد. گرچه فنول در بسيارى ديگر از خوراكى ها يافت مى شود ولى به دليل سرعت جذب بالايى كه قهوه در پلاسماى خون و مخاط ماهيچه اى بدن دارد، نوشيدن قهوه بيشتر توصيه مى شود. علاوه بر آن، آنتى كسيدان موجود در قهوه قادر است بدن را در برابر پاركينسون و سرطان هايى نظير كلوركتوم (سرطان روده بزرگ) ايمن نگه دارد و با تاثير برعملكرد كبد از بروز هپاتيت جلوگيرى كند. كافئين، يكى ديگر از اجزاى تشكيل دهنده قهوه نيز ماده اى است از خانواده آلكالوئيدها، سفيد و بى بو كه حاوى تركيبات تئوفلين دار بوده و به غير از ايجاد سرخوشى و نشاط كه در مغز ايجاد مى كند و تاثير بسزايى كه برسلامت قلب دارد مى تواند بدن را در برابر بيمارى هايى نظير آسم محافظت كند. كافئين با آزادكردن تركيبات تئوفلينى باعث اتساع برونش ها در مبتلايان به آسم و برونشيت مى شود، لذا داروى بسيار خوبى براى آسمى ها به شمار مى رود. كافئين همچنين يك وياگرا است و نقش مهمى در افزايش ميل جنسى در مردان دارد.

كافئين علاوه بر قهوه در چاى و كوكاكولا نيز وجود دارد ولى به يك ميزان نيست. در بين انواع قهوه، قهوه آمريكايى (قهوه سياه) و كاپوچينو از ميزان كافئين بالاترى برخوردارند. به طورى كه در يك فنجان آنها به ترتيب ۱۰۰ و ۸۰ ميلى گرم كافئين موجود است. اما در قهوه فورى و اسپرسو به ترتيب ۱۰۰- ۶۵ و ۸۰- ۴۰ ميلى گرم يافت مى شود. در بين چاى و كوكاكولا نيز چاى حاوى كافئين بيشترى است. هر ليوان چاى حاوى ۵۰ ميلى گرم كافئين بوده درحالى كه در هر ليوان كوكاكولا ۵۰-۳۵ و در هر ۶۰ گرم شكلات ۳۰ تا ۴۰ ميلى گرم كافئين موجود است. براساس مشاهدات بالا به نظر مى رسد در بين تمامى نوشيدنى ها قهوه از همه سالم تر بوده ضمن اينكه در حجم شرائين كم مقدار بيشترى از كافئين و آنتى اكسيدان ها را دارا است. اينكه روزانه چه مقدار قهوه بايد بنوشيم نيز مطلب مهمى است. معمولاً هر فنجان قهوه با هفت گرم (هفت هزار ميلى گرم) قهوه تهيه مى شود كه ميزان قابل قبولى نيز كافئين دارد. هر فرد سالم در ازاى هر كيلوگرم وزن بدن خود نيازمند سه ميلى گرم قهوه است. بنابراين نوشيدن روزانه چهار تا پنج فنجان قهوه نه تنها اشكالى ندارد كه بسيار هم توصيه مى شود.
 

 

 چرا شير با قهوه خورده مي شود

بحث و جدلها ونظرهاي موافق و مخالف در مورد قهوه چيز تازه اي نيست.از سالهاي 1600 با وجود هزاران قهوه خانه و كافه هاي مختلف در فرانسه ،اين بگو مگو ها و بحثهاي موافق و مخالف رواج داشته است.ابتدا پزشكان خوردن قهوه را تائيد مي كردند ولي پس از چند سال قاطبه پزشكان نظرياتي عليه خوردن قهوه داشتند.و همين كه از سال 1670 تهيه قهوه و خوردن قهوه به داخل خانه ها راه يافت ،دانشگده هاي پزشكي عكس العمل نشان دادند.عده اي از پزشكان با اعتقاد به محرك بودن قهوه ،بيماران خود را از خوردن آن منع مي كردند.چند سال بعد دانشمندان و محققان مقاله هاي علمي منتشر كردهو در آن توصي هايي نمودند كه چطور مي توان قهوه خورد بدون اينكه با زيانهاي ان مواجه شويم.در سال 1688 يكي از اعضاي دربازه سلطنتي فرانسه در مقاله هاي علمي منتشر كرده و در آن توصيه هايي نمودند ودر ان نوشتند «قهوه به طور كلي چيز خوبي نيست» با اين وضع اهالي پاريس بويژه اعضاي خانواده سلطنتي نمي دانستند چه كنند،بخورند يا نخورند.در اين هياهو حادثهاي كه موجب نجات قهوه شد به طوري كه ژان لكلان در كتابش به نام داستان خوردني ها و نوشيدني ها مي نويسد ،ابتكار فاضلانه يك پزشك بود.

مونن پزشكي از اهالي گرنوبل فرانسه ،اعلام كرد اگر شير و شكر با قهوه مخلوط شود تا حدود زيادي عوامل زيان آور قهوه خنثي مي شود و قهوه به صورت يك نوشيدني سالم و بي ضرر در مي آيد.

از آن تاريخ خوردن شير قهوه در خانواده هاي سلطنتي فرانسه بين مردم بدون بيم از زيانهاي آن رواج يافت
 

کافئین" و اثرات متفاوت آن بر خلق و خوی افراد
 کارشناسان از کافئین به عنوان یک تیغ دو لبه نام می برند زیرا از یکسو می تواند بر خلق وخوی افراد اثر مثبتی بر جای گذارد و خستگی را از او دور سازد اما از سوی دیگر ممکن است تعادل فرد را مختل کند. کافئین از پر مصرف ترین مواد در رژیم غذایی مردم دنیا است که بر فعالیت رفتاری شخص اثر می گذارد و بیشترین منبع آن از رژیم غذایی (آشامیدنی و غذا) تامین می شود که میزان آن در چای و قهوه از همه بیشتر است. مصرف عادی کافئین (20 تا 200 میلی گرم) اعتیاد نمی آورد، اما برخی کارشناسان بر این باورند که مصرف زیاد ان، تحمل فرد را نسبت به اثرات این ماده، بالا می برد. مصرف کافئین تحریک پذیری فرد را افزایش می دهد و گاهی باعث می شود که فرد رفتار نامطلوبی از خود نشان دهد. پس از مصرف کافئین، فرد احساس رفع خستگی می کند و با انرژی بالا، خلاقیت، هوشیاری و اعتماد به نفس، فعالیت می کند. کافئین ماده ای محرک است و اصولاً ورزشکاران آن را با هدف نیروزایی و تقویت عضلات استفاده می کنند. استفاده 2 تا 3 لیوان نسبتا غلیظ قهوه توسط یک ورزشکار عاملی است نیروزا که منجر به افزایش توان فرد می شود: از آنجایی که کافئین تحریک پذیری فرد را بالا می برد مصرف زیادش باعث می شود که تعادل فرد به هم بخورد و برای مثال در یک مسابقه ورزشی وقتی ضربه ای به ورزشکار وارد می آید رفتار نامتعادل از خود نشان می دهد که این به ضرر او تمام می شود. از جمله اثرات مضر دیگر این ماده بی نظمی در دفع ادرار و همچنین اختلال و بی نظمی در فعالیت قلب است.
 

اثر سوء مصرف زياد قهوه بر بدن در افراد مختلف، متفاوت است

براساس مطالعات اخير دانشمندان وجود گروهي از ژن‌ها در برخي افراد، تعيين كننده خطرناك بودن مصرف زياد قهوه برسلامت آنهاست.

دكتر «احمد كاظمي»، متخصص تغذيه ضمن بيان اين مطلب در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) واحد علوم پزشكي ايران، گفت: محققان كانادايي در پژوهشي دريافتند، ساختار ژنتيكي هر فرد بي‌خطر يا خطرناك بودن مصرف زياد قهوه را بر سلامت افراد به ويژه بر قلب مشخص مي‌كند.

وي با اشاره به اينكه زمان باقي‌ماندن قهوه در بدن تعيين كننده صدمات ناشي از آن است، افزود: بر اين اساس، وجود ژن «CYP1 A2 1F» در برخي افراد با تاخير در تجزيه تركيبات قهوه در بدن، احتمال ابتلاء افراد به بيماري‌هاي قلبي، عروقي را تا 36 درصد افزايش مي‌دهد.

دكتر كاظمي در ادامه گفت: البته در مقابل،‌ افرادي كه داراي ژن «CYP1 A2 A1» هستند، تركيبات قهوه به سرعت در بدنشان تجزيه مي‌شود. در نتيجه خطر بروز بيماري قلبي، عروقي به ويژه سكته‌هاي قلبي كاهش مي‌يابد.

وي ميانگين مصرف روزانه قهوه را در افرادي كه در تحقيق فوق مورد بررسي قرار گرفتند دو فنجان و سه فنجان ذكر كرد و اظهار داشت: براساس نتايج ديگر اين تحقيق مصرف روزانه يك فنجان قهوه، هيچ تاثير منفي بر سلامت افراد ندارد.

لازم به ذكر است هرچه ميزان مصرف قهوه در روز افزايش يابد، افرادي كه حامل ژن «CYP1 A2 1F» هستند، بيشتر در خطر ابتلا به بيماري‌هاي قلبي، عروقي قرار مي‌گيرند